AA muhabirinin, IEA tarafından hazırlanan "Türkiye Enerji Politikaları İncelemesi Raporu"ndan yaptığı derlemeye göre, Türkiye'nin güçlü ekonomik ve nüfus artışı enerji ihtiyacını yeniden şekillendiriyor.
Elektrik talebindeki büyümenin önümüzdeki yıllarda da sürmesi beklenirken, Ulusal Enerji Planı elektrik talebinin 2035'te 510 teravatsaat seviyesine ulaşacağını öngörüyor.
IEA'nın aralarında ABD, Almanya, Belçika ve İngiltere gibi ülkelerinde bulunduğu 32 üyesi bulunuyor.
Raporda, Türkiye'nin elektrik talebindeki hızlı artışın yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyümeyle birlikte değerlendirilmesi, ülkenin enerji sisteminde üretimden ziyade şebeke, depolama, esneklik ve talep yönetiminin önümüzdeki dönemin kritik başlıkları arasında yer alacağına işaret ediyor.
Türkiye'de elektrik talebinin 2005-2024 döneminde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 5 arttığı kaydedilen raporda, bunun IEA üyesi ülkeler arasındaki en hızlı artış olduğu vurgulanırken, artan talep ve yenilenebilir enerji kapasitesinin elektrik şebekesi üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.
IEA raporunda ayrıca elektrik talebindeki büyümenin başta sanayi ve hizmetler olmak üzere ekonomik faaliyetlerden kaynaklandığı belirtiliyor.
Konutlarda ise elektrik tüketimi 2023'ten 2024'e yüzde 14 arttı. Rapora göre, bu yükselişte klima ve elektrikli cihaz kullanımındaki artışın yanı sıra bazı bölgelerde ısınma ve yemek pişirmede elektrifikasyonun yaygınlaşması etkili oldu.
Raporda, Türkiye'nin yaz aylarında elektrik talebinde yeni rekorlar kırdığına da yer verildi. Bu kapsamda ülkenin puant elektrik talebi, Temmuz 2025'teki sıcak hava dalgası sırasında 59,5 gigavat ile yeni zirveye ulaştı.
Elektrik talebi yenilenebilir enerji santrallerinden karşılanacak
Artan talebin karşılanmasında yenilenebilir enerji kaynaklarının daha fazla rol üstlenmesi bekleniyor.
Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynakları 2025'te toplam elektrik üretiminin yüzde 43'ünü karşılarken, bu oranın 2035'te yüzde 55'e yükselmesi hedefleniyor.
Güneş enerjisinin kurulu gücünün 2024'teki 20 gigavat seviyesinden 2035'te 77 gigavata, rüzgar kapasitesinin ise 13 gigavattan 43,1 gigavata yükselmesi hesaplanıyor.
Ancak IEA'ya göre yenilenebilir enerji kapasitesindeki bu hızlı artış, elektrik sisteminin esnekliğinin geliştirilmesini de gerektiriyor.
Akıllı şebekelerle 35 gigavatlık esneklik hedefi
Türkiye'nin enerji dönüşümünde yalnızca yeni üretim kapasitesinin kurulması değil, üretilen elektriğin sisteme güvenilir biçimde aktarılması ve talebin yüksek olduğu dönemlerde kullanılabilmesi önem kazanıyor.
Bu kapsamda Türkiye'nin akıllı şebeke yol haritası 2035'e kadar toplam 35 gigavatlık esnek kaynağın oluşturulmasını öngörüyor. Bunun 10 gigavatını çatı tipi güneş enerjisi ve depolama, 10 gigavatını büyük ölçekli enerji depolama, 5 gigavatını şebeke yönetimi ve 10 gigavatını talep tarafı yönetimi oluşturacak.
Türkiye ayrıca 2035'e kadar komşu ülkelerle elektrik enterkoneksiyon kapasitesini önemli ölçüde artırmayı planlıyor.
İhracat kapasitesinin 3 katına çıkarılarak 6,75 gigavata, ithalat kapasitesinin ise 5 katına çıkarılarak 6,6 gigavata yükseltilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda 14 bin 700 kilometrelik yüksek gerilim doğru akım hattının kurulması planlanıyor.
IEA, Türkiye'nin artan elektrik talebini karşılayabilmesi için şebeke, enerji depolama ve diğer esneklik kaynaklarına yatırımların hızlandırılması gerektiğini vurguluyor.
Rapora ilişkin değerlendirmesinde IEA Başkanı Fatih Birol da Türkiye'nin enerji talebinin, hızlı büyümeye devam ettiği bir dönemde şebekelere, esnekliğe ve enerji verimliliğine yapılacak yatırımların enerji güvenliğini güçlendireceğini, ekonomik rekabetçiliği destekleyeceğini ve ülkenin uluslararası yakıt fiyatlarındaki oynaklığa maruz kalmasını azaltacağını belirtti.
