Denizli'nin Kale ilçesinde bulunan İnceğiz Kanyonu, eşsiz doğal güzellikleriyle yaz aylarında ziyaretçilerin uğrak noktalarından biri olmaya devam ediyor. Yöre halkı tarafından 'Arapapıştı Kanyonu' olarak da bilinen bölge, milyonlarca yıl boyunca akan suların kayaları aşındırmasıyla oluşan etkileyici jeolojik yapısıyla dikkat çekiyor.

Turkuaz rengi suyu, yer yer yüzlerce metreyi bulan dik kaya duvarları ve çevresini saran çam, zeytin ve incir ağaçlarıyla adeta görsel bir şölen sunan kanyon, doğa ve fotoğraf tutkunlarına unutulmaz manzaralar sunuyor. Tekne turları sayesinde ziyaretçiler, karadan ulaşılması mümkün olmayan koyları, kaya oluşumlarını ve doğal güzellikleri yakından görme fırsatı buluyor.

Bölgenin en önemli seyir noktalarından biri olan İnceğiz Seyir Tepesi ise kanyonun tamamını kuşbakışı izleme imkânı sağlıyor. Özellikle gün doğumu ve gün batımında oluşan manzara, ziyaretçilerin en çok fotoğraf çektiği noktalardan biri olarak öne çıkıyor.

Öte yandan, Kemer Barajı'ndaki su seviyesinin hızla düşmesi nedeniyle tekne turlarının yaklaşık 10 gün içerisinde sona ermesi bekleniyor. Geçtiğimiz yıllarda da benzer sebeplerle ara verilen turların bu yıl da suyun çekilmesiyle duracağı tahmin ediliyor.

Tarihe adını veren Otlukbeli Savaşı ile bilinen ilçede yer alan göl, maden sularının oluşturduğu traverten set gölü olma özelliğiyle öne çıkıyor. Bu yönüyle 'doğal anıt' olarak nitelendirilen göl, her yıl çok sayıda yerli ve yabancı turisti ağırlıyor.

İlçe merkezine yaklaşık 7 kilometre uzaklıkta, deniz seviyesinden 1885 metre yükseklikte bulunan göl, yaklaşık 7 bin 500 metrekare yüz ölçümüne sahip. Derinliği 20 metreyi bulan gölün uzunluğu mevsime göre 150 ila 160 metre, genişliği ise 30 ila 50 metre arasında değişiyor.

Yöre sakinlerinden Kenan Bahadır, gölün oluşum bakımından dünyada tek traverten set gölü olduğunu belirterek, karstik kaynaklar yerine maden sularının oluşturduğu ender doğal oluşumlardan biri olduğunu söyledi.

Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 612 sayılı kararıyla doğal sit alanı ilan edilen Otlukbeli Gölü, kırmızı tonlara bürünen görünümü ve çevresindeki doğal manzarasıyla fotoğraf tutkunlarının da uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Maden ve kükürtlü suların yanı sıra dere kaynaklı tatlı sularla beslenen gölün çevresindeki kaynak sularının, yöre halkı tarafından romatizmal rahatsızlıklar başta olmak üzere bazı sağlık sorunlarına iyi geldiğine inanılıyor.

Ankara'da yaşayan Emre Kılıç, 30 yıldır topladığı Osmanlı dönemine ait eşyalardan savaş malzemelerine, nadir kasetlerden tarihi belgelere kadar çok sayıda parça ile evinin bir odasını adeta müzeye dönüştürdü. Koleksiyon merakının ilkokul yıllarında başladığını belirten Kılıç, '10 yaşından beri koleksiyonculuk yapıyorum, 30 sene oldu. Küçükken annemin bir vitrini vardı, vitrinde iki tane kaset bulmuştum. O iki kasetten sonra koleksiyona başlamış bulundum. İlkokula gittiğimde çok fazla kaset topladığım için artık param yetmiyordu. Ankaragücü, Gençlerbirliği gibi takımlarım maçlarında soğuk su satardık. O soğuk suyun parasıyla da giderdim tek tek dinler kaset alırdım. 30 yıldır kaset biriktiriyorum. Tahmini 10 binden fazla kaset vardır ama her yerden bir şeyler topladım. Gezmediğim sahaf, antikacı, bitpazarı kalmadı. Türkiye'nin de her yerini gezdim ve yurtdışına da gittim, her yeri gezdim. Türkiye'nin de işte kasabalarını, köylerini de gezdim. Her yerden bir şeyler topladım' dedi.

'Binlerce parçadan oluşan koleksiyonum için evimin bir odasını müze haline getirdim'

Kılıç, koleksiyonunda kasetlerin yanı sıra değerli ve nadir parçaların da bulunduğunu ifade ederek, 'İbrahim Tatlıses'in Alman baskı kaseti, Neşet Ertaş'ın Alman baskı kaseti nadirdir. Bu iki kaseti hem Neşet Ertaş'ın kendi müzesinde hem de İbrahim Tatlıses'in Şanlıurfa'daki müzesinde görmedim. Bu kasetler benim için kıymetli. Ayrıca koleksiyonumda Osmanlı dönemine ait fotoğraf, tapu, nüfus kağıdı örneği ve bunlar haricinde Çanakkale Savaşı'nda kullanılan tüfek, Kore Savaşı'ndan kalma askeri miğfer, Kurtuluş Savaşı'ndaki boş mermi kovanlarım var. Binlerce parçadan oluşan koleksiyonum için evimin bir odasını müze haline getirdim' şeklinde konuştu.

Koleksiyonunun kendisi için paha biçilemez bir değere sahip olduğunu vurgulayan Kılıç, şu ifadelere yer verdi:

'Koleksiyonda çok fazla parça var. Eski VHS kasetler var, bunların içinde açılmamış olanlar da var. Osmanlı'dan kalma telsizim var. Farklı dinlere ait tespihler ve ustaların bizzat kendisinden aldığım tespihler var. Birçok sanatçının ölüm haberlerinin yer aldığı gazetelerim var. Bunlar gibi koleksiyonumda kimsede olmayan nadide parçalar var. Koleksiyonumun değeri paha biçilemez. Dünyaları verseler verir miyim, vermem tabii ki ama bir rakam söylersem, koleksiyonun değeri 50 milyon lira derim' diye konuştu.

İlk kez Ardahan ovasını yaşam alanı olarak seçen göçmen kuşlardan ibibik kuşları (Upupa), böcek, larva, salyangoz ve solucanlarla beslenerek doğal dengenin sağlanmasına katkı sunuyor.

Baharda Afrika'dan Türkiye'ye göç edip yazın kuluçkaya yatarak üreyen ibibikler, Ardahan ovasında ilk kez görüntülendi.

Bir süre yeşillikler arasında beslenen ibibik kuşu, çevresini dikkatle gözlemledikten sonra gözden kayboldu. Görüntüler, Ardahan'da doğanın eşsiz güzelliklerini ve yaban hayatının zenginliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Kastamonu Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hakkı Çılgınoğlu yürütücülüğünde 2 yıl önce başlatılan ve başarıyla tamamlanan 'Valla Kanyonunun Turistik Ürün Olarak Geliştirilmesine Yönelik Strateji ve Planların Oluşturulması' başlıklı proje kapsamında Kastamonu'nun Pınarbaşı ilçesinde bulunan dünyanın en derin ikinci kanyonu Valla Kanyonu'nda turizm potansiyelinin arttırılması için çok sayıda çalışmaya imza atıldı. Proje çerçevesinde 2 yıl boyunca çalıştaylar, rota çalışmaları, akademik geziler ve farkındalık çalışmaları yapıldı. Valla Kanyonu'nun potansiyelinin ve eksikliklerinin belirlenmesi için ziyaretçiler, yerel kurumlar, paydaşlar ve akademisyenlerle görüşmeler gerçekleştirildi. Proje çerçevesinde gerçekleştirilen tanıtım çalışmalarıyla da kanyonun daha çok turiste tanıtılması sağlandı. Projenin devamında ise bölgedeki yürüyüş rotaları belirlenip yerel kurumlarla paylaşılarak, trekking potansiyeli belirlendi. Projenin sonuç kısmında ise ziyaretçi sayıları test edilerek, projenin başarısı analiz edildi. Yapılan çalışmalar neticesinde kanyonun yapılan tanıtım çalışmaları sayesinde özellikle yakın illerden gelen ziyaretçiler ve akademisyenler tarafından daha çok ziyaret edilmeye başlandığı tespit edildi.

'Mevcut durum analizlerini yaptık'

Projeyle ilgili bilgi veren Doç. Dr. Hakkı Çılgınoğlu, amaçlarının Valla Kanyonu'nun mevcut turizm potansiyelinin belirlenerek, cazibesinin arttırılması olduğunu ifade etti. Proje kapsamında Valla Kanyonu'nu ön plana çıkaracak stratejik planlar hazırlandığını ifade eden Çılgınoğlu, 'Bu planlar hazırlanırken ilk olarak bulunduğumuz yeri belirlemek adına mevcut durum analizleri yaptık. Bu analizleri yapabilmek için belediye, yerel halk, yerli ve yabancı turistler ile görüşmeler yaptık, turistlerin Valla Kanyonu hakkındaki olumlu ve olumsuz fikirleri, önerileri ve ihtiyaçları, Valla Kanyonu'nun çevresinde gördükleri eksiklikler veya ne tür uygulamalar istediklerini sorguladık' dedi.

'Safranbolu gibi yakın coğrafyadan turistlerin sıklıkla kanyonu tercih ettiklerini tespit ettik'

Proje sürecinde kanyon turizminde çalışmış önemli isimler davet edildiğini ifade eden Çılgınoğlu, 'Proje bitimine doğru kanyona gelen sayısında bir artış olup olmadığını test ettik ve yapılan farkındalıklar ölçüsünde özellikle Safranbolu gibi yakın coğrafyadan turistlerin sıklıkla kanyonu tercih ettiklerini ve akademik kökenli turistlerin de yine ziyaretçi olarak bölgeye çok daha fazla geldiklerini tespit ettik' diye konuştu.

Valla Kanyonu çevresinde TÜRSAB temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirildiğini belirten Çılgınoğlu, 'Günübirlik faaliyetler, yürüyüş günleri, sportif faaliyetler gibi etkinlikler planlanarak bölgenin tanıtımı ve canlılığı sağlandı' ifadelerini kullandı.

'Kanyona yönelik bir stratejik plan oluşturulmuştur'

Proje sonunda çalıştay düzenlendiğini belirten Çılgınoğlu, 'Bu çalıştaya ülkenin dört bir yanından akademisyenler ve STK'lar çağrılarak farkındalık ve kanyona yönelik bir stratejik plan oluşturulmuştur. Bu planda kanyonun yapısı dezavantajlı ve yaşlılar için de olmak üzere farklı yürüyüş rotalarının oluşturulması, kanyonun etrafında bulunan endemik bitki örtüsü ve bu bitkilerin gastronomide kullanım imkanları gibi hususları içeren bu stratejik rapor, gelecekte kanyonun turizm potansiyelini farklı alanlarda daha etkili kullanması için büyük bir öneme sahiptir' şeklinde konuştu.

Projeyle kanyonun kente önemli ekonomik katkı sağlayacağının anlaşıldığını ifade eden Çılgınoğlu, 'Yeni yatırımların yapılacak olması bölgenin en büyük problemlerinden birisi olan işçi göçünü engelleyecek ve bölge halkına istihdam sağlayacaktır. Dolayısıyla da işsizlik nedeniyle şehri terk etmek zorunda olan gençler bu şehirde kalacak ve bölge değerlerine sahipleneceklerdir' ifadelerini kullandı.

Meteorolojinin Doğu Akdeniz için hafta sonu yaptığı uyarı sonrası Mersin kıyılarında kuvvetli rüzgar ve fırtına etkili oldu. Kuvvetli rüzgar ve fırtına nedeniyle zaman zaman olumsuzluklar da yaşandı. Erdemli Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'ndeki deniz kaplumbağalarının yuvalama yaptığı korum alanına yaklaşık 10 metrelik eski bir teknenin vurduğu ortaya çıktı. Batık olduğu düşünülen teknenin fırtına ile birlikte sürüklenerek bölgeye geldiğinin değerlendirildiği öğrenildi.

Dünyada iribaş deniz kaplumbağası (caretta caretta) ile yeşil deniz kaplumbağalarının (chelonia mydas) en önemli üretim merkezleri arasında yer alan Mersin'de resmi olarak koruma altında olan 4 farklı noktadan biri olan Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü sahilinde anaçların yumurta bırakmaları da görüntülendi. Her gün çok sayıda anaç geceden sabahın ilk ışıklarına kadar yuva açarak yumurtalarını bıraktıktan sonra tekrar denizle buluşuyor. Bugünlerde ilk anaçların bıraktığı yumurtalardan yavruların da çıkması bekleniyor.

'Şu an tam yumurtalardan yavruların çıkıp denize ulaşma mevsimi'

Sahile hafta sonu yaşanan yoğun fırtına nedeniyle batık bir balıkçı teknesinin vurduğunu belirten Erdemli Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr.Nihal Denli, 'Yaşanan fırtına nedeniyle çok yoğun bir şekilde denizde taşınmalar oldu. Bunlardan bir tanesi de kıyımıza vurmuş durumda. Bildiğiniz üzere enstitümüz kıyıları caretta carettaların doğal yumurtlama alanı, şu an tam yumurtalardan yavruların çıkıp denize ulaşma mevsimi. Dolayısıyla biz de bu batık teknenin bir an önce kaldırılıp yavruların güvenli ve sağlıklı bir şekilde denize ulaşması için gerekli girişimleri başlattık. En kısa sürede teknemiz sahilden kaldırılacak ve yavrular denize sağlıklı bir şekilde ulaşacak' dedi.

Teknenin 8-10 metre civarında olduğunu kaydeden Denli, 'Muhtemelen yeni batmış bir tekne değil. Birkaç yıl önce batmış, deniz dibinde kalmış fırtınayla sahile vurmuş olduğunu düşünüyoruz' ifadelerini kullandı.

Osmaniye Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ekipleri, Merkez Akyar Mahallesi 25022 Sokak'ta bir evin avlusunda kara yılan görüldüğü ihbarı üzerine harekete geçti. Olay yerine kısa sürede ulaşan ekipler, özel yakalama aparatlarıyla yılanı yakalamak için çalışma başlattı. Kaçmaya çalışan kara yılan, zaman zaman itfaiye ekiplerini peşinden koşturdu. Ekiplerin dikkatli müdahalesi sonucu kontrol altına alınan yılan, güvenli şekilde yakalanarak doğal yaşam alanına bırakıldı.

Yetkililer, vatandaşların benzer durumlarla karşılaşmaları halinde yılanlara müdahale etmemeleri, 112 Acil Çağrı Merkezi veya Osmaniye Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü'ne bilgi vermeleri gerektiğini hatırlattı.

Edirne Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, ihbarın alınmasının ardından Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü teknik ekiplerinin Korucu köyündeki gölette inceleme başlattığı belirtildi. Göletin farklı noktalarında su sıcaklığı, çözünmüş oksijen, pH ve diğer temel su kalite parametrelerinin ölçüldüğü, yapılan ilk incelemelerde balık ölümlerini doğrudan açıklayabilecek olumsuz bir bulguya rastlanmadığı ifade edildi. Açıklamada, balık ölümlerinin göletin su seviyesinin düşük olduğu sığ kesimlerde yoğunlaştığının tespit edildiği belirtilerek, ilk değerlendirmelere göre olayın elektrik kullanılarak yapılan usulsüz avcılıktan kaynaklandığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığı kaydedildi. Balık ölümlerinin kesin nedeninin belirlenmesi için gerekli numunelerin alınarak yetkili laboratuvara gönderildiği aktarılan açıklamada, laboratuvar analizleri ile teknik incelemelerin tamamlanmasının ardından kesin sonucun bilimsel veriler doğrultusunda kamuoyuyla paylaşılacağı bildirildi.

14 Nisan 2026 tarihli Niğde İli Orman Yangınları ile Mücadele Komisyonu Kararı kapsamında gerçekleştirilen toplantıda, alınan tedbirlerin sahada eksiksiz uygulanması ve riskli bölgelerde denetimlerin artırılması ele alındı.

Toplantıda, kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi, devriye faaliyetlerinin sıklaştırılması ve ilgili ekiplerin muhtemel yangınlara karşı teyakkuz hâlinde bulunması gerektiği vurgulandı.

Jandarma birimleri, orman muhafaza memurları, Doğa Koruma ve Millî Parklar personeli ile köy muhtarlarının sorumluluk bölgelerinde kontrol, denetim ve takip çalışmalarını titizlikle sürdürmeleri istendi.

Vatandaşlara da ormanlık alanlara giriş sınırlamalarına uymaları, anız, ot, dal ve bitki artıklarını yakmamaları yönünde uyarıda bulunuldu. Yangına neden olabilecek havai fişek, dilek balonu ve benzeri yanıcı maddelerin kullanılmaması gerektiği hatırlatılarak, tedbir ve yasaklara hassasiyetle uyulması istendi.

İlçeye 30 kilometre mesafedeki Yeniışık köyünde yaşayan ve geçimini sağladığı ineğinin 200 metrelik uçurumdan yuvarlanarak telef olması üzerine gözyaşı döken Ayni Özbek'in çaresizliği, İhlas Haber Ajansın (İHA) tarafından gündeme taşındı. Yürekleri dağlayan haberin ardından harekete geçen Yüksekova Kaymakamlığı ve hayırsever vatandaşlar, acılı aileye büyük bir destek sağladı. Yüksekova Kaymakamı Volkan Hülür, eşi Kübra Hülür ve Yüksekova İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat İnan ile birlikte Yeniışık köyüne giderek Özbek ailesini ziyaret etti. Ziyarette, Kaymakamlık ve hayırseverlerin katkılarıyla temin edilen 7 inek ve 5 buzağı olmak üzere toplamda 12 büyükbaş hayvan aileye teslim edildi.

'Bakanlarımız Ayni teyzemize selamlarını iletti'

Ziyarette açıklamalarda bulunan Yüksekova Kaymakamı Volkan Hülür, konunun devletin en üst kademelerinde ve toplum nezdinde yakından takip edildiğini belirterek, 'Devletimiz, sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak, nerede bir mağduriyet veya ihtiyaç varsa tüm imkânlarıyla vatandaşının yanındadır. Ayni teyzemizin yaşadığı talihsiz olayı ve üzüntüyü haber alır almaz Valimizin talimatlarıyla derhal harekete geçtik. Konunun basına yansımasının ardından Bakanlarımız ve bakan yardımcılarımız da bizzat bizleri arayarak süreç hakkında bilgi aldılar. Ayni teyzemize selamlarını ileterek, mağduriyetin giderilmesi hususunda ne gerekiyorsa yapılması yönünde talimatlarını verdiler. Hem devletimizin imkânları hem de kadirşinas hayırseverlerimizin desteğiyle teyzemize 7 inek ve 5 buzağı olmak üzere toplam 12 büyükbaş hayvan teslim ettik. Bir ailemizin geçim kaynağını kaybetmesine, teyzemizin gözyaşı dökmesine gönlümüz razı gelemezdi. Devletimizin şefkat eli her zaman ve her insanımızın üzerindedir' dedi

Yeni hayvanlarına kavuşmanın büyük mutluluğunu yaşayan 7 çocuk annesi Ayni Özbek ise desteğini esirgemeyen Yüksekova Kaymakamlığına, hayırseverlere ve sesini duyuran basına teşekkür ederek, 'Gözüm gibi baktığım, çocuklarımın ve torunlarımın nafakasını çıkardığım ineğim uçurumdan düşüp ölünce ciğerim yandı. O an ne yapacağımı, çocuklarımı nasıl geçindireceğimi bilemedim. Allah razı olsun, sesimizi duydular ve bize el uzattılar. İneğimi kaybettiğimde dünyam başıma yıkılmıştı ama şimdi bana verilen hayvanlarla dünyalar benim oldu. Devletimize, kaymakamımıza ve vesile olan herkese dualar ediyorum' dedi

Yapılan yardımlarla birlikte Özbek ailesinin mağduriyeti tamamen giderilirken, köy halkı da gösterilen hassasiyet ve dayanışmadan dolayı İlçe Kaymakamlığına, ilgili kurum amirlerine ve hayırseverlere teşekkür etti.

Çocukluk ve gençlik yıllarında ekonomik nedenlerden dolayı motorlu araç alamadıklarını ancak, daha sonraki yıllarda otomobil, traktör, kamyonet olmak üzere kendilerine lazım olan her türlü aracı aldığını ancak kullanamadığını belirten Ayhan Arıcı, 'Arabaları çocuklara verdim. Karakaçanım bana yetiyor. Bu saatten sonra ehliyetle araba kullanmayı öğrenmekle uğraşamam. Karakaçanım bana yetiyor' diyerek halinden mutlu olduğunu söyledi.

'Süt servisini karakaçanı ile yapıyor'

Gençlik ve çocukluk yıllarında motorlu kara taşıtı almanın ciddi bir ekonomik güç gerektirdiğini bu nedenle herkesin araba alamadığını belirten Ayhan Arıcı, 'Tarlalar öküz ve atlarla sürülürdü. Yolculuk ve taşıma da binek hayvanları ile gerçekleştirildi. Benim gençliğimde araba olan ev sayılırdı, şimdi at ve eşeği olan ev sayılı. Bizim evde ikisi de var. Motorlu taşıtları çocuklar kullanıyor. Ben kullanamadığım için hayatımı böyle devam ediyorum. Eşeğim akıllı. Gideceği yeri kendi biliyor. Ekonomik değeri düşük olabilir ama ben eşeğimi araba verseler yine değişmem. Çünkü kullanmasını bilmiyorum' diyerek bazılarına göre ilkel de görünse hayatından şikayetçi olmadığını söyledi.

Sivas Zanaatkarlar Çarşısı'nda kalaycılık mesleğini sürdüren 55 yaşındaki Yunis Şevran, özellikle yaz aylarında kış hazırlığı yapan ev hanımlarının getirdiği kazanlarla yoğun mesai harcıyor. Kışlık yemeklerin hazırlandığı bakır kazanlar, kullanılmadan önce ustaların tezgahında bakım, onarım ve kalaylama işlemlerinden geçiriliyor. Kalaylanacak bakır kaplar ilk olarak kumlanarak temizleniyor. Ardından kurumaya bırakılan kaplar, gerekli tamir işlemlerinin yapılmasının ardından yüksek dereceli ateşte kalaylanıyor. Sabahın erken saatlerinde başlayan çalışma, yaz sıcaklarına rağmen ateş başında yoğun şekilde devam ediyor. 15 yaşından bu yana baba mesleği olan kalaycılığı sürdüren 55 yaşındaki kalay ustası Yunis Şevran, mesleğin giderek unutulmaya yüz tuttuğunu belirterek, 'Sivas'ta kışa hazırlık için yemek yapanlar kazanlarını getiriyor. Biz de temizleyip, tamir edip kalaylıyoruz. Unutulmaya yüz tutmuş bir mesleği devam ettiriyoruz. Kalaycılıkta makine olmaz, burada tüm işlemleri el emeğimizle yapıyoruz. Artık bakır kaplar eskisi gibi mecburi kullanılmıyor' dedi. Şevran, yaz aylarında havaların sıcak olmasına rağmen özellikle kışlık hazırlıkların başlamasıyla birlikte işlerinin yoğunlaştığını ifade etti.

'Kışa hazırlık için geliyorlar'

Yunis Şervan, bu mesleğin unutulmaya yüz tuttuğunu söyleyerek, 'Burada müşterilerimizin getirdiği kazanları tamir edip, kalaylıyoruz. En başta yüksek dereceli ateşte kazanın yağını yakıyoruz ve sonra silip temizliyoruz. Hasar gören yerlerini tamir ediyoruz ve en sonunda kalaylıyoruz. Ürünün fazla hatası, eğrisi olunca iş zaman alıyor ama temiz olduğunda çok uzun sürmüyor. Unutulmaya yüz tutan bir meslek yapıyoruz. Kalaycılıkta makine olmaz burada tüm işlemleri bizim el emeğimiz ile yapıyoruz. Artık bakır kaplar eskisi gibi mecburi kullanılmıyor. Birçok farklı alternatifi mevcut. Eskiden sadece bakır kaplar kullanıldığı için ustası da çoktu. Ama zamanla rağbet azalınca ustası da işi bilen de azaldı. Sivas'ta kışa hazırlık için yemek yapanlar kazanlarını getiriyor. Bizde temizleyip, tamir edip kalaylıyoruz' dedi.

Mühür, özellikle okuma yazma bilmeyen vatandaşların resmi işlemlerde kullandığı ve noter tarafından tasdik edilen kişiye özel bir imza niteliği taşıyor. Üzerinde kişinin ad ve soyadının yer aldığı mühürler, banka işlemlerinden noter işlemlerine, resmi evraklardan çeşitli kamu hizmetlerine kadar birçok alanda kullanılabiliyor. Bir dönem Rize'de özellikle çay üreticilerinin vazgeçilmezleri arasında yer alan mühürler, okuryazarlık oranının artması ve dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte eski önemini büyük ölçüde yitirmiş olsa da günümüzde halen ihtiyaç duyulan durumlarda kullanılmaya devam ediyor. Yaklaşık 40 yıldır mühürler yapan Muhittin Memişoğlu, bir zamanlar Rize merkezde 16 mühürcünün hizmet verdiğini, bugün ise bu mesleği sürdüren tek kişinin kendisi olduğunu söyledi. Özellikle okuma yazma bilmeyen vatandaşların resmi işlemlerde kullandığı mühürlerin geçmişte yoğun talep gördüğünü belirten Memişoğlu, teknolojinin gelişmesiyle birlikte mesleğin eski önemini kaybettiğini ifade etti. 81 yaşında olmasına rağmen her sabah kravatını takıp ceketini giyen Memişoğlu, taburesini ve küçük çalışma masasını alarak Kuyumcular Sokağı'ndaki yerine geliyor. Tabelasını asıp yerine oturan Memişoğlu, sabırla müşterilerini bekliyor.

Mesleği amcasından öğrendiğini anlatan Memişoğlu, geçmişte mühürcülüğün çok daha yoğun bir iş kolu olduğunu belirtti. Memişoğlu, 'Daha önceden amcam yapardı bu işi. Ben de amcamdan öğrendim. Burada sadece amcam yoktu, toplam 16 kişiydiler. Mühürcülük yaparlardı. Şimdi ise bir tek ben kaldım' dedi.

Mühürlerin özellikle imza atamayan vatandaşlar için resmi imza yerine kullanıldığını ifade eden Memişoğlu, banka, noter ve çeşitli resmi kurumlarda mühürlerin halen geçerliliğini koruduğunu söyledi.

ÇAYKUR dijitale geçti, talep azaldı

Geçmişte en büyük müşteri grubunun çay üreticileri olduğunu belirten Memişoğlu, ÇAYKUR'un kayıt ve ödeme işlemlerinde mühürlerin yoğun şekilde kullanıldığını söyledi. Memişoğlu, 'Eskiden işler çok yoğundu. Günde 150-200 mühür yazardık. Çay defterlerinde, para alırken, kayıt işlemlerinde mühür kullanılırdı. ÇAYKUR işlemlerini bankacılık sistemine taşıyınca bu ihtiyaç büyük ölçüde ortadan kalktı' diye konuştu.

Rize'de mühürcülük mesleğinin gerilemesinde dijitalleşmenin önemli rol oynadığını ifade eden Memişoğlu, günümüzde mühürlerin daha çok imza atamayan vatandaşlar tarafından kullanıldığını kaydetti.

Bir masa ve bir sandalyeyle 40 yıl

Mühür yapımının ince işçilik gerektirdiğini belirten Memişoğlu, kişinin ad ve soyadını özel malzeme üzerine işleyerek, resmi imza niteliği taşıyan mühürler hazırladığını söyledi. Yaklaşık 40 yıldır aynı noktada hizmet verdiğini ifade eden Memişoğlu, 'Bir masa ve bir sandalye yeterli. Sabah bankalar açıldığı saatlerde işimin başına geçiyorum. Vatandaşın ihtiyacı olduğunda burada olmaya devam ediyorum' ifadelerini kullandı.

Mesleğin geleceğinden endişe duyduğunu belirten Memişoğlu, bugün Rize'de bu işi aktif olarak yapan tek kişi olduğunu, zaman zaman ihtiyaç halinde yetiştirdiği eniştesinin kendisine yardımcı olduğunu sözlerine ekledi.

Isparta'nın Sav kasabasında yaşayan Nurettin Kabalak, bir kamu kurumundan emekli olduktan sonra boş zamanlarını değerlendirmek için altı yıl önce izlediği bir diziden etkilenerek maket yapımına başladı. Kabalak, ilk olarak kibrit çöplerinden ev maketleri yaptı. Zamanla kendisini geliştirerek farklı maketler, bastonlar ve çeşitli ahşap hediyelik eşyalar üreten Kabalak'ın ürettikleri çevresindeki arkadaşlarının da dikkatini çekti. Yakınlarının hediye ettiği eski ve tarihi değere sahip eşyaları atölyesinde bir araya getiren Kabalak, kendi hazırladığı maketlerle koleksiyonunu her geçen gün büyütüyor. Yıllar içinde oluşturduğu koleksiyonu müzeye dönüştürmeyi hedefleyen Kabalak, bu eserleri gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyor. Kabalak'ın 'Kabalak Yaren Evi' adını verdiği atölye, ziyaret etmek isteyen tüm vatandaşlara açık olarak hizmet veriyor.

''Diziden etkilendim''

Yaptığı çalışmaların kendisini ruhsal olarak dinlendirdiğini ve hayal gücünü geliştirdiğini dile getiren Kabalak, gençlere el sanatlarına yönelmeleri çağrısında bulundu. Kabalak, bu alana ilgi duyan herkese hiçbir karşılık beklemeden destek olmaya ve bildiklerini öğretmeye hazır olduğunu dile getirdi. Emekli olduktan sonra büyük bir boşluğa düştüğünü anlatan Kabalak, ''Ben yalnız çalışmayı çok seven bir insanım. Bu nedenle böyle bir hobiye yöneldik ve devam ettiriyoruz. Elimizden geldiği kadar da daha ileriye taşımak istiyoruz. Allah güç verdiği sürece sürdüreceğiz. Abdülhamit Han Hazretleri'ni anlatan diziyi seyrediyordum. Dizide Abdülhamit Han'a yabancı güçlerin çok eziyet ettiğini görüyoruz. O da sıkıldığı zaman binanın bodrumundaki ağaç atölyesine iniyor ve orada hemen bir şeyler ortaya çıkarıyor. Ben çok etkilendim. Aslında her şey oradan başladı. Diziden etkilendim'' dedi.

''Bizim amacımız memlekette birlik ve beraberliği sağlamak''

Altı yıl önce bu işe başladığını ve ilk başta kibrit çöplerinden evler yaptığını dile getiren Kabalak, ''Daha sonra zamanla gelişti. Buraya ziyaretçiler geliyor, sürekli gelenler var. Burası Isparta'da Kabalak Yaren Evi olarak bilinen yer. Bütün dostlarımıza, gönül dostlarımıza kapımız sonuna kadar açık. Sobanın üzerinde çayımız 24 saat kaynıyor. Gelen herkese ikram etmeye çalışıyoruz. Bizim amacımız memlekette birlik ve beraberliği sağlamak. Para ise bizim için her zaman ikinci plandadır'' ifadelerini kullandı.

''Gençlere her türlü desteği ücretsiz veririm''

Gençlerin bu işe ilgisi olmadığını ve duruma çok üzüldüğünü söyleyen Kabalak, 'Ellerinde telefonlarla vakit geçiriyor, kahve köşelerinde oturuyorlar. Oysa bu tür çalışmalar çok güzel. Bunları yapmak insanın hayal gücünü geliştiriyor, ruhunu dinlendiriyor. Ben burada çok rahatlıyorum. En büyük hayalim, bu parçaları bir müze haline getirip kasabamızın hizmetine sunmak. İleride bunu gerçekleştirmeyi düşünüyoruz. İnsanlar bu eşyaları çöpe atıyor. Ben Isparta'da akşamları çöpleri geziyorum. Bunların birçoğunu yol kenarlarında buluyorum. Aslında tarihimizi çöpe atıyoruz. Buna çok üzülüyorum. Ben de elimden geldiği kadar toplayıp, bunları koruyup ileride burayı bir müzeye dönüştürmeyi düşünüyorum. Gençlere her türlü desteği ücretsiz veririm. Gelsinler, burada öğrensinler. Çok basit işler bunlar. Bir kahve köşesinde boş vakit geçirmek yerine burada çalışmaları çok daha güzel olur. Gelen herkese yardımcı olur, bildiklerimi öğretirim. Gençliklerini boşa harcamasınlar'' diye konuştu.

Sivrihisar bölgesinde uzun yıllardır esnaflık yapan Konyalı kebap ustası Bahattin Bayık, mesleğini icra ederken yaklaşık 300 derece sıcaklığa ulaşan fırının başında günde 10-12 saat mesai harcadıklarını belirtti. Bayık, zorlu çalışma şartlarına zamanla alıştıklarını belirtirken, müşterilerin artık ticari amaçla yapılan işler ile kaliteli malzemeyi anında ayırt edebildiğini vurguladı.

'Günde 10-12 saat 300 derece fırın karşısındayız'

Mesleğe yıllarını verdiğini ve yaz sezonunun zorluklarına göğüs gerdiklerini ifade eden Bahattin Bayık, '1990'dan beri Sivrihisar bölgesindeyim. 2005 yılında da burada esnaflık hayatına başladık. Toplamda 36 yıllık mesleğim. Kendimizi zaten her yıl bu yoğun yaz sezonuna göre ayarlıyoruz. Evet, fırın önü çok sıcak oluyor ama alıştık artık yani, mesleğimiz bu olduğu için pek sıkıntı olmuyor. Fırınımızın sıcaklığı 300 derece civarında ve ortalama 10-12 saat arası bu sıcağın karşısında kalıyoruz. Yeni başlayan bir adam için gerçekten çok zor bir süreç ama yıllar geçtikçe artık bu durum normalleşiyor. Şu anda mutfağımızda çalışan, bizimle birlikte bu emeği veren 12 kişilik bir mutfak elemanı kadromuz var' şeklinde konuştu.

'İnsanlar artık etten anlıyor, gramajı ayırt ediyor'

Günümüzde tüketicilerin lezzet ve kalite konusunda eskisinden çok daha seçici olduğunu belirten usta kebapçı Bayık, esnaflıkta dürüstlüğün önemine değinerek şunları söyledi:

'İnsanlar artık ne yediğini çok iyi biliyor. Bundan 15-20 sene önce olsaydı tamam; tabiri caizse önüne ne versen yer misali bir durum vardı ama şu anda öyle değil. İnsanlar etten anlıyor, yapılan işten anlıyor. Malzemenin düzgün, kaliteli bir malzemeden mi yapıldığını yoksa sadece ticari amaçlı mı üretildiğini insanlar artık çok rahat anlıyor ve bunu ayırt ediyor. Mesela 120 gramdan da bir porsiyon kebap saplanılır, 200 gramdan da saplanılır. Yani sen dışarıdan baktığında 'bir porsiyon' diyorsun ama bunun gramajı nedir. Vatandaş artık bunu sorguluyor ve hakkını arıyor'

Gaziantep'in Bakırcılar Çarşısı'nda yarım asırdır aynı dükkanda çalışan 71 yaşındaki Ökkeş Özsabancıoğlu, ilerleyen yaşına rağmen teknolojiye direnerek mesleğini ayakta tutmaya çalışıyor. Sığır derisinden bağ makası, iplik kanca, keser, kerpeten kılıfı ve tasma gibi birçok ürünü tamamen el işçiliğiyle üreten usta, saraciyenin Gaziantep'teki son temsilcilerinden biri olduğunu söyledi. 2 metrekarelik dükkanında ürettiği ürünleri ise Türkiye'nin 81 ilinden talep olduğunu ifade etti. Geçimini bu meslekten yaptığını söyleyen usta, mesleğin giderek yok olduğunu, kendisinden sonra bu işi el emeğiyle sürdürecek kimsenin kalmadığını belirtti.

'Uzun yıllardır bu mesleğin içindeyim'

Mesleğe nasıl başladığını anlatan usta Özsabancıoğlu, 'Askerlikten önce de, ortaokulu bitirdikten sonra da deri işiyle uğraşıyorum. Uzun yıllardır bu mesleğin içindeyim. Kemer, fişeklik, şarjörlük, tabanca kılıfı, bağ makası kılıfı ve elektrikçi kılıfları gibi deriden yapılabilecek birçok ürünü tamamen el işçiliğiyle üretiyoruz. Yaptığımız işler siparişe göre değişiyor. Bir gün pense kılıfı, başka bir gün farklı bir ürün yapıyoruz. Deri işi emek isteyen bir iş olduğu için üretim süreci de zaman alıyor. Allah'a şükür işlerimiz oluyor. Ürünlerimizin tamamı el dikişiyle yapıldığı için oldukça sağlam ve uzun ömürlü oluyor. Özellikle elektrikçi kılıflarımız Antalya, Mersin, Çanakkale ve Adana gibi birçok ile gönderiliyor. Müşterilerimiz, fabrikasyon ürünler yerine el emeğiyle üretilen kılıfları tercih ediyor. Çünkü el işçiliğiyle yapılan ürünler çok daha dayanıklı oluyor' dedi.

'Bu mesleği sevmesek, 1977 yılından bu yana yapamazdık'

İşini severek yaptığını anlatan usta Özsabancıoğlu, 'Artık yaşımız ilerlediği için eskisi kadar fazla üretim yapmıyorum. Geçen yıl Antalya'ya dört büyük sipariş gönderdim. Bundan sonra amacımız biraz daha vakit geçirmek, dostlarımızla oturup sohbet etmek. En büyük kazancımız da bu. Fiyatlarımız ise oldukça uygun. Bugün bir külah dondurma yaklaşık 150 lira. Bizde ise bağ makası kılıfı 150 liradan başlıyor. Elektrikçi kılıfları ise modeline ve büyüklüğüne göre 300, 350 ya da 400 liraya satılıyor. Bazı modellerde bir tornavida ve pense için bölüm bulunurken, bazılarında iki tornavida, pense ve maket bıçağı koyulabilecek gözler yer alıyor. Bu mesleği sevmesek, 1977 yılından bu yana yapamazdık. Herkes nasıl okuluna, işine ya da akşam kahvehaneye gidiyorsa, bizim için de burası hem iş yerimiz hem de sosyal hayatımız. Günümüzün büyük bölümünü burada geçiriyoruz. Evde ise sadece birkaç saat kalıyoruz' şeklinde konuştu.

'Bu mesleği yapan usta sayısı oldukça azaldı'

Mesleğin öldüğünü söyleyen usta Özsabancıoğlu, 'Eskiden çarşı sabah çok erken saatlerde hareketlenirdi. Saat 06.00-06.30 olmadan dükkanlar açılırdı. Bunun en önemli sebeplerinden biri de eski otogarın Burç Caddesi'nde bulunmasıydı. Doğu illerinden gelen müşteriler önce buraya uğrar, güvendikleri ustalara siparişlerini verir, ardından işlerine devam ederlerdi. Günümüzde el işçiliğiyle bu mesleği yapan usta sayısı oldukça azaldı. Fabrikasyon üretim yaygınlaştı ancak tamamen el emeğiyle çalışan ustalar artık neredeyse kalmadı' diye konuştu.

Cacabey Meydanı'nda kurulan Kadın Emek Pazarı, eylül ve ekim aylarına kadar ziyaretçilerini ağırlıyor. Sabahın erken saatlerinde stantlarının başına geçen kadınlar, gece geç saatlere kadar ürünlerini satışa sunarak aile bütçelerine katkı sağlamaya çalışıyor. Farklı meslek gruplarından ve emeklilerden oluşan kadınlar, el emeği göz nuru ürünlerini vatandaşlarla buluşturuyor. Pazarda stant açan emekli öğretmen Hava Kaynak, Kırşehirli kadınların yıl boyunca hazırladıkları ürünleri pazarda sergilediklerini belirterek, 'Kadınlarımızın el emeğiyle hazırladığı ürünleri açılan çadırlarda sergiliyoruz. Her biri farklı alanlarda üretim yapıyor ve ürünlerini halkın beğenisine sunuyor. Bahar mevsimiyle başlayan satışlarımız eylül ve ekim ayına kadar devam ediyor' dedi.

Boncuk işleme ürünleri hazırlayan Ayşe Çakır ise kış boyunca ürettikleri ürünleri yaz aylarında satışa sunduklarını ifade ederek, 'Kış boyunca yaptığımız çalışmaları burada pazarlıyoruz. Kimimiz takı yapıyor, kimimiz örgü örüyor' diye konuştu.

Emine Karagül de pazarda emekli öğretmenlerden ev kadınlarına ve gençlere kadar birçok kişinin üretim yaptığını belirterek, 'Aramızda emekli öğretmenler, ev kadınları ve gençler var. Herkes kendi el emeği ürününü hazırlayıp satışa sunuyor' ifadelerini kullandı.

Gaziantep'in tarihi Bakırcılar Çarşısı'nda 50 yıldır kebaplık şiş üreten 70 yaşındaki demir ustası Mehmet Kurt, yazın kavurucu sıcaklarında ateşin başında çalışmayı sürdürüyor. Termometrelerin yüksek sıcaklıkları gösterdiği günlerde ateşin başında demir döven usta Kurt, bir eliyle çekici sallayıp diğer eliyle yüzündeki teri havluyla silerek mesaisine devam ediyor. Sıcak havanın kendisini etkilemediğini belirten usta, yıllardır bu şartlarda çalışmaya alıştığını söyledi. Yarım asırdır mesleğini sürdüren demir ustası, 'Ekmeğini taştan çıkarıyor derler, biz ekmeğimizi ateşten çıkarıyoruz' dedi.

'Sıcak bizi artık etkilemiyor'

Yaklaşık 50 yıldır demircilik yaptığını ifade eden Mehmet Kurt, 'Bizim işimiz yıllardır ateşin içinde. Allah'ın yardımıyla bugüne kadar geldik. Sıcak bizi artık etkilemiyor. Hatta oruç tuttuğum zamanlarda bile çalışırım. Sanki Allah bir serinlik veriyor. Bu da Allah'ın bir hikmeti. Ekmeğini taştan çıkarıyor derler, biz de ekmeğimizi ateşten çıkarıyoruz. Vatandaş nasıl ekmeği için mücadele ediyorsa biz de ateşin başında alın teri döküyoruz. Eskiden bu çarşıda 10 demirci vardı, şimdi 2 kişi kaldık. Bu iş artık eskisi gibi kazandırmıyor. Karnımız doyuyor ama fazlası olmuyor' ifadelerini kullandı.

'Vatandaş yine de el dövmesi ürünleri beğeniyor ve tercih ediyor'

Mesleğin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Kurt, yeni neslin demirciliğe ilgi göstermediğini belirterek, 'Eleman yetişmiyor. Ben kendi çocuğumu da bu işe koymadım. Ben bıraktıktan sonra burası da kapanır. Belki dükkan bakkal olur, başka bir iş yeri olur. Üzülüyorum çünkü bu bir meslek, bir kültür. Ama teknoloji ilerledi, el emeği geri planda kaldı. Makine bir günde yüzlerce ürün yapıyor, biz tek tek dövüyoruz. Buna rağmen vatandaş yine de el dövmesi ürünleri beğeniyor ve tercih ediyor' diye konuştu.

Yarım asrı aşan meslek hayatında birçok çırak yetiştirdiğini belirten Aziz Atlıoğlu, son yıllarda ailelerin çocuklarını meslek öğrenmeye yönlendirmediğini, bu nedenle birçok el sanatında çırak bulunamadığını ifade etti. 'Okuyabilen elbette okusun. Ancak okumak istemeyen çocuklar da boşta kalmamalı. Aileler onları bir ustanın yanına versin, bir meslek öğrensin' diyen Atlıoğlu, meslek sahibi olmanın gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tuttuğunu ve geleceğe güvenle hazırladığını söyledi. Meslek öğrenmenin gençler için en değerli yatırım olduğunu vurgulayan Atlıoğlu, 'Bir meslek altın bileziktir. İnsan ömür boyu ekmeğini bu sayede kazanabilir. Bugün birçok sektörde çırak bulunamıyor. El sanatlarının yaşaması ve üretimin devam etmesi için gençlerin meslek edinmesi şart' ifadelerini kullandı.

Mavi, turkuaz ve yeşilin farklı tonlarını bir arada barındıran buzul gölleri, özellikle Yeşil Göl ve Merk Yaylası, Erzincan başta olmak üzere çevre illerden gelen doğa tutkunlarının gezi rotasında yer alıyor. Bölge, yerli ve yabancı kampçılar ile dağcıların da uğrak noktaları arasında bulunuyor.

Yaklaşık 10 saat süren gidiş-dönüş yürüyüş parkuruyla ulaşılabilen bölge, yalnızca doğal güzellikleriyle değil, zengin yaban hayatıyla da dikkat çekiyor. Parkur boyunca boz ayılar, çengel boynuzlu dağ keçileri (şamua) ve yaban keçileri, karla kaplı zirvelerde görüntülenebiliyor.

Kaynak suları bakımından da zengin olan Munzur Dağları, yürüyüş boyunca ziyaretçilere serinleme ve dinlenme imkânı sunarken, eşsiz manzarasıyla fotoğraf tutkunlarına da görsel şölen yaşatıyor.

Doğasever Hakan Gökalp, Munzur Dağları'nın büyüleyici bir coğrafyaya sahip olduğunu belirterek, 'Murat Aydemir'in rehberliğinde Doğa harikası Munzur Dağları'ndaki Yeşil Göl'e geldik. Biraz zorlu ve meşakkatli bir yolculuk olsa da buraya gelmeye fazlasıyla değdi.' dedi.

Bursa'dan Erzincan'a gelen emekli öğretmen 72 yaşındaki Şükrü Han ise bölgenin mutlaka görülmesi gereken yerlerden biri olduğunu ifade ederek, 'Herkese buraları gelip görmelerini tavsiye ediyorum. Doğası gerçekten eşsiz.' diye konuştu.