KIRŞEHİR (AA) - AHMET ESAD ŞANİ - SERKAN GÜNER - Kalehöyük kazılarında yürüttüğü titiz çalışmalarla dünya tarihine ışık tutan Japon arkeolog Dr. Omura Sachihiro'nun hatırası Kırşehir'de yaşatılıyor.
Türkiye İş Bankasının katkısıyla Dr. Omura adına Kırşehir'in Kaman ilçesindeki Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsünün (JIAA) bahçesinde bronz büst yaptırıldı, yerleşkenin önünden geçen ana caddeye ismi verildi.
Anadolu'nun köklü tarihini gün yüzüne çıkarmak amacıyla ömrünün büyük bölümünü Türkiye'deki arkeolojik kazılarda geçiren ve 20 Mayıs 2025'te hayatını kaybeden Dr. Omura hatırasına düzenlenen etkinlikler kapsamında Kaman-Kalehöyük Arkeoloji Müzesi'ndeki salona da adı verildi.
- 'Dr. Omura'yı anmak için elimizden gelen gayreti göstereceğiz'
İş Sanat Genel Müdürü Zuhal Üreten, etkinliklerin ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye İş Bankasının Kaman'daki arkeolojik çalışmalara verdiği destek kapsamında Dr. Omura ile yollarının kesiştiğini söyledi.
Dr. Omura'nın o yıllarda Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsünün yöneticisi, Kaman'daki yerleşkenin ve Kaman Kalehöyük kazılarının başkanı olduğunu dile getiren Üreten, '2013 yılından itibaren başlayan dostluğumuz, iletişimimiz, hocamızı kaybettiğimiz geçen seneye kadar sürdü. Şimdi de enstitü yetkilileriyle yine işbirliğimizi sürdürüyoruz.' dedi.
Zuhal Üreten, Dr. Omura'nın hatırasının yaşatılmasının önemini vurgulayarak, şunları kaydetti:
'Enstitünün organizasyonuydu, Omura hocayı aramızdan ayrılışının birinci yıl dönümünde anmak üzere bir araya geldik. Hocayı tanıyan çeşitli kurum ve kuruluş temsilcilerinin katıldığı bir konferansla anıldı. Biz, İş Bankası olarak hocamıza olan dostluğumuzu ve saygımızı göstermek amacıyla enstitü bahçesine dikilmek üzere Hakan Ersiz'e bir büstünü yaptırdık. Kırşehir Valisi ve Japonya'nın Ankara Büyükelçisi'nin katılımıyla açılışı yapıldı. Yine bu yerleşkede yer alan müzedeki bir salona hocanın ismi verildi ve enstitü yerleşkesinin önünden geçen ana caddeye de yine Omura hocamızın adı verildi.'
Kaman'da gerçekleştirilen pek çok çalışmaya destek verdiklerini kaydeden Üreten, 'Kaman'la işbirliğimiz üç senelik bir katkı programı çerçevesinde yürüyor. Bu işbirliğini önümüzdeki dönemlerde de sürdürmeyi planlıyoruz. Kaman'a ziyaretlerimiz sürdüğü gibi çalışmaları da yakından takip ederek hocamızı her fırsatta anmak için elimizden gelen gayreti göstereceğiz.' diye konuştu.
- 'Titiz ve özel bir insanı sanatla temsil etmek büyük bir onur'
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Heykel Bölümü Öğretim Görevlisi, heykeltıraş Hakan Ersiz de İş Bankası yetkililerinin kendisiyle iletişime geçerek projeden söz ettiklerini belirterek, ''Böyle bir proje var, çalışmak ister misin?' dediler. Ben de hakikaten sevdim. Büst, sevdiğim bir alan. Böyle bir insanı tanımak, Japon kültüründen bir kişiyi çalışmak, daha önce hiç yapmadığım da bir şeydi. Bu, bana hakikaten büyük bir itki oldu.' ifadelerini kullandı.
Büstün yapım sürecine değinen Ersiz, şu bilgileri verdi:
'Ayrıca (Omura'nın) yaptıklarını takip ettim. Hakikaten muhteşem çalışmaları var. Bu kadar çalışmanın üzerine, bu kadar titiz bir insanın anması için bir şey yapmak, hakikaten özel bir durumdu. Dolayısıyla büyük bir keyifle ben de başladım. Uzun bir süre maket aşaması sürdü çünkü hangi tarzda ve ne şekilde, kendisini hangi hareketle, hangi şapkasıyla temsil edeceğine karar vermek önemliydi.'
Maket, kil, kalıp ve bronz aşamasından geçerek 7-8 hafta büste emek verdiğini anlatan Ersiz, 'Böyle bir insanın kaybını bilmek üzücü bir şey ama bir yandan da öyle bir insanı güzel bir şekilde temsil etmek, gerçekten güzel bir duygu.' değerlendirmesinde bulundu.
- 'Omura'nın bıraktığı işlere devam etmek istiyorum'
Yassıhöyük kazılarının başkanlığını yürüten Dr. Omura Sachihiro'nun eşi, arkeolog Omura Masako da 'Herkesin Omura'yı anmasından çok memnun oldum. Herkese teşekkür etmek isterim. Tekrardan onun resimlerini, videoları gördüm ve onu hatırladım. Bir sene çok çabuk geçti. Daha tam olarak vefat ettiğini hissetmiyorum. Buralardan her zaman çıkacak gibi.' dedi.
Omura Masako, Kaman'daki kazılara eşiyle 1985'te sıfırdan başladıklarını anlatarak, 'Biz, 1984'te evlendik ve 1985'te beraber Kaman'da çalışmaya başladık. Hep beraber sıfırdan başladık. Normal olarak bugünlere adım adım geldik.' ifadelerini kullandı.
Kazılar başladığı günden itibaren eşiyle Türkiye'de yaşamaya başladığını belirten Omura Masako, 'Bundan sonra Omura'nın bıraktığı işlere devam etmek ve onları gerçekleştirmek istiyorum. Bir de kazılarımız var. Tabii ki onları da bizden sonra devam edecek kişiler için sürdürmeye çalışacağız.' şeklinde konuştu.
- Dr. Omura Sachihiro kimdir?
Kaman kazıları denildiğinde ilk akla gelen isim olan Dr. Omura Sachihiro, Türkiye'ye ilk adımını Ankara Üniversitesine girerek attı. Japonya ve Mısır'daki deneyimlerinin ardından Anadolu arkeolojisine duyduğu derin tutku, onu nihai olarak yeniden Anadolu'nun bereketli topraklarına çekti.
Japon Prensi Mikasa'nın önerisi ve dönemin Başbakanı Turgut Özal'ın girişimleriyle Türkiye'deki çalışmalarına yön veren Omura, 1985'te Kırşehir'in Kaman ilçesinde ekibiyle kazılara başladı.
Kalehöyük, Yassıhöyük ve Büklükale kazılarını yürüten Dr. Omura, Anadolu tarihini dünya tarihi olarak kabul eden evrensel bir vizyonla hayatı boyunca kazı alanlarından ayrılmadı. Ayrıca gün yüzüne çıkan eserlerin halkla buluşması için enstitü yerleşkesi içindeki müzenin inşasına da öncülük etti.
Türkiye ile Japonya arasındaki kültürel bağların güçlenmesine ve arkeoloji bilimine sunduğu katkılar dolayısıyla Dr. Omura'ya 'Türkiye Cumhuriyeti Liyakat Nişanı', 'TBMM Altın Madalyası' ve 'Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü' gibi çok sayıda ödül verildi.
Dr. Omura Sachihiro, eşi ve Yassıhöyük Kazı Başkanı Dr. Omura Masako ile enstitü konutunda yaşamını sürdürüyordu.
- Kaman'daki arkeolojik keşifler dünya tarihine ışık tutuyor
Tarihi İpekyolu üzerinde, Kırşehir'in Kaman ilçesindeki Kalehöyük, 40 yıldır dünya tarihine ışık tutan arkeolojik keşiflere ev sahipliği yapıyor.
Yaklaşık 280 metre çapında ve 16 metre yüksekliğinde tipik Anadolu höyüğü olan Kaman-Kalehöyük'teki kazılar, 1985'te Dr. Omura öncülüğünde başladı ve 1998'den bu yana Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü çatısı altında sürdürülüyor.
Kalehöyük'te bugüne dek yürütülen kazılarda 2 binden fazla müzelik eser gün yüzüne çıkarıldı. Bu nadide eserler, Kalehöyük'teki Japon Bahçesi içinde modern müzecilik anlayışıyla inşa edilen Kaman-Kalehöyük Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor.
Sadece Kalehöyük ile sınırlı kalmayan çalışmalar, Kırşehir'de Yassıhöyük ve Kırıkkale'de Büklükale kazılarıyla geniş bir havzaya yayıldı.
Enstitü yerleşkesinin en dikkat çekici alanlarından biri de Mikasanomiya Anı Bahçesi, bilinen adıyla Kaman Japon Bahçesi oldu.
Türkiye ve Japonya'ya özgü ağaç türlerinin bir arada yaşadığı, 3 bin 500 metrekarelik alan göletleri ve şelaleleriyle Mikasanomiya Anı Bahçesi, Japonya dışındaki en büyük ve otantik Japon bahçelerinden biri olarak anılıyor.