Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Kahramanmaraş Mehmet Akif Ersoy Kültür Merkezi'nde düzenlenen Dirençli Şehirler Zirvesi'ne katıldı. Bakan Kurum, 6 Şubat depremlerinin ardından devletin tüm kurumlarıyla sahada olduğunu söyledi. 11 ilde toplam 570 bin deprem konutunun tamamlandığını ifade eden Bakan Kurum, 'Saatte 23, günde 550 konut üreterek dünyaya örnek bir başarı ortaya koyduk' dedi.

'Saatte 23, günde 550 konut üreterek eşi benzeri olmayan bir başarıya imza attık'

Bakan Kurum, çalışıp çabaladıklarını ve yapılan dedikodulara aldırmadıklarını ifade ederek, 'Büyük bir motivasyonla saatte 23, günde ise 550 konut üreterek dünyada eşi benzeri olmayan bir başarıya hep birlikte imza attık. Çünkü bunu tek başımıza yapamazdık. Maraşlı hemşehrilerimiz, Hataylı, Adıyamanlı ve diğer deprem illerindeki kardeşlerimizle birlikte bu başarıyı 11 ilin ortak emeğiyle elde ettik. Bugün artık sokaklarında hüznün yerini sevincin, acının yerini ise çocuk seslerinin aldığı bir Kahramanmaraş'ı gururla tüm Türkiye'ye ve dünyaya gösteriyoruz. Allah'a hamdolsun ki Rabbim bize böylesine güzel bir hizmeti gerçekleştirmeyi nasip etti. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 11 ilde gece gündüz, tabiri caizse karınca gibi çalışarak, alın terimiz ve emeğimizle bu işi başardık. Depremin ardından en çok sorulan konulardan biri de enkazların ne olacağıydı. 'Bu enkazlar çevreyi kirletiyor, nereye depolanacak?' deniliyordu. Biz ise enkazları geri dönüştürüyoruz. Buradan elde edilen malzemeleri geri dönüşüm tesislerimiz aracılığıyla yeniden ekonomiye kazandırıyoruz. Büyükşehir belediyemiz ve belediyelerimiz bu tesislerden çıkan malzemeleri altyapı çalışmalarında ve yol yapımında kullanıyor. Bunun yanında inşa ettiğimiz yeni yapılarda yüzde 39 oranında enerji tasarrufu sağladık. Tüm binalar sıfır atık uyumlu, ısı yalıtımlı, kendi enerjisini üretebilen ve geçmişe kıyasla daha az enerji tüketen bir anlayışla inşa edildi' dedi.

Stadyum açılışını Cumhurbaşkanı yapacak

Kahramanmaraş'a deprem konutlarının yanı sıra birçok eserin kazandırıldığını ifade eden Bakan Kurum, yeni stadyumun açılışının Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından coşkuyla gerçekleştirileceğini söyledi.

Kurum, Kahramanmaraşspor'un kıymetli ve değerli olduğunu söyleyerek, 'O gün milletvekillerimiz, 'Kahramanmaraşspor'umuza da bir stadyum yapmalıyız' dediler. Biz de Gençlik ve Spor Bakanlığımızla görüştük ve stadyumun yapımına hızla başladık. İnşallah bu yılın sonuna doğru büyük ölçüde tamamlanmış olacak. Gençlik ve Spor Bakanımızla temel atma törenini dahi gerçekleştiremedik. İnşallah açılışını Cumhurbaşkanımızın katılımıyla büyük bir coşkuyla yapacağız. Bunun yanında sadece stadyum değil, meydanlar da inşa ettik. Bugün açılışını yapacağımız meydanda 500 araçlık kapalı otopark bulunuyor. Vatandaşlarımız araçlarını güvenle park edebilecek, aileleri ve çocuklarıyla birlikte modern bir yaşam alanında vakit geçirebilecek' diye konuştu.

'Geçen yılsonu itibarıyla 455 bin konutu bu devlet bitirdi'

Deprem dönemi, 'devlet yoktu' diyenlere seslenen Bakan Kurum, 'Depremin hemen ardından Cumhurbaşkanımız ve tüm bakanlıklarımız deprem bölgesindeki illeri tek tek ziyaret ederek yapılması gereken çalışmalarla ilgili talimatlarını verdi. Bir taraftan enkaz kaldırma çalışmalarını yürütürken diğer taraftan yeni konut projelerini başlattık. O günlerde 'Devlet nerede?', 'Devlet enkazın altında kaldı', 'Bu işi bitiremeyecekler', 'Bu enkazın altında kalacaklar, yok olacaklar' dediler. Bugün geldiğimiz noktada Allah'a hamdolsun, devletimiz geçen yılsonu itibarıyla 455 bin konutu bu devlet bitirdi. Bu yıl da parkları, bahçeleri ve sosyal donatı alanlarıyla birlikte eksikleri tamamlanarak vatandaşlarımıza teslim edildi. Yerinde dönüşüm kapsamında yapılan 120 bin konutla birlikte toplam 570 bin konut inşa edildi. Bugün bahsettiğimiz rakam, birçok Avrupa ülkesindeki konut stokundan daha büyük bir rakamdır. Dünyada 11 ilde, aynı anda, 3 bin 500 şantiyede, şehirlerin kimliğini koruyarak bu ölçekte bir yeniden inşa çalışmasının benzerini göstermek mümkün değildir. Madem devlet yoktu da saatte 23 konutu kim yaptı? Madem devlet yoktu da günde 550 konutu kim yaptı? Yaklaşık 200 bin mimar, mühendis, işçi ve emekçi gece gündüz çalışarak bu 500 bini aşkın konutu inşa etti. Bunları devlet yaptı' ifadelerini kullandı.

'Milletimizin emanetine ilişkin varsa bir usulsüzlük, hesabı hukuk çerçevesinde soracaktır'

Yardım paraları ile ilgili sorumluların hukuk önünde hesabının sorulacağını da ifade eden Bakan Kurum, 'Milletimizin zor gününde kumbarasındaki parayı depremzedeler için gönderen çocuklarımızı unutmadık. O yardımlar bize bir emanetti. Biz de bu emanete layık olmak için gece gündüz çalıştık. Polisimiz, jandarmamız, AFAD'ımız, Kızılay'ımız ve tüm kamu görevlilerimiz büyük fedakarlık gösterdi. Kendi ailelerini kaybeden güvenlik görevlilerimiz bile vatandaşlarımızı enkazdan kurtarmak için görevlerinin başındaydı. İlk günden itibaren deprem bölgesinde canla başla çalışan bu insanların emeklerini görmezden gelmeye çalıştılar. Ancak onlar eleştirilere kulak asmadan milletimizin yardımına koştu. Bugün gerçekler ortadadır. Devletimiz 500 bini aşkın konutu tamamlayıp vatandaşlarımıza teslim etti. İnsanlarımız bugün bu evlerde huzur ve güven içinde yaşıyor. Elbette deprem yardımlarıyla ilgili yürüyen hukuki süreçler de devam edecektir. Milletimizin emanetine ilişkin varsa bir usulsüzlük, devletimiz bunun hesabını hukuk çerçevesinde soracaktır. Bundan kimsenin şüphesi olmasın. Bu süreç, devletimizin tecrübesini, gücünü ve organizasyon kabiliyetini tüm Türkiye'ye ve dünyaya bir kez daha göstermiştir. Milletimizin alın teriyle yaptığı yardımların hesabı da hukuk önünde mutlaka verilecektir' dedi.

Türkiye'nin farklı illerinde 638 cinayet ve kayıp dosyanın yeni soruşturulmasıyla, 25 dosyadaki 28 faili meçhul cinayet aydınlatıldı.

Bu çalışmalar sonucunda 59 ilde 168 maktulün bulunduğu 155 dosya yeniden incelemeye alındı.

Bunlardan 47 kişinin hayatını kaybettiği 44 dosya için Cumhuriyet başsavcılıkları ve kolluk birimleri bünyesinde özel çalışma ekipleri oluşturuldu.

Soruşturmalar kapsamında 79 şüpheli tutuklandı

Soruşturmalar kapsamında 79 şüpheli hakkında tutuklama, 21 şüpheli hakkında ise adli kontrol kararı verildi.

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığında bugüne kadar çözülememiş dosyalarla ilgili tecrübeli isimlerden oluşan özel ekipler oluşturuldu.

Alanında ihtisas yapmış uzmanlar, dosyalarda yer alan mevcut tüm adli kayıtları, kriminal bulguları, HTS raporları ve baz kayıtları, dijital materyallerden oluşan tüm delilleri son teknolojik imkanlarını da kullanarak incelemeye alıyor.

Geçmişte verilen takipsizlik kararları yeni bulgular doğrultusunda yeniden değerlendirilirken, savcılıklara bilgi verilmek suretiyle faili meçhulleri aydınlatmak için yürütülen çalışmalar sürüyor.

Kurulan özel ekipler olayların aydınlatılmasında ilginç yöntemler kullandı.

Eski kamera görüntülerinden HTS kayıtlarına, İstanbulkart verilerinden topuk kanı bilgilerine, sigara izmaritlerindeki DNA'dan yıllar önce yazılmış bir cezaevi dilekçesine kadar çok sayıda delil yeniden değerlendirildi.

Kaza denildi, cinayet çıktı

Yeniden ele alınan dosyalardan biri, 28 Mart 2023'te Marmaris'te silahla vurularak hayatını kaybeden Abdullah Uslu'ya aitti.

İlk soruşturmada Uslu'nun alkollü olduğu ve silahı beline takarken kendisini vurduğu kabul edilerek takipsizlik kararı verilmişti.

Maktulün kızının itirazı üzerine kaldırılan takipsizlik kararının ardından olay yeri inceleme raporları, iletişim ve kamera kayıtları ile yeni ifadeler yeniden değerlendirildi.

Yapılan çalışmalar sonucunda olayın kaza değil cinayet olduğu yönünde bulgulara ulaşıldı.

Soruşturma kapsamında iki şüpheli tutuklanırken iki şüpheli hakkında adli kontrol kararı verildi.

Nevşehir'in Ürgüp ilçesinde 2016'da öldürülen Fatma ve İbrahim Teryaki çiftinin dosyasında da aile içindeki suç gizleme girişiminin çözüldüğü belirtildi.

Daha önce yargılanıp beraat eden bir kişinin ardından dosyanın yeniden açılmasıyla yeni ifadeler alındı.

Soruşturmada cinayetin aile bireylerinin planlamasıyla gerçekleştirildiği iddiasına ulaşıldı.

Bir şüpheli tutuklanırken diğer şüpheli hakkında ev hapsi kararı verildi.

24 yıllık dosyayı 14 yıllık dilekçe çözdü

Aydın'ın Germencik ilçesinde 2002'de öldürülen Galip Öztürker'in dosyası, yıllar önce cezaevinden gönderilen ancak soruşturmanın sonuçlandırılmasını sağlayamayan bir dilekçenin yeniden incelenmesiyle açıldı.

Dosyada, şüphelilerden birinin 2012'de cezaevinden savcılığa gönderdiği ve suçla ilgili ayrıntılı anlatımlar içeren dilekçesi bulundu.

Bu dilekçe tanık teşhisleri, telefon kayıtları ve diğer delillerle birlikte tekrar değerlendirildi.

Yürütülen çalışmalar sonucunda 5 şüpheli tutuklandı ve haklarında dava açıldı.

İlk duruşmada verilen tahliye kararına yapılan itiraz üzerine 4 sanık yakalanarak tutuklandı.

İstanbulkart, HTS ve 372 saatlik kamera kaydı

Başkanlığın çalışmalarında dijital veriler de önemli rol oynadı.

2016'da İstanbul'un Şişli ilçesinde "mezdeke dans üçlüsü" üyelerinden Aynur Kanbur'un öldürülmesine ilişkin dosyada HTS, baz istasyonu, kamera ve İstanbulkart kayıtları birlikte incelendi.

Şüphelilerin telefonlarını olaydan önce kapattıkları, olaydan sonraki gün yeniden açtıkları ve aralarında mesajlaşma bulunduğu tespit edildi.

Düzenlenen eş zamanlı operasyonda yakalanan 3 şüpheli tutuklandı.

Karaman'da 2008'de kaybolduktan sonra cesedi baraj yakınlarında bulunan terzi Erkan Erkara'nın dosyasında ise 372 saatlik MOBESE ve güvenlik kamerası görüntüsü ile yaklaşık 40 kişinin HTS ve baz kayıtları incelendi.

Teknik analizlerde maktulün son görüştüğü kişi ve şüphelinin telefonunun cesedin bulunduğu bölgeden sinyal verdiği belirlendi.

Yakalanan şüpheli tutuklanırken hakkında kasten öldürme ve gece vakti silahlı yağma suçlarından dava açıldı.

Çalınan telefon 12 yıl sonra şüphelileri ele verdi

Antalya'da 2014'te bir inşaatın bekçi kulübesinde öldürüldükten sonra cesedi yakılan Şeref Kocabıyık'ın dosyasında, olay yerinden çalınan cep telefonu soruşturmanın kilidini açtı.

Maktule ait telefonun olaydan yaklaşık dört ay sonra Gaziantep'te kullanıldığı belirlendi.

Telefonu kullanan kişilerle maktulün çalıştığı inşaatta bulunan kişiler arasındaki bağlantılar, HTS ve baz kayıtları üzerinden ortaya çıkarıldı.

Yapılan operasyonlar sonucunda 3 şüpheli tutuklanırken 2 şüpheli hakkında adli kontrol kararı verildi.

Yurt dışında bulunduğu belirlenen bir şüpheli hakkındaki çalışmaların ise sürdüğü kaydedildi.

Çöpte bulunan bebeğin kimliği topuk kanından belirlendi

Manisa'da 2010'da bir çöp poşeti içerisinde bulunan kız bebeğin dosyasında da sağlık kayıtları belirleyici oldu.

Otopsi bulgularından bebeğin hastanede doğmuş ve topuk kanı alınmış olabileceği değerlendirildi.

Olay tarihinde doğan ve topuk kanı alınan bebeklere ait Sağlık Bakanlığı kayıtları incelendi.

Kayıtlarda bir kadının kız bebeğinden topuk kanı alındığı ancak sistemde yaşayan bir çocuk kaydının bulunmadığı tespit edildi.

Yakalanan şüphelinin bebeği doğumdan sonra çöp konteynerinin yanına bıraktığını söylediği, kardeşinin de bu anlatımı doğruladığı belirtildi.

Anne tutuklanırken kardeşi hakkında konutu terk etmeme şeklinde adli kontrol kararı uygulandı.

Cesedin kimliği yaklaşık 19 yıl sonra belirlendi

Batman'ın Kozluk ilçesinde 2007'de bulunan ve yüzü teşhis edilemeyen erkek cesedinin kimliği yaklaşık 19 yıl sonra belirlendi.

Başkanlığın koordinasyonunda yapılan çalışmalarda, kayıp başvurusu bulunan kişilerin yanı sıra uzun yıllardır hiçbir resmi kurumla işlem yapmayan kişiler de araştırıldı.

2007'den beri resmi kaydı bulunmayan Aydın Özcan mercek altına alındı.

Özcan'ın çocuklarından alınan DNA örnekleri ile cesetten elde edilen DNA'nın eşleşmesi sonucunda kimlik tespiti yapıldı.

Saha çalışmaları, tanık anlatımları ve iletişim kayıtlarının ardından düzenlenen operasyonda gözaltına alınan şüphelilerden 6'sı tutuklanırken 4 şüpheli hakkında adli kontrol kararı verildi.

Sigara izmaritlerindeki DNA failleri işaret etti

Diyarbakır'da 2016'da mera arazisinde öldürülen Mehmet Emin Karaalp'in dosyasında, olay yerinde bulunan dört sigara izmariti yeniden incelendi.

Adli Tıp Kurumunun moleküler genetik çalışmalarında izmaritlerden elde edilen DNA profilleri ile şüphelilerden alınan örnekler arasında eşleşme sağlandı.

HTS ve daraltılmış baz incelemeleriyle bazı şüphelilerin olay saatinde bölgede bulunduğu belirlendi.

Mera kullanımı ve hayvancılık faaliyetlerinden kaynaklanan husumet nedeniyle işlendiği değerlendirilen cinayetle ilgili 5 şüpheli tutuklanırken 3 şüpheli adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Cansız beden portakal bahçesinde bulundu

Hatay'da 2012'den beri kayıp olan Selbi Uyğur'un dosyasında ise cezaevindeki şüphelilerin anlatımları ve yer gösterme işlemleri sonucunda yeni bulgulara ulaşıldı.

Şüphelilerden birinin Selbi Uyğur'un öldürülerek Dörtyol ilçesindeki portakal bahçelerinin yakınına gömüldüğünü söylemesi üzerine yaklaşık 300 metrelik alan belirlendi.

Başka bir şüphelinin de cinayeti itiraf etmesinin ardından kazı çalışmaları başlatıldı.

Çalışmalarda kadın kıyafetleri içerisinde insan kemikleri bulundu.

Kemiklerden elde edilen DNA profili ile Selbi Uyğur'un anne ve babasından alınan örneklerin eşleşmesi sonucunda 14 yıllık kayıp dosyasındaki cansız bedenin kimliği tespit edildi.

Dijital ve bilimsel takip

Faili meçhul dosyaların yeniden incelenmesinde HTS ve baz kayıtları, DNA profilleri, balistik incelemeler, PTS ve MOBESE görüntüleri, banka hareketleri, toplu ulaşım kartı bilgileri, GPRS verileri, sağlık kayıtları, cezaevi dilekçeleri ve yeniden alınan tanık ifadeleri soruşturmaların merkezine yerleştirildi.

Başkanlığın çalışmalarıyla bazı olaylarda şüpheliler tespit edilip tutuklanırken bazı dosyalarda cesetlerin bulunmasına, kimliklerin belirlenmesine ve soruşturmaların yeniden açılmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

Rojin Kabaiş, Rojvelat Kızmaz, Gülistan Doku, Çağla Tuğaltay ve Rabia Naz Vatan'ın dosyalarına ilişkin inceleme ve soruşturmalar ile Fenerbahçe Spor Kulübü otobüsüne yönelik silahlı saldırıya ilişkin inceleme ve soruşturmalar devam ediyor.

Adalet Bakanı Gürlek'ten açıklama

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda, geçmiş yıllarda işlenen ve kamu vicdanında derin izler bırakan suçların aydınlatılmasına yönelik çalışmaların aralıksız sürdüğünü bildirdi.

Bakan Gürlek, şöyle devam etti:

“Faili meçhullerin aydınlatılması, suçluların adalet önünde hesap vermesi, cezasızlık algısının ortadan kaldırılması ve vatandaşlarımızın hukuk sistemine duyduğu güvenin güçlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Çözülen her dosya, mağdurlarımızın yakınlarının yıllardır taşıdığı acının bir nebze olsun hafiflemesine, toplum vicdanındaki yaraların sarılmasına ve ülkemizdeki güven ortamının pekişmesine katkı sağlamaktadır.”

Son olarak yürütülen titiz incelemeler sonucunda, Balıkesir'in Bandırma ilçesinde 17 yıl önce kız bebeğin ölümüyle ilgili dosyanın karanlıkta kalan yönleri ile Adana'nın Ceyhan ilçesinde 4 yıl önce işlenen Eyyüp Özbadem cinayetinin aydınlatıldığını belirten Gürlek, "10 Mayıs 2009'da Bandırma'da bir çöp konteynerinde poşete konulmuş halde kız bebek cesedi bulunması üzerine başlatılan soruşturmada, bebeğin annesi tespit edilmiş ve yargılama sonucunda 16 yıl 8 ay hapis cezasına mahkum edilmişti ancak bebeğin babasının kimliği ve olaydaki rolü uzun yıllar boyunca belirlenememişti." ifadelerini kullandı.

Dosyanın yeniden ele alınmasıyla bebeğin bulunduğu poşet üzerinde yapılan incelemede şüpheli U.C'ye ait parmak izinin tespit edildiğini kaydeden Gürlek, "Tanık beyanları, ceza infaz kurumu ziyaretçi kayıtları, teşhis işlemleri ve Adli Tıp Kurumunca yapılan DNA incelemesi sonucunda şüphelinin, bebeğin biyolojik babası olduğu tespit edildi. Toplanan deliller doğrultusunda gözaltına alınan şüpheli U.C, 'çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı kasten öldürme' suçundan tutuklanarak ceza infaz kurumuna gönderildi." bilgisini paylaştı.

Adana'nın Ceyhan ilçesinde de Eyyüp Özbadem'in 4 Haziran 2022'de motosikletli kişiler tarafından silahlı saldırı sonucu öldürüldüğünü belirten Gürlek, olayın ardından bazı şüpheliler hakkında işlem yapıldığını ancak soruşturmanın o aşamasında failler ve olaydaki bağlantıların kesin olarak ortaya çıkarılamadığını anlattı.

Dosyanın yeniden incelenmesi kapsamında şüphelilere ait HTS ve baz kayıtlarının, kamera görüntülerinin, kriminal raporların, tanık anlatımlarının ve ifadelerdeki çelişkilerin birlikte değerlendirildiğine dikkati çeken Gürlek, şunları kaydetti:

“Yapılan çalışmalar sonucunda cinayetin H.A'nın azmettirmesiyle B.G. ve S.B. tarafından gerçekleştirildiği, M.A. ile O.K'nin ise faillere yardım ettikleri tespit edildi. Soruşturma sırasında ayrıca, şüphelilerin olay öncesindeki görüntülerini içeren kamera kayıtlarının M.Ö. ve U.Ö. tarafından silinerek delillerin gizlendiği belirlendi. Operasyon sonucunda cinayetle bağlantılı 5 şüpheli tutuklandı, delilleri gizledikleri belirlenen 2 şüpheli hakkında ise adli kontrol kararı verildi.”

Her iki dosyanın aydınlatılmasında büyük dikkat ve özveriyle görev yapan Bandırma Cumhuriyet Başsavcılığı, Ceyhan Cumhuriyet Başsavcılığı, Balıkesir-Bandırma Emniyet Müdürlüğü ve Adana-Ceyhan Emniyet Müdürlüğüne teşekkür eden Gürlek, "Aziz milletimiz bilmelidir ki üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin, hiçbir dosya kaderine terk edilmeyecek, hiçbir mağdurun ve masumun hakkı sahipsiz kalmayacaktır. Delillerin izini sabırla sürecek, faili meçhul dosyaların üzerindeki karanlığı birer birer kaldıracağız." ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda saat 12.00'den program bitimine kadar sahil kuzey ve güney yan yollardan Kadir Topbaş Gösteri Merkezi ayrımı, Vefa Karakurdu Üst Geçidi, Yenikapı Miting Alanı ile Yenikapı İDO arasındaki iç kısımda kalan tali yol kapalı olacak.

Alternatif güzergah olarak sahil, Kennedy Caddesi kullanılabilecek.

İstanbul Havalimanı'nın her geçen gün artan yolcu ve uçuş trafiğine uygun şekilde altyapısını güçlendirmeye devam ettiklerini belirten Uraloğlu, havalimanının mevcutta kuzey-güney yönlü 3 ana ve 2 yedek pistle hizmet verdiğini anımsattı.

Uraloğlu, "İstanbul Havalimanı'mızın 4. ana pistindeki çalışmalarda son aşamaya geldik. Geçici kabul sürecinin bu ay tamamlanmasını, pistimizin teknik testlerin ardından yılın son çeyreğinde operasyona başlamasını hedefliyoruz. Doğu-batı ekseninde inşa edilen 2 bin 820 metre uzunluğundaki ve 45 metre genişliğindeki yeni pistin tamamlanmasıyla birlikte hava trafiği yönetiminde önemli avantajlar sağlayacağız." değerlendirmesinde bulundu.

Taksi süreleri azalacak

Yeni pistin sağlayacağı katkılara işaret eden Uraloğlu, "Yeni pistimizle hem operasyonel esnekliği artıracağız hem de taksi sürelerini azaltarak daha verimli bir hava trafiği yönetimi sağlayacağız. Özellikle hava şartlarının uygun olduğu dönemlerde doğu yönlü kalkışlar bu pistten gerçekleştirilecek." ifadesini kullandı.

Uraloğlu, yeni pistin yalnızca kapasite artışı sağlamayacağına, aynı zamanda gelecekte uygulanacak dörtlü bağımsız pist operasyonları açısından da kritik bir altyapı oluşturacağına dikkati çekerek, "Doğu-batı eksenli yeni pistimiz, yan rüzgar koşullarında güvenli operasyonlara katkı sunarken, dörtlü pist işletmeciliği hedefimize de güç katacak. Hangar alanlarına yakın konumuyla genel havacılık operasyonlarının daha hızlı ve bağımsız yürütülmesine de imkan sağlayacak." bilgisini verdi.

Karaman İl Jandarma Komutanlığı ekipleri kent genelinde huzur ve güven ortamının sağlanması, suçların önlenmesi ve aranan şahısların yakalanmasına yönelik 24-31 Temmuz 2026 tarihleri arasında kapsamlı çalışma gerçekleştirdi. Denetimler kapsamında 15 bin 727 şahıs ile 6 bin 92 araç sorgulandı. Jandarma Dedektifleri (JASAT) ve asayiş ekiplerinin koordineli çalışmaları neticesinde arandığı tespit edilen 44 şahıs yakalanarak gözaltına alındı. Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden 9'u çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi. Yapılan denetimler esnasında sentetik ecza hap, kenevir bitkisi, 145 gram esrar maddesi, 1 kilo kaçak nargile tütünü, 21 litre kaçak el yapımı viski, 10 litre etil alkol, alkol aroma kiti ve 1 adet canlı keklik ele geçirildi.

İl Jandarma Komutanlığından yapılan açıklamada, il genelinde huzur ve güven ortamının devamını sağlamaya yönelik denetim ve uygulamalara kararlılıkla devam edileceği bildirildi.

Atakum İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince aranan şahısların yakalanmasına yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında, uyuşturucu suçundan hakkında 2 yıl 6 ay kesinleşmiş hapis cezası bulunan C.K. (23) adlı kadın Atakum ilçesi Yeni Mahalle'de yakalandı.

Gözaltına alınan hükümlü, işlemlerinin ardından bugün Samsun Adliyesi'ne sevk edildi.

Mandalya Körfezi'nde ailesiyle tatil yapan çocuk, deniz gözlüğü ve şnorkelle dalış yaptığı sırada deniz tabanında kiremit parçalarını andıran kırık objeler fark etti.

Durumu ebeveynlerine bildiren çocuk, ailesiyle birlikte yeniden dalış yaparak kalıntıları fotoğrafladı. Elde edilen görüntüler incelenmek üzere Milas Müze Müdürlüğüne ulaştırıldı.

Müze Müdürlüğü uzmanlarınca yapılan ilk incelemede, parçaların Antik Çağ'da zeytinyağı, şarap ve çeşitli ticari ürünlerin taşınmasında kullanılan amforalara ait olabileceği değerlendirildi.

Milas Müze Müdürlüğü yetkilileri, su altında tespit edilen kültür varlıklarının yerlerinden oynatılmadan ve zarar verilmeden yetkili kurumlara bildirilmesinin arkeolojik mirasın korunması açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Yetkililer, sergiledikleri duyarlılık dolayısıyla çocuğa ve ailesine teşekkür etti.

'Türkiye'nin en büyük mobil arı üretim üssü'

Kars'ın yüksek rakımlı yaylalarında organik ve coğrafi işaretli bal üretimini daha modern hale getirmek amacıyla geliştirilen Mobil Arı Üretim Üssü, tek bir tır dorsesi üzerinde 340 arı kovanını aynı anda taşıyabiliyor.

Tamamen yerli mühendislik çalışmalarıyla hayata geçirilen sistemin tasarımı, mühendisliği ve kurulum patenti üreticisine ait bulunuyor. Sahip olduğu kapasite ve teknolojik altyapısıyla Türkiye'nin en büyük mobil arı üretim sistemi olma özelliğini taşıyan ünite, dünyada da benzerlerine çok az rastlanan bir proje olarak öne çıkıyor.

'Güneş enerjisiyle kendi kendine yetiyor'

Mobil üretim üssünün en dikkat çeken özelliklerinden biri ise enerji altyapısı oldu. Tır dorsesinin tavanına entegre edilen 10 kilovat gücündeki güneş panelleri, sistemin ihtiyaç duyduğu elektriği tamamen yenilenebilir enerjiyle karşılıyor. Böylece üretim sahasında dış enerjiye ihtiyaç duyulmadan kesintisiz çalışma imkanı sağlanıyor. Bu özellik sayesinde karbon salınımı azaltılırken çevre dostu üretim modeli de destekleniyor.

'Akıllı iklimlendirme ile arılar korunuyor'

Mobil üretim üssünde yalnızca kovanlar değil, arıların yaşam konforu da teknolojiyle destekleniyor.

Sistem içerisinde yer alan akıllı iklimlendirme altyapısı sayesinde sıcaklık ve hava dolaşımı kontrol altında tutuluyor. Böylece arılar taşınma sırasında strese girmeden doğal yaşamlarını sürdürebiliyor. Ayrıca üreticilerin konaklayabileceği yaşam alanı da bulunan mobil ünite, uzun süreli yayla üretimlerinde tam bağımsız çalışma imkanı sunuyor.

'Kars'ın yüksek rakımlı yaylalarında organik üretim'

Mobil Arı Üretim Üssü sayesinde kovanlar, Kars'ın binbir çiçekle kaplı yüksek rakımlı yaylalarına kolaylıkla taşınabiliyor. Bu sistemle arılar en verimli nektar döneminde farklı bölgelerdeki zengin bitki örtüsünden faydalanırken, doğaya zarar verilmeden ekolojik denge korunuyor. Üretilen ballar ise tamamen organik sertifikalı ve coğrafi işaretli Kars balı standartlarında elde ediliyor.

'Ekoloji ve teknoloji aynı sistemde buluştu'

Projeyi geliştiren üretici Yücel Üzeyir, modern arıcılığın artık sadece üretim değil, aynı zamanda çevreyi koruma anlayışı üzerine kurulduğunu belirterek, ekoloji ile teknolojiyi aynı platformda buluşturduklarını ifade etti.

340 kovan kapasiteli mobil sistem sayesinde hem arıların doğal yaşamına zarar verilmediğini hem de üretim verimliliğinin önemli ölçüde artırıldığını belirten üretici Üzeyir, tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirilen bu teknolojiyi Kars'a ve Türkiye'ye kazandırmanın gururunu yaşadıklarını söyledi.

'Kars arıcılığına yeni vizyon'

Türkiye'nin bal üretiminde önemli merkezlerinden biri olan Kars'ta geliştirilen Mobil Arı Üretim Üssü'nün, hem bölge arıcılığına hem de ülke ekonomisine katkı sağlaması bekleniyor. Yenilenebilir enerjiyle çalışan, yüksek kapasiteli, çevre dostu ve taşınabilir yapısıyla dikkat çeken sistem, geleceğin arıcılık modeli olarak gösterilirken, Kars'ın kaliteli ve organik bal üretimindeki iddiasını da daha da güçlendirecek önemli bir yatırım olarak değerlendiriliyor.

Kısa sürede 1000 hektardan fazla alana yayılan yangın henüz kontrol altına alınamadı.

Yangın nedeniyle vilayette 2 bin 500 kişi tahliye edildi.

Var vilayetinde temmuz ayındaki yangınlarda bugüne kadar 5 bin 600 hektardan fazla alan yandı.

Bu yıl 42 bin hektardan fazla alanın kül olduğu ülkenin en büyük yangınlarından biri olan Gironde yangını ise hala söndürülemedi. Yangın nedeniyle tahliye edilen 220 bin kişinin yaklaşık 200 bini de evlerine geri döndü.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, basına yaptığı açıklamada, ülke genelinde bu yıl 14 bin 320 yangın çıktığını ve bu yangınlarda 119 bin hektar alanın yandığını bildirdi.

Ayrıca Bakan Nunez, Gironde yangınının kontrol altına alındığını ve yangının yeni alanlara yayılmadığını söyledi.

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France, bugün ülke genelinde çoğunluğu güney ve güneydoğudaki 20 vilayette yüksek sıcaklıklar nedeniyle turuncu alarm verildiğini duyurdu.

Tarihinin en büyük yangın sezonunu yaşayan Fransa’da, bugüne kadar 119 bin hektar alan alevlere teslim oldu.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre, dünyada yaklaşık 1 milyar insanın yeterli gıdaya ulaşamadığına dikkati çeken Dalgar, sürdürülebilir üretim için gençlerin tarım ve hayvancılık sektörüne kazandırılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Yükseköğretim Kurulunun son yıllarda teknoloji odaklı tarım eğitimini teşvik eden yeni programlar açtığını dile getiren Dalgar, MAKÜ'nün de bu alanda öncü üniversiteler arasında yer aldığını vurguladı.

Bu kapsamda Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar, Dijital Tarım Teknolojileri, Akıllı Sera Teknolojileri ile Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği bölümlerinin öğrenci kabul edeceğini dile getiren Dalgar, şöyle konuştu:

"Özellikle Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar ile Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği bölümleri, bu yıl Türkiye'de sadece 3 üniversitede açıldı. Bu programlarla tarımda iş gücü sorununu robotik sistemler ve yapay zeka teknolojileriyle çözebilecek insan kaynağı yetiştirmeyi amaçlıyoruz. Öğrencilerimize bu bölümleri tercih etmelerini tavsiye ediyoruz çünkü tarım hem stratejik hem hiçbir zaman ölmeyecek hem de karlı bir sektör."

Gençlerin artık geleneksel üretim anlayışının ötesine geçerek yazılım, robotik sistemler ve yapay zeka destekli üretim süreçlerinde yer almaları gerektiğini vurgulayan Dalgar, bu dönüşümün Tarım ve Orman Bakanlığı ile farklı kurumların desteklediği önemli bir süreç olduğunu dile getirdi.

MAKÜ'nün tarım ve hayvancılık alanında ihtisaslaştığını belirten Dalgar, kampüste bulunan yaklaşık 3 bin dönümlük uygulama çiftliği ile 2 bin 500 dönümlük üretim alanının öğrenciler için açık laboratuvar niteliği taşıdığını söyledi.

Öğrencilerin teorik bilginin yanı sıra uygulamalı eğitim alma fırsatı bulduklarını ifade eden Dalgar, "Biz, öğrencilerimizi sadece dersliklerde yetiştirmiyoruz. Toprağa, robota ve hayvana dokunarak, üretimin içinde deneyim kazanarak eğitim veriyoruz." dedi.

"İşi mutfağında da uygulama sahasında da öğreniyorlar"

Mehmet Akif Ersoy Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Bekir Tosun da merkezin bitkisel üretim, kanatlı yetiştiriciliği, arıcılık, mandıra, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık olmak üzere 6 ana birimden oluştuğunu söyledi.

Merkezde 12 araştırma projesinin yürütüldüğünü belirten Tosun, Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar Bölümü öğrencilerinin gelecekte yem biçme robotları, otonom tarım makineleri ve akıllı yönlendirme sistemleri gibi teknolojiler üzerinde çalışacaklarını ifade etti.

Araştırma çiftliğinin veterinerlik ve meslek yüksekokulu öğrencilerine de uygulama imkanı sunduğunu anlatan Tosun, süt teknolojileri, hayvancılık ve arıcılık programlarında eğitim gören öğrencilerin teorik bilgilerini sahada pekiştirdiklerini, işi hem mutfağında hem de uygulama alanında öğrenme fırsatı bulduklarını sözlerine ekledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın o gece her şeyi göze alarak ortaya koyduğu iradenin, milletin egemenliğini hedef alan FETÖ'nün saldırısını yenilgiye uğrattığını vurgulayan Çelik, şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanımızın hayati öneme sahip o iradesi, milli egemenliğin müdafaası bakımından devlet ve millet hayatımız için tarihi bir mühür niteliğindedir. Bu vatan haini terörist şebeke, kimi odaklar tarafından bazı ülkelerde hala himaye ediliyor. Ülkemizde ve dünyanın her yerinde bu şebeke ile mücadelenin kesintisiz sürmesi milli bir görevdir. Bu mücadeleyi hakkıyla sürdüren, vatanseverliğin hakkını veren herkesi tebrik ediyoruz.”

“15 Temmuz hain darbe girişiminde Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik Marmaris'te gerçekleştirilen suikast teşebbüsüne katılan ve 10 yıldır kırmızı bültenle aranan FETÖ mensubu Burkay Karatepe'nin yakalanması, devletimizin kararlılığının ve güvenlik güçlerimizin üstün gayretinin somut bir göstergesidir. Bu başarılı operasyonda görev alan emniyet teşkilatımızı tebrik ediyorum. Türkiye Cumhuriyeti, milletine, vatanına kasteden hiçbir terör örgütüne ve hiçbir haine asla geçit vermeyecektir. Nerede olurlarsa olsunlar, adaletin tecellisinden kaçamayacaklardır.”

"Hainler nereye kaçarlarsa kaçsınlar, Türkiye Cumhuriyeti'nin çelik iradesinden kurtulamazlar." ifadesini kullanan Çiftçi, şunları kaydetti:

"Operasyonu başarıyla gerçekleştiren İstihbarat ve Terörle Mücadele şube müdürlüklerimiz ile emeği geçen kahraman polislerimizi tebrik ediyorum. Devletimize, demokrasimize ve milli irademize kasteden hain FETÖ ve yapılanmalarıyla mücadelemizi ilk günkü azim ve kararlılıkla sürdüreceğiz. Hainlerin Türkiye'de veya dünyanın herhangi bir yerinde saklanma çabaları sonucu değiştirmeyecek, üzerinden 10 yıl değil 100 yıl geçse de teröristleri tek tek yakalayarak adalete teslim edeceğiz."

Jandarma Genel Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Samsun İl Jandarma Komutanlığı Narkotik Suçlarla Mücadele ve İstihbarat Şube Müdürlüklerince yürütülen istihbari çalışmalar kapsamında uyuşturucu madde imalatçısı olduğu değerlendirilen zehir tacirlerine yönelik operasyon düzenlendi.

Yürütülen çalışmalar sonucunda, sürücülüğünü yabancı uyruklu bir şahsın yaptığı tır ile uyuşturucu madde kaçakçılığı yapılacağı bilgisine ulaşılması üzerine, özel eğitimli narkotik dedektör köpeğinin de katılımıyla Kavak ilçesinde önceki gün durdurulan tırda arama yapıldı. Aramada, aracın içerisine gizlenmiş halde toplam 132 toz esrar ele geçirildi.

Operasyon kapsamında yakalanan yabancı uyruklu 1 şüpheli hakkında adli işlem başlatılırken, olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Tepe Mahallesi'nde ormanlık alanda bilinmeyen nedenle yangın çıktı.

İhbar üzerine bölgeye Antalya Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı hava ve kara araçları ile itfaiye ekipleri sevk edildi.

Ekipler yangını kontrol altına almak için çalışma yürütüyor.

İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, Işıklar köyündeki bir düğünde havaya ateş açıldığı ihbarı üzerine bölgeye gitti.

Ekipler, düğünde B.B'yi (58) havaya ateş ettiği sırada suçüstü yakalayarak, silaha el koydu.

Aşağı Karakısık köyündeki düğünde de ruhsatsız av tüfeğiyle havaya ateş açtığı tespit edilen M.E. (33) ekiplerce gözaltına alındı.

Şüphelilerin jandarmadaki işlemleri devam ediyor.

Anadolu Mahallesi 160. Cadde'de bulunan DSİ Memur Evleri Sitesi otoparkındaki 32 DN 909 plakalı otomobilde gece saatlerinde henüz belirlenemeyen nedenle patlama meydana geldi.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Araçta bulunan Şeref Berkay (19) ile Faruk Yavuz (20), kollarındaki yanıklar nedeniyle sağlık ekiplerince hastaneye kaldırıldı.

Yaralıların bilincinin açık olduğu öğrenildi.

Olay yeri inceleme ekiplerince bölgede çalışma yürütüldü.

Patlamanın nedenine ilişkin inceleme sürüyor.

Aydın'da, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Liselerde Bilim Uygulamaları Programı, Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğü koordinesinde 2025-2026 eğitim öğretim yılı boyunca başarıyla tamamlandı. 'Geleceğin Teknolojileri' ve 'Kültürel Miras' temaları çerçevesinde gerçekleştirilen program kapsamında fen liseleri ile merkezi sınav puanıyla öğrenci alan Anadolu liselerinde çok sayıda bilimsel çalışma yürütüldü. Program sürecine, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi akademisyenleri ile geleneksel mesleklerin temsilcileri de katkı sundu. Program kapsamında öğrenciler, yapay zeka, siber güvenlik, dijital eğitim ve geleceğin teknolojileri gibi güncel alanlarda araştırmalar gerçekleştirirken, kültürel mirasa ilişkin değerleri yerinde tanıyarak gelecek nesillere aktarma bilinci kazandı. Yıl boyunca hazırlanan bilimsel araştırmalar ve projeler, Kuşadası'nda düzenlenen 'Geleceğin Teknolojileri ve Kültürel Miras' Öğrenci Sempozyumu'nda kamuoyuyla paylaşıldı. İl genelinden 9 okulun katıldığı sempozyumda öğrenciler, hazırladıkları poster ve sözlü bildirilerle özgün çalışmalarını sundu. Program sürecinde 54 öğrenci ve 24 danışman öğretmenin aktif görev aldığı belirtilirken, çalışmaların akademisyenler ve alanında uzman isimlerin rehberliğinde yürütüldüğü ifade edildi.

Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda öğrencilerin bilgiye ulaşan, bilgiyi sorgulayan, üreten ve toplum yararına dönüştüren bireyler olarak yetişmelerinin hedeflendiği vurgulandı. Açıklamada ayrıca, bilimsel üretimi teşvik eden, teknoloji ile kültürel mirası bir araya getiren ve öğrencilerin çok yönlü gelişimini destekleyen projelerin kararlılıkla sürdürüleceği kaydedildi.

MHP Lideri ve Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli tarafından kurulan, ihtiyaç sahibi yaşlıların korunması ve nitelikli bakım hizmetlerine erişmesi amacıyla faaliyet gösteren merkezde gerçekleştirilen etkinlik, renkli ve samimi görüntülere sahne oldu.

Program öncesinde huzurevinde kalan bütün büyüklerin ağız ve diş sağlığı kontrolleri gerçekleştirildi. Koruyucu sağlık hizmetleriyle sosyal ve kültürel faaliyetlerin bir arada sunulduğu etkinlikte müzik dinletileri ve çeşitli ikramlar yer aldı.

Etkinlik boyunca huzurevi sakinleriyle yakından ilgilenen Prof. Dr. Ahmet Selim Yurdakul, büyüklerle sohbet ederek onların hatıralarını ve değerlendirmelerini dinledi; müzik ve eğlence programlarına iştirak etti.

Yaşlılara gösterilen hürmetin Türk milletinin köklü değerlerinden biri olduğunu belirten Yurdakul, büyüklerin yalnızca belirli günlerde değil, hayatın her anında sevgi, ilgi ve güven içerisinde yaşamasını sağlayacak sosyal politikaların önemini vurguladı.

Yurdakul, İl Bilge Hatun Vakfı Huzur Evi ve Yaşlı Bakım Merkezinin yalnızca bakım hizmeti sunan bir kurum olmadığını; sağlık, sosyal dayanışma, kültürel faaliyet ve aile sıcaklığını bir araya getiren örnek bir sosyal hizmet modeli olduğunu ifade etti.

Müzik, sinema, sohbet ve ikramlarla dolu dolu geçen yaz etkinliği, huzurevi sakinlerinin neşesine ortak olunan hatıra fotoğraflarının çekilmesiyle sona erdi.

ÜRETİM GÜCÜ KURULMALI

Bahçeli, "Huzur, refah ve güvenliği tesis etmek, insan ilişkilerini düzenlemek, temel hak ve özgürlükleri korumak dışında devletin asli görevlerinden birisi de üretim faaliyetinin kurulmasını sağlamaktır ve bu sadece diğer ülkelerin sanayileri ile rekabet edebilmek için değil, aynı zamanda gelecek nesillerin yararlanabileceği bir ‘üretim gücünün’ kurulması için de önemlidir" dedi.

SAVUNMADA KURUMSALLAŞMA

MHP lideri Bahçeli, "Zira savunma sanayinde tam kurumsallaşma demek; bütün politik ihtilaflardan ve tartışmalardan bağımsız bir durumda konumlanmak demektir. Yine hiçbir politik istikrarsızlıktan ve yürütmedeki değişikliklerden etkilenmeyecek bir kurumsal statüye ve güce kavuşmak anlamına gelmektedir" ifadesini kullandı.

ÜRETME POTANSİYELİ

Bahçeli, "KAAN veya KIZILELMA sadece teknolojik bir kazanım değildir. Kavramlar ve adlandırmalar, üreten olma potansiyelimiz ve gerçeğimiz ile doğrudan alakalıdır. Savunma ve silah sanayinde attığımız her adım bizi kendi tecrübemize, geçmişimize ve dil dünyamıza daha fazla yaklaştırmaktadır" açıklamasını yaptı.

TÜRK VE TÜRKİYE YÜZYILININ DAYANAKLARI II

Efendim;

Yine geçmişten günümüze verdiğiniz mülakatlarda küreselin bitip bölgeselin yükseleceğini ifade etmişsiniz ve bugün küresel sistem anlamını yitirmiş ve bölgesel yükselmiştir. Öngörünüzün gerçekleştiği bu dönemde bölgede egemen devlet olmanın altını çiziyorsunuz. Bundan tam olarak ne anlamalıyız?

2 / Evet “Türk ve Türkiye Yüzyılı”nın dayanaklarının ilki Türkçe dünya kurma ideali ise ikincisi de bölgede egemen devlet olmaktır. Egemen devlet olmaktan ne anlamamız gerekmektedir ve bunun unsurları nelerdir? Bunları sıralayacak olursak; egemen devlet, dünya üzerinde kendi bölgesinin egemen iradesini elinde bulunduran, bu bölgede söz sahibi olan ve alternatif politikalar geliştirebilen devlet anlamına gelmektedir. Siyasal coğrafyasını tarihsel tecrübesiyle jeopolitik hamleler bağlamında bir güç unsuru olarak kullanabilen devlet, egemen devlettir.

Hem yerleşik olduğumuz coğrafya hem de tarih bize bulunduğumuz bölgede egemen bir devlet olma sorumluluğunu yüklemektedir. Bölgemizde devlet ve millet olarak var olabilmenin yolu egemen devlet olabilmekten geçmektedir. Türkiye’nin mevcut konumu kendisine Karadeniz’den Kafkasya’ya, Ortadoğu’dan Akdeniz’e ve oradan da Balkanlara kadar çok farklı jeopolitik fırsat ve imkânlar sunduğu kadar risk ve tehditler de dayatmaktadır. Bu bölgede ancak egemen bir devlet olunursa söz konusu risk ve tehditler bertaraf edilebilir, siyasal ve sosyal gelişmelere göre hareket etme imkân ve kabiliyetine ulaşılabilir.

Güçlü siyasi iradeler devlet ve millet konusunda hep “Büyük Resmi” görür, sezer ve bu büyük resimde kendi ülkelerinin geleceğini planlarlar. Bu Türkiye için de geçerli olan bir durumdur. Bu yüzden egemen devlet olmak küresel sistemde yaşanan dönüşüm sürecinin neden olduğu belirsizlik ve risklere hazırlıklı olmayı sağlayacaktır. Özellikle küresel sistemin dönüşümü sürecinde eş zamanlı olarak kendi dönüşümünü gerçekleştirebilen Türkiye’nin “jeopolitik ve stratejik” konumu avantajlı bir şekilde kullanılabilirse kendisini sürdürülebilir ve istikrar içeren büyük stratejisine de adım adım yaklaştıracaktır.

Bunun için Türkiye egemen devlet olarak bölgedeki gelişmelere karşı öngörülebilirlik ve istikrar açısından kapsamlı bir yol haritası ile hareket ederken geniş çaplı sistem analizi yapmalı, her zaman hangi süreçlerde nasıl bir yol haritası takip edeceğini bilmelidir. Diğer taraftan küresel sistemdeki dönüşümleri anlamak, dönüşen jeopolitik önemin ve yapı içi değişimlerin Türk dış politikası açısından doğurduğu risk ve fırsatları ne ölçüde ve nasıl değerlendirilmesi gerektiği konuları alternatifleri olan cevaplarla belirlenmelidir. Coğrafyamız da bunu gerekli ve hatta zorunlu kılmaktadır.

Bugün Karadeniz’in kuzeyinde Rusya-Ukrayna Savaşı, Ortadoğu’da İsrail’in Filistin’e karşı tavrı, İsrail, ABD-İran arasındaki çatışma süreci ülkemize derin etkileri göz ardı edilerek değerlendirilemez. Kafkasya ya da Balkanlardaki etnik ve kimlik kaynaklı çatışmalar da Türkiye’nin göz ardı edebileceği hususlar değildir. Türkiye bu bölgelerle sadece sınırının olması sebebi ile değil gönül coğrafyası olması bakımından da ilgilenmek zorundadır. Diğer taraftan Türkiye’yi buralarla yakından ilgilenmeye sadece coğrafya değil tarih de itmektedir.

Birçok alan araştırmacısının değerlendirmesi ve Türkiye’nin jeopolitik gerçeğinden hareketle şunu ifade etmek gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin milli sınırları ile gönül coğrafyasının hudutları çok farklı tecrübe ve gerçeklere işaret eder. Bunun içindir ki tarihî hatıraları ve kardeş, akraba toplumları ile olan ilişkileri gönül ilişkisidir ve bu oldukça etkili bir diyalog biçimidir. Gönül coğrafyası hatıraları, ortak tecrübeleri ve tarihten damıtılarak gelen deneyimleri ifade eder. Bu ise ilişkileri kolaylaştırmakla kalmaz diyalogları etkin, kalıcı ve sorun çözücü kılar. Böyle bir diyalog biçimi formel olmasa bile informel olarak egemen devlet olma vizyonumuzun en önemli eşiklerinden birini teşkil eder.

Bir tarafın soydaş diğer tarafın dindaş olduğu bir yerde ne coğrafyaya ne de gönül bağınıza sırt çeviremezsiniz / çevirmemelisiniz. Bazen bu bölgelerle geçmişe dair hikayeleriniz kadar geleceğe ait arzularınız da benzer olabilir. Bu da bir mefkûreye sahip olunduğunun göstergesidir. Bu çerçevede egemen devlet olabilme konusunda en önemli unsurlardan birisi de milletini kendi mefkûrene inandırabilmek ve bu konularda onun desteğini alabilmektir. Mefkûre bir millete yaşama arzusu katar ve ruh verir. Devletin egemenliğini güçlendirir, yaşama ve gelişme arzusunu pekiştirir. Türkiye mefkûresi olan bir devlettir. Türk milleti de yüksek idealleri olan bir millettir.

Elbette egemen devlet olmanın başka unsurları da vardır. Bunlardan birkaçını daha sıralayacak olursak; egemen devlet tam bağımsız olma anlamında kendi ihtiyaçlarından fazlasını üreten, bunun için pazarlar oluşturabilen devlettir. Enerji konusunda hiç kimseye bağımlı olmayan, kendi enerji ihtiyacını kendi karşılayabilen ve bunun teknolojisini kendi üreten devlet egemen devlettir. Bugün enerjide bağımsızlık dünyadaki en dinamik güç unsurlarından birisidir. Enerjide ne kadar bağımsız olabilirseniz o kadar esnek hareket kabiliyetine ve potansiyele sahipsinizdir. Bu yüzden bugün dünya üzerindeki güç mücadelelerinin en önemli alanlarından biri enerjidir.

Diğer taraftan egemen devlet, özellikle silah ve savunma sanayii konusunda ihtiyacını üretebilen ve ordusunu çağın teknolojik gelişmeleri bağlamında güncelleyebilen devlettir. Yine egemen devlet olma iddiamızın da çeşitli katmanları vardır. Bunlar diğer dayanaklarımızı oluşturmaktadır.

Efendim;

Bahsetmiş olduğunuz diğer dayanaklar hakkında da bilgi verebilir misiniz?

3 / Tabii ki. “Türk ve Türkiye Yüzyılı”nın üçüncü dayanağı milli üretim ve ekonomik bağımsızlıktır. Devlet, zihinde basitçe yöneten-yönetilen ilişkisini canlandırsa da bundan çok daha fazlasını ifade etmektedir. Siyasal toplum sayesinde kişi kendini bir insan varlığı olarak ortaya koyabilmektedir. İnsanın yaşamını devam ettirebilmesi, emniyette olabilmesi, kendini geliştirebilmesi, geçimini sağlayabilmesi ve ahlaki bir varlık olabilmesi bir devlet altında yaşamasına bağlıdır. Bunların büyük çoğunluğu insan ilişkileriyle ilgili durumlardır ve bunu sağlayacak olan da devlettir.

Devlet-birey ilişkisi karşılıklı görev ve sorumluluklara dayalıdır. İnsanın, içinde yaşadığı ve varoluş sürecinin birçok unsurunu borçlu olduğu devlete karşı çeşitli görevleri vardır. Aynı şekilde devletin de kendini meydana getiren insana karşı çeşitli sorumlulukları bulunmaktadır. Bu sorumluluklar temel hak ve özgürlüklerin korunmasını, insanlara belli imkânların sunulmasını içerir. Karşılıklı görev ve sorumlulukların olması gerektiği gibi yerine getirildiği toplum; refah ve huzurun tesis edildiği, gelişimin süreklilik arz ettiği toplumdur.

Huzur, refah ve güvenliği tesis etmek, insan ilişkilerini düzenlemek, temel hak ve özgürlükleri korumak dışında devletin asli görevlerinden birisi de üretim faaliyetinin kurulmasını sağlamaktır ve bu sadece diğer ülkelerin sanayileriyle rekabet edebilmek için değil, aynı zamanda gelecek nesillerin yararlanabileceği bir “üretim gücünün” kurulması için de önemlidir.

Meta eşya ile kurulmuş doğru ilişkinin ürünü olarak ortaya çıkan şey ve bugünün dünyasında mevcudiyetin muhafazasını sağlayacak olan yegâne çıktıdır. Zira bir ülke, vatandaşlarının ihtiyaçlarını yabancı mallarla gideriyor/sağlıyor/tatmin ve temin ediyorsa bu, milli ekonominin hiçbir zaman gelişmeyeceği anlamına gelir. Gelişmiş bir millî ekonomi olmaksızın da tam bağımsızlıktan bahsetmek mümkün değildir. Milli devletin temel esaslarından biri, hatta belki de en temel esası bağımsızlıktır. Tarihimiz boyunca vermiş olduğumuz mücadelelerimizin büyük çoğunluğu bağımsızlık uğrunadır.

Türk devleti ve milleti boyunduruğun hiçbir türlüsünü tarihin hiçbir evresinde kabul etmemiştir, etmeyecektir. Muasırlaşma ülkümüz bağımsızlıktan asla taviz vermeyeceğimizin vurgusudur. Millî üretim ve gelişmiş millî ekonomi bu ülkü çerçevesinde durmaksızın yerine getirilmesi gereken bir hedeftir. Bunun gerçekleşebilmesi de devletin asli görevlerinden birini yerine getirmesine, yani üretimde aktif rol oynamasına bağlıdır.

Teorik düzlemdeki serbest ticaret anlayışının kutsanması bizim anladığımız çerçevede bir müdahalenin yokluğu anlamına gelmemelidir. Liberalizmin teorik ve pratik adına düştüğü en büyük çelişkisi budur. Kapitalist düzenin dünya genelinde bu anlayış çerçevesinde yol açtığı olumsuzluklar, liberal anlayışın da zaman içinde kendini revize etmesine sebebiyet vermiştir. Bundan dolayı modern liberal anlayış, ekonomik hayata belli düzeylerde devlet müdahalelerinin gerekliliğini kabul etmek zorunda kalmıştır. Dönemsel olarak yaşanılan ve gözlemlenen durumlar bunun en bariz göstergesidir.

Gelişmiş ülkelere bakınız, devletin genel olarak üretim ve özel olarak iktisadi üretim etkinliklerinden el çektiği bir örnek bulma imkânınız yoktur. Kapitalizm her ne kadar devletler arasındaki sınırları ortadan kaldırmaya ve devletleri işlevsiz bir hâle getirmeye çalışsa da tarihsel ve toplumsal gerçeklik devletin önemini defalarca gözler önüne sermiştir.

Şu tarihsel gerçeklik erken dönemlerden beri kavranmıştır; daha büyük iktisadi güç, daha büyük politik güç demektir. Bütün bu değerlendirmelerle muradımız; devletin iktisadi alanı politik ilişkilerin denetimine açması, onu baştan aşağı dizayn etmesi değildir. Metanın üretimi demek, bilgi ve değer üretiminden bağımsız olmayacağı gibi, hukukun korumasının olmadığı ve güven ortamının sağlanmadığı, akla yatırım yapılmadığı sürece bunun oluşması da imkân dâhilinde değildir. Bunu sağlayacak olan devlettir.

Siyasi basiretsizliğin taşıyıcısı olan ve siyaseti bireysel çıkarlar adına kirletmeyi hedefleyen zihniyetin ülkemizde üretim etkinliğinin devlete kambur olduğu ifadesi tamamıyla safsatadır. Denetlenemeyen, liyakat ve uzmanlık aranmayan, iş sağlığının geliştirilemediği, iş hukukunun tesis edilemediği, siyasetçilerin kendi seçmenine iş alanı sağladığı bir meta üretim etkinliği, tabiatıyla zarar etmeye mahkûmdur. Üretim etkinliğini elinde bulunduran kişilerin “bu bağlam çerçevesinde” eleştirilmesi de sadece politik propagandadır. Sonuç olarak üreten; güçlü, hâkim ve aktör, yani bağımsızdır. Tüketen; her politik baskıya açık, zayıf ve yönlendirilebilir, yani bağımlıdır.

Tarihsel köklerimiz en büyük referans kaynağımızdır. Tarihimize baktığımız zaman bağımsızlık hedefimizi nasıl gerçekleştirdiğimizi apaçık bir şekilde görmekteyiz. İlerlemenin, gelişmişliğin ve bağımsızlığın yolu, dış etkiler altında kalmaksızın kendine yetebilmekten geçmektedir.

Tarihimiz bağımsızlığın ve kendine yetebilmenin güçlü örneklerine sahne olmuştur. Bu örnekler devletin asli görevlerinin tam anlamıyla gerçekleşmiş olduğu örneklerdir. Göktürk Kitabeleri dış etkilerden bağımsızlığın vurgularıyla doludur. Şeyh Edebali’nin: “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” düsturu, devletin işlevinin, yerine getirmesi gereken vazifelerinin önemini açıklıkla ortaya koymaktadır.

Serbest ticaret düşüncesi, liberalizmin bencil ve birbirlerinden soyutlanmış bireylerden oluşan toplum arzusunun bir ürünüdür. Tarihimiz, Türk toplumunun bu anlayışın tam aksi bir değerler sistemine sahip olduğunu göstermektedir. Bizde birlik, bütünlük çoğu şeyden önce gelmekte, kalıcılığın ve selametin birçok unsuru bu bütünlüğe dayanmaktadır. Söz konusu bütünlük de devlet ve milletin karşılıklı birbirine dayanak olması anlamına gelir. Güçlü ekonomi ve millî üretim, bu dayanışmanın bir ürünü olarak bağımsızlığın garantörlerindendir.

Tecrübelerimiz devletin üretim faaliyetinden bütünüyle el çekmemesinin hayati önemde olduğunu göstermektedir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti ortaya konulan hedef doğrultusunda çalışmakta, önemli adımlar atmaktadır. Savunma sanayiinde gelmiş olduğumuz nokta bunun en açık göstergesidir. Aynı zamanda varılmış olan bu aşama millî üretim konusunda gerçekleştirilecek olan çok daha büyük atılımların temel ve güçlü basamağını da oluşturmaktadır. Devletimizin milli üretimin gelişimi konusundaki kararlılığı, tarihsel bağımsızlık ülküsü doğrultusunda ilerlediğinin ifadesi, devlet-millet bütünlüğünün en somut örneğidir. İfade etmiş olduğumuz bu değerlendirmelerin daha kapsamlı analizi için ise Milliyetçi Hareket Partisi Genel Merkezi tarafından hazırlanmış ve kamuoyu ile paylaşılmış olan “İstikrar, Ahlak ve Refah Temelli Kalkınma Vizyon Belgesi” adlı esere bakılabilir.

Efendim;

Devletimizin milli üretimin gelişimi konusundaki kararlılığından bahsettiniz ve buna savunma sanayiini örnek gösterdiniz. Savunma sanayi Türk ve Türkiye Yüzyılı tasavvurunuzun dayanaklarından biri mi?

4/ Evet, Dördüncüsü; Silah ve Savunma Sanayiinin Tam Kurumsallaşmasıdır.

Devletimiz, Cumhuriyet tarihi boyunca savunma sanayiine çeşitli düzeylerde ve yine çeşitli imkânlar ölçeğinde yatırım yapmış bir devlettir. Ancak bu, arzu edilen bağımsızlığı sağlayacak düzeylerde gerçekleşmemiştir. Bunun dış politikaya bağlı nedenleri olduğu gibi iç politik kavgalardan kaynaklanan bazı sebepleri de söz konusudur. Lakin bunlar belki başka bir değerlendirmenin konusu kılınabilir. Bugün ise savunma sanayiinde çok ciddi gelişmelere ve bu alana sağlanan devlet desteğine tanık olmaktayız.

Savunma sanayiindeki gelişmelerin süreklilik arz etmesi gerekmektedir. Bunun için söz konusu gelişmelerin bir istikrara kavuşması konusunda özellikle kararlı adımlar atmalı, istikrara yönelik üretilen politikayı ve kırılganlığa müsaade etmeyen siyasi duruşu daim kılmalıyız. Çünkü bu hususi bir değer içermektedir. Yine aynı doğrultuda atılan adımların istikrarı, savunma sanayiinin kurumsallaşmasını sağlayacaktır. Hiç kuşkusuz kurumsallaşma, üretimde istikrar ve buna bağlı olarak tam bağımsızlık noktasında ayrıca önemi haizdir.

Kurumsallaşma belli bir sistematiği, düzenliliği, devamlılığı ifade eder. Kurumsal yapının, yerine getirilmesi gereken şeyler noktasında sorumluluğa dayalı bir içeriği bulunmaktadır. Bu sorumluluğu yerine getirebilecek olan da devlettir. Devlet desteğiyle belli bir sistematiğe ve düzene göre işleyen bir yapı, kaçınılmaz bir biçimde sürekliliği sağlayacak bir disipline sahip olacaktır. Bu da üretimde kesintisizliği ve güncel olanı takibi, yani sürekli gelişimi beraberinde getirir. Böylesi bir düzenliliğin beraberinde getirmiş olduğu başarı örnekleri tarihimizde mevcuttur. Mete Han, orduyu onluk sisteme göre düzenleyerek dünyanın ilk düzenli ordusunu kurmuştur ve bu kurumsal aklın tipik bir örneğidir. O günden bugüne varlığını koruyabilmiş, tarihin zorlu sınavlarını aşarak bugüne gelmiştir. Yine aynı akıl o dönem şartlarına göre gelişmiş denilebilecek silahların/okların üretimini de sağlamıştır. Ordunun kazanmış olduğu kurumsal yapı bunu gerektirmektedir ve bu sayede Hunların büyük hükümdarı Mete Han kalabalık Çin ordularına karşı büyük zaferler elde edebilmiştir. Tarihimizin bu gibi büyük örneklerinden hareketle günümüz şartlarına uygun olacak şekilde savunma sanayiinde istikrarı, dolayısıyla tam bağımsızlığı sağlamamız mümkündür. Lakin tam olarak bu noktada kaçınmamız gereken şeyler de vardır. Zira savunma sanayinde tam kurumsallaşma demek; bütün politik ihtilaflardan ve tartışmalardan bağımsız bir durumda konumlanmak demektir. Yine hiçbir politik istikrarsızlıktan ve yürütmedeki değişikliklerden etkilenmeyecek bir kurumsal statüye ve güce kavuşmak anlamına gelmektedir. Yani bir diğer ifade ile neyin siyaset üstü ve Türkiye’nin meselesi, neyin reel politiğin konusu olduğu ayrımını sağlıklı yapmalıyız. Basit politik menfaatler için büyük kazanımları ve güçlü bir gelecek imkânını feda etmemeliyiz.

Bugün ABD ordusu silahlı çatışmalarda avantaj sağlayabilecek teknolojik potansiyellerini artırmaya giderek daha fazla odaklanırken, dünyanın dört bir yanındaki diğer ordular da teknoloji rekabetinde geride kalmamak için hamlelerine devam etmektedir. Robotik, yapay zekâ, siber savaş inovasyonun ön saflarında yer alırken, ordular ortaya çıkan mevcut ve olası tehditlere karşı koymak için daha sofistike ve gelişmiş savunma ekipmanları geliştirmeye yoğunlaşmış durumdadır. Hipersonik sistem ve füzelerden yönlendirilmiş enerji silahlarına, elektronik harp sistemlerinden kuantum teknolojilerine kadar çeşitli geliştirmeler bu çabanın örnekleri olarak gösterilebilir. Türkiye Cumhuriyeti de mevcut kazanımların devamı noktasında çok önemli ve değerli adımlar atmaktadır. Bu tarihi adımların gelecek nesiller açısından sürdürülebilir olmasını sağlayacak olan da şüphesiz kurumsallaşmadır. Özellikle savunma sanayimizdeki çeşitli atılımlar bize tarihsel aklımıza dayalı bir üretim stratejisi sağlamaktadır.

Örneğin; KAAN veya KIZILELMA sadece teknolojik bir kazanım değildir. Kavramlar ve adlandırmalar, üreten olma potansiyelimiz ve gerçeğimiz ile doğrudan alakalıdır. Savunma ve silah sanayiinde attığımız her adım bizi kendi tecrübemize, geçmişimize ve dil dünyamıza daha fazla yaklaştırmaktadır. Bir nesnenin adı ancak o nesneyi üretene ait olabilir. Bu anlamda savunma sanayiinde bir Türkçe gerçeği ile karşı karşıyayız ve ikinci yüzyılın mefkûresinin gerçekleşmesinde hem üretim hem adlandırma konusunda istikrar kuşkusuz idealin temel dayanaklarından taviz vermemekle mümkün olacaktır.

Bu idealin temel dayanaklarından taviz vermemek için köklerimizle olan bağlarımızı daha da sağlamlaştırmamız gerekmektedir. Eski dönemlerde farklı milletlerin girişmiş oldukları mücadelelerde farklı savaş stratejileri geliştirmiş olduklarını gözlemleyebiliriz. Günümüzde hâlâ dünyanın en büyük savaş stratejilerinden biri olarak kabul edilen Turan Taktiği, Türkistan’dan Osmanlı’ya Türklerin başarıyla uyguladığı ve devasa zaferler elde ettiği büyük bir stratejidir. Yine ilk Türk devletlerinde kullanılan çeşitli oklar, kılıçlar, mızraklar, gürzler gibi savaş silahları, döneminin en gelişmiş silahlarıdır. Osmanlı döneminde bu savaş aletlerinin daha da gelişmiş örnekleri görülmektedir. Gelişim gereği ateşli silahların ve topların da yine başarılı bir şekilde kullanıldığını gözlemlemekteyiz. Tüm bunlar, eski dönemlerden beri dönem koşullarının gerektirmiş olduğu stratejileri layıkıyla uygulamış olduğumuzun göstergeleridir. Günümüzün stratejileri ise yukarıda ifade edilen teknolojik gelişmelerle entegre bir savunma sanayiini gerektirmektedir. Köklerimizden aldığımız ilham ve güçle geliştirdiğimiz KAAN gibi örnekler bu amacın vücut bulmuş hâlidir.

Tarihe yön vermiş bir millet olarak giriştiğimiz mücadele her zaman haksızlığa karşı olmuştur. Tarihinde ırkçılığın ya da sömürgeciliğin örneğine rastlanmayan Türkler, yalnızca bağımsızlığı için mücadele etmiş, haksıza dersini vermek için savaşmıştır. Mücadelelerimizin büyük çoğunluğunda muzaffer olabilmemizin sebebi, güçlü bir medeniyet milleti olabilmemizdir. Gücümüzü de atalarımızdan ve inancımızdan aldığımız değerlerimize borçluyuz. Zaferlerimizi kazanmamızda stratejilerimiz ve gelişmiş silahlarımız her ne kadar önemli bir yere sahip olsa da bu stratejileri ve silahları başarılı bir şekilde kullanabilme kabiliyeti ve inancı sayesinde başarılı olduğumuz tarihsel bir gerçekliktir. Milletimizin sahip olduğu bu meziyetler devletimizin her dönemde güçlü bir biçimde ayakta durabilmesini sağlamıştır. Sayısal bakımdan daha üstün görünen orduları dize getirmemizin temelinde bu yatmaktadır. Kurtuluş Savaşı bunun son büyük örneğidir. Günümüzde savunma sanayiinde gerçekleştirmiş olduğumuz atılımlar da aynı ruhla girişilen teşebbüslerdir. Güçlü ve gelişmiş bir ülke yolunda attığımız adımlar aynı zamanda bölgede ve dünyada barışı tesis etme hedefine yöneliktir. Eski dönemlerde olduğu gibi Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” anlayışıyla mevcut dönemde ve gelecekte de öncü olma yolunda emin adımlarla ilerlemekteyiz. Bunun en önemli basamaklarından biri de geçmişimizle olan bağımızla günümüz teknolojisinin gereklerinin bütünleşmesinin bir ifadesi olacak şekilde savunma sanayimizin kurumsallaşmasıdır.

Röportaj: Prof. Dr. Muhammet Hanifi MACİT
(MHP Genel Başkan Başdanışmanı)

DEVAM EDECEK…

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Beraberlik Günü dolayısıyla Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Özel Harekat Başkanlığını ziyaret etti.

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Beraberlik Günü dolayısıyla Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Özel Harekat Başkanlığını ziyaret etti.

Rus askerleri, Ukrayna’da hastaneye ateş açtı /Video

Skandal ifadelerle terör örgütü PKK'nın yaptığı katliamı görmezden gelen Özel, "Gara'da esas mesele vatandaşları kimin öldürdüğü değil, bu evlatlarımızın nasıl yaşatılabileceği" dedi.

Kamerun’da açılan ülkenin ilk alışveriş merkezinde halk, yürüyen merdiven kullanmak isterken zor anlar yaşadı.

Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Azerbaycan ordusunun Gence'deki sivilleri hedef alan Ermenistan'a karşı saldırılarına ilişkin yeni görüntü yayınladı. Görüntülerde, Azerbaycan ordusunun Ermenistan'a ait çok sayıda askeri teçhizatının imha edilme anı yer aldı.

Azerbaycan ordusuna ait Bayraktar TB2 SİHA’lar, çok sayıda Ermenistan askerini etkisiz hale getirdi.