ERİHA (AA) - ABDURRAUF ARNAVUT - Filistinli yetkililer, İsrail'in, işgal altındaki Batı Şeria'da gasbedilen Filistin topraklarında ürettiği hurmaların, Filistin ürünü olarak pazarlara sürüldüğüne dikkati çekerek, hurma satın alırken barkodlarının dikkatlice incelenmesi çağrısında bulundu.
Filistin Hurma İhracatçıları Birliği Temsilcisi Muhammed Savafita, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Ölü Deniz bölgesinde üretilen hurma çeşitlerinin şekil ve boyut olarak birbirine yakın olduğundan tarihi Filistin topraklarında üretilen hurma türlerini birbirinden ayırt edilemediğini belirtti.
Bu nedenle de hurma ürünlerinin Filistin menşeli olduğunu teyit etmek için üretici kişi veya şirketin Filistinli olduğunu teyit etmek gerektiğini vurgulayan Savafita, işgal altındaki Filistin topraklarında inşa edilen yasa dışı yerleşim alanlarındaki hurma türlerinin, Filistinlilerin ürettikleriyle karıştırılmaması için Filistin makamlarının çalışma yürüttüğünü kaydetti.
Savafita, 'Filistin Tarım Bakanlığı, güvenlik güçleri ve Filistinli şirketler arasındaki işbirliği, yanıltıcı isimler altında pazarlanan İsrail hurmalarının önünü ciddi anlamda kapattı.' dedi.
Filistin hurma üretiminin hem miktar hem de kalite açısından geliştiğinin altını çizen Savafita, 'Miktarda artış ve kalitede iyileşme, piyasanın istikrarına katkıda bulunduğu gibi artık İsrail ürününün daha iyi olduğu bahanesiyle ithal edilmesinin gerekçesini de ortadan kaldırdı.' ifadelerini kullandı.
Filistin'den ihraç edilen hurma türlerine de değinen Savafita, 'İhraç edilen Filistin menşeli ürünler, ithalatçı ve ihracatçı firmaların damgasını taşıdığı gibi Filistin menşeli olduğunu teyit eden teknik işlemleri de taşıyor.' bilgisini paylaştı.
Savafita, ayrıca üretim yerini doğrulamanın da Filistin Tarım Bakanlığı Sağlık Dairesi tarafından verilen sağlık sertifikası, Maliye Bakanlığı Gümrük Dairesi tarafından verilen 'EUR.1' sertifikası ve Ticaret Odası tarafından verilen Filistin menşe sertifikası aracılığıyla yapıldığını kaydetti.
- Filistin meşeli hurma çeşitlerinden emin olmak için barkodların incelenmesi gerekir
Filistin Hurma Konseyi Başkanı İbrahim Duayk da pazarda satılan hurmanın menşeini doğrulamak için Filistin Tarım Bakanlığı ve Ticaret Odası tarafından verilen sertifikalara dayalı barkodların incelenmesi gerektiğini söyledi.
Filistin'in dışında satılan hurma çeşitlerinin menşeini ayırt etmenin tüketici için pek de kolay olmadığının altını çizen Duayk, Filistin hurmalarının ihracattan önce her arazideki miktarlarının belirlenmesinin yanı sıra menşe ve sağlık sertifikalarının düzenlendiğini ifade etti.
Filistinlilere ait hurma bahçelerinin temiz su kuyularından sulandığına işaret eden Duayk, sözlerini şöyle sürdürdü:
'Yasa dışı yerleşimciler ise hurma bahçelerini arıtılan atık sularla suluyor, bu da ürünlerin kalite ve aromasını olumsuz etkiliyor. Filistin menşeli hurma türler ile yerleşim alanlarındaki hurmaların boy, renk ve tatları değişebiliyor. Filistin menşeli hurmanın rengi, doğal bal rengine yakındır ve taneleri de orta boydadır. Yerleşim alanlarının hurmaları ise iri taneli ve renkli oluyor. Tabii atık su ile sulama nedeniyle şeker içeriğinde ve besin bileşiminde değişiklikler de söz konusu. Filistinli üreticiler, üzerinde hem 'Filistin ürünü' ibaresi hem de Filistin bayrağı taşıyan 625 numaralı Ürdün barkodunu kullanarak ihraç ediyor. İsrail ürünleri ise 729 ile başlayan ve bazen de 871 ile devam eden bir barkod kullanılarak pazarlanıyor.'
Bazı pazarlarda, İsrail ürünlerinin ambalaj şirketlerinin isimlerini taşıyan özel kutularda yeniden paketlendiğine dikkati çeken Duayk, 'Bunlar arasında Ürdün Nehri, Mehadrin, Hediklayim ve Kral Selman Hurması da var.' dedi.
- Türk heyetleri de Filistin'deki tesisleri ziyaret ediyor
Duayk, Filistin güvenlik güçlerinin, yasa dışı yerleşim yerleri ürünlerinin Filistin pazarlarına kaçak yollarla girmesini veya Filistin menşeli ürünler olarak ihraç edilmesini engelleme çalışmalarının son yıllarda sonuç verdiğini belirtti.
Duayk, Türk heyetlerinin, sözleşmeler kesinleşmeden önce üretim ve soğuk depolama tesislerinin yanı sıra ayıklama ve paketleme süreçlerini incelemek üzere Filistin'deki tesisleri ziyaret ettiğini de aktardı.
Filistin Tarım Bakanlığı mühendisleri tarafından denetlenen bir izleme sistemine dikkati çeken Duayk, 'Her hurma bahçesi ve üretim tesisinden çıkan ürün kayıt altına alınır. Buna göre de her tüccara özel ihracat izni verilir. Ürünler için kimyasal kalıntı testlerinin yanı sıra sağlık ve menşe sertifikaları düzenlenir.' bilgisini paylaştı.
Bu prosedürlerin, Filistin ürünlerinin yüzde 100 Filistin menşeli olmasını sağladığını ve piyasaları aldatıcı uygulamalardan koruduğuna vurgu yapan Duayk, 'Uluslararası boykot komiteleri, Filistin Hurma Konseyi ve yerel derneklerle işbirliği içinde, yasa dışı yerleşim yerlerinde üretilen hurmaları Arapça veya Filistin isimleri altında satma girişimlerini gözetleyerek, bu yönde olabilecek manipülasyonu engellemeye katkıda bulunuyor.' dedi.
Ramazan ayının gelmesiyle birlikte hurma piyasalarında talebin arttığına işaret eden Duayk, Filistin hurmalarının yüzde 90'ından fazlasının küresel pazarlara ihraç edildiğini kaydetti.
- Filistin'deki hurma bahçelerinin merkezi
Filistin Hurma Komisyonu Başkanı Duayk, Filistin'de hurma bahçeleri ve üretiminin merkezi olarak Ürdün Vadisi bölgesine dikkati çekti.
Ürdün Vadisi'nde yaklaşık 400 bin hurma ağacının bulunduğu ve bu sektörün yaklaşık 7 bin Filistinli genç erkek ve kadını istihdam ettiğini dile getiren Duayk, Ürdün Vadisi'nin hurma bahçeleriyle Filistin'deki tarımsal sektörde en büyük istihdam sağlayan bölge olduğunu ifade etti.
Duayk, Filistinlilere ait hurma bahçelerinin çoğunun işgal altındaki Batı Şeria'nın C Bölgesi'nde bulunduğunu kaydetti.
Ürdün Vadisi'nin deniz seviyesinden yaklaşık 350 metre aşağıda olduğunu ve bu iklim koşullarının Filistin hurmalarına kendine özgü özellikler kazandırdığını aktaran Duayk, 'Medjoul hurması, küresel pazarlarda en çok rağbet gören hurma çeşidi olarak öne çıkıyor. Özellikle ramazan ayında yüksek kalitesi ve talebi nedeniyle 'hurmaların kralı' olarak nitelendiriliyor. Bu da Filistin menşeli hurma ürünlerinin uluslararası tüketiciler tarafından kabulünü yansıtıyor.' diye konuştu.
Ürdün Vadisi, Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 61'ini oluşturan ve tamamen İsrail'in sivil, idari ve güvenlik kontrolü altında bulunan C Bölgesi içerisinde yer alıyor.
1995 tarihli Oslo II Anlaşması ile Batı Şeria; tamamen Filistin yönetiminin kontrolündeki A Bölgesi, İsrail'in güvenlik kontrolü ile Filistin'in sivil ve idari kontrolündeki B Bölgesi ve tamamen İsrail kontrolündeki C Bölgesi olmak üzere üçe ayrılmıştı.
İsrail, Ürdün Vadisi'nin geniş alanlarını askeri eğitim sahası ilan ederek sivil girişleri yasaklıyor ve bölgede yaşayan Filistinlilere çeşitli kısıtlamalar uyguluyor.
Filistinliler ise bu uygulamaların topraklarına erişimlerini ciddi şekilde sınırlandırdığını aktarıyor.
