Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan protokol kapsamında başlatılan ‘Puşide Projesi’ türbelerdeki sandukaların puşidelerinin yenilenmesi ile devam ediyor. Proje kapsamında Fatih Eminönü’nde bulunan Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi’ndeki puşideler değiştirildi. Programa katılan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Valisi Davut Gül, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Dr. Coşkun Yılmaz, AK Parti İstanbul İl Başkanı Osman Nuri Kabaktepe ve davetliler türbeye gelerek dua etti. Kur’an-ı Kerim tilavetinin ardından Bakan Ersoy, Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi üzerindeki örtüyü kaldırarak yenilenmiş puşideyi gösterdi.

“Hatice Turhan Valide Sultan, Havatin ve Cedid Havatin türbelerini Haziran 2019’da açmıştık”

Türbenin 2019’da restorasyonuna başlandığını söyleyen Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Titiz bir restorasyon sürecinin tamamlanmasıyla Hatice Turhan Valide Sultan, Havatin ve Cedid Havatin türbelerini Haziran 2019’da açmıştık. Tabii Hatice Turhan Valide Sultan çok özel bir şahsiyet. 7 yaşında padişah olan 4. Mehmet’in annesi. Bu kadar genç yaşta tahta geçen bir sultanın annesi olarak Valide Sultan konumuna geliyor ve adeta padişah naipliği görevini de omuzlayarak devletin her işi ile bizzat ilgileniyor. Valide Sultan unvanını tam 34 sene taşıyor ki bu Osmanlı tarihindeki en uzun süreli Valide Sultan dönemidir. Bu denli uzun bir dönemden tarihin sayfalarına akseden bilgilere baktığımızda Hatice Turhan Sultan’ın dindar, cömert ve hayırsever olarak yad edildiğini görüyoruz. Miras bıraktığı Yeni Camii onun bu üstün karakter ve kişiliğinin bir nişanı olarak bugüne ulaşmıştır” dedi.

“Geride bıraktığı abidevi eser, 1683 yılındaki vefatı sonrasında da onun ebedi istirahatgahı olmuştur”

Türbenin tarihinden bahseden Bakan Ersoy, “Aslında Yeni Cami inşaatı Sultan 3. Mehmed’in annesi Safiye Sultan tarafından 1598’de başlatılıyor. Ama inşasının zorluğu, maliyet, tarihi gelişmeler derken yarım kalıyor. İşte Hatice Turhan Sultan yarım kalan bu zor eserin, 56 yıllık bir aradan sonra tamamlanmasını sağlıyor ki kayıtlar o dönemde 3080 kese akçe harcandığını bildiriyor. Gerçekten hiçbir masraftan kaçınmamış ve hatırasını dünya döndükçe yaşatacak olan böylesi bir eseri vücuda getirmiş. Burası bir külliye. Cami dışında hünkar kasrı, darülkurra, sıbyan mektebi, sebil, çeşme ve türbe ile Mısır Çarşısı’nı da içinde barındırıyor. Ayrıca Hatice Turhan Sultan’ın, camiye kitap vakfetme geleneğine uyarak hem Çanakkale Boğazı kıyısında yaptırdığı kaleler içindeki camilere hem de Yeni Cami’ye kitaplar vakfettiğini biliyoruz. Geride bıraktığı bu abidevi eser, 1683 yılındaki vefatı sonrasında da onun ebedi istirahatgahı olmuştur. Adını kendisinden alan Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi’nde onunla birlikte 2. Mustafa, 3. Ahmed, 4. Mehmet, 1. Mahmud ve 3. Osman olmak üzere beş Osmanlı padişahı ve birçok hanedan mensubu metfundur” şeklinde konuştu.

"Toplam 107 yeni puşide üretimi yapıldı ve bunların 82’si sandukalarına örtüldü"

İki bakanlık arasında imzalanan protokolle başlatılan proje hakkında konuşan Bakan Ersoy, “Sultan 2. Ahmed Türbesi’nden sonra inşa edilen en büyük türbe olan Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi adeta Osmanlı tarihine açılan manevi bir kapı. Diğerleri gibi biz bu kapıyı da gelecek nesillerimizin feyz alması adına ihya ettik. Zira geçmişimizin geleceğimizi ayakta tutan temel; dünün, bugünlere ulaşmamızı ve geleceğe ilerlememizi sağlayan yol ve yön olduğunun bilincindeyiz. Bu bilinçle tamamlanan çalışmaların bir devamı olarak, Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayeleriyle, Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalan protokol doğrultusunda ‘Puşide Projesi’ni başlattık. Bu kapsamda 40 adet sanduka için puşide üretilerek 9 Temmuz 2024 tarihi itibarıyla ait oldukları sandukalara serilmiştir. Proje dahilinde Türbeler Müzesi Müdürlüğü’ne bağlı türbelere toplam 107 yeni puşide üretimi yapıldığını ve bunların 82’sinin sandukalarına örtüldüğünü de belirtmek isterim. Ayrıca 10 türbemizdeki 24 sanduka için puşide işlenmesine de devam ediliyor” ifadelerini kullandı.

“2002-2024 yılları arasında yürüttüğümüz restorasyon işlerinin sayısı 2 bin 511’e ulaşmıştır”

22 yılda yapılan restorasyonlar hakkında bilgi veren Bakan Ersoy, “Memnuniyetle ifade etmek isterim ki 2002-2024 yılları arasında yürüttüğümüz restorasyon işlerinin sayısı 2 bin 511’e ulaşmıştır. Son 6 yılda hayata geçirdiğimiz restorasyon çalışmalarının sayısı ise 743 olmuştur. Sonuç görmek isteyen bu eşsiz türbeyi ziyaret edebilir ya da Galata ve Kız Kulesi gibi, İstanbul Sinema Müzesi ve Rami Kütüphanesi gibi İstanbul’daki birçok eserimize bakabilirler. Neticede Türkiye genelini ve gönül coğrafyamızda gerçekleştirdiğimiz çalışmaları bir kenara bıraksak ve sadece İstanbul’u ele alsak bile Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı ve büyük işlerini yapmış olduğumuz açıkça görülecektir. Bu doğrultuda da çalışmayı sürdürüyoruz” şeklinde konuştu. Program daha sonra sona erdi.

Çankırı’yı ziyaret etmek isteyen yerli ve yabancı turistler, başlatılacak Turistik Tuz Ekspresi ile eşsiz bir günübirlik tatil yapmak imkanı bulacak. Ankara’dan düzenlenecek Turistik Tuz Ekspresi seferleri, hafta sonları günübirlik tren seyahati sevenler için yepyeni bir deneyim vadedecek. Çankırı’da 90 yıl önce gerçekleştirilen "Tenezzüh (Gezinti) Treni" seferleri devamı niteliği taşıyan "Turistik Tuz Ekspresi" yolcularını geçmişten geleceğe taşıyacak. Çankırı Valiliği, Çankırı Belediyesi ve Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) işbirliği ile düzenlenecek tren seferleriyle bölgede turizm hareketliliğinin artırılması hedefleniyor.

Turistik Tuz Ekspresinin ilk seferi ise 18 Mayıs 2024 Cumartesi günü Ankara Gar’ından saat 07.50’de başlayacak. Keyifli bir yolculuğun ardından Çankırı’nın tarih kokan sokakları, büyüleyici yer altı tuz şehri, butik müzeleri ve yöresel lezzetleriyle yolcular geçmişe götürülecek. Yaklaşık 250 yolcu kapasitesine sahip turistik tren, Çankırı programını tamamladıktan sonra aynı gün saat 19.40’ta Ankara’ya geri dönecek.

Tur kapsamında Çankırı’ya gelen ziyaretçiler, Hititlerden bu tarafa kullanılan, Türkiye’nin endüstriyel mirasları arasındaki Yer Altı Tuz Şehri’ni ziyaret edebilecekler. Çankırı’nın önemli tarihi eserleri arasında yer alan tıbbın ve eczacılığın sembollerinin doğduğu mekan olan Taş Mescit ve Çankırı Mevlevihanesi, Buğday Pazarı Medresesi, Çivitçioğlu Medresesi, Sultan Süleyman Cami (Ulu Cami) ile tarihi Çankırı sokaklarında zamanda tarihi bir yolculuk yapma fırsatını elde etmiş olacak. Tur programının ilgi çekici mekanlarından olan Ferit Akalın Radyo ve İletişim Müzesinde iletişim tarihini keşfedecek ziyaretçiler, 8 milyon yıllık fosillere ev sahipliği yapan Çankırı Müzesini ve imece kültürünün sergilendiği Tarihi Çamaşırhane Müzesini gezebilecek.

Nostaljik tur sonrası Çankırı’nın coğrafi işaretli geleneksel lezzetlerini de deneyimlenebilecek ziyaretçiler, Yöresel Mutfak ve Kültür Evi’nde adeta geçmişe gidecek. 18 Mayıs, 25 Mayıs, 1 Haziran ve 8 Haziran tarihlerinde günübirlik olarak düzenlenecek Turistik Tuz Ekspresi turlarına katılmak isteyen ziyaretçiler, seyahat acentelerinden bilet satın alabilecek.

Tren turizmi turları için KUZKA destek sağlayacak

Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA), yürütmüş olduğu 2024 yılı Batı Karadeniz’i Keşfet Alternatif Destek Programı çerçevesinde Turistik Tuz Ekspresi’ne yönelik tur programı düzenleyecek TÜRSAB’a bağlı A grubu seyahat acentelerine destek sağlayacak. Desteklerden yararlanmak isteyen acenteler, 15 Nisan-30 Kasım tarihleri arasında düzenleyecekleri turlar için KUZKA’ya proje başvurusunda bulunabilecek. Başvurular için son tarih ise 31 Ekim Perşembe günü saat 23.59 olarak ilan edildi.

"Çankırı, Ankara’nın günübirlik turizm merkezlerinden biri olacaktır"

Turistik Tuz Ekspresi’nin Çankırı için önemli olduğunu vurgulayan Çankırı Valisi Mustafa Fırat Taşolar, “Yazılı ve görsel basın ile sosyal medya üzerinden tanıtım çalışmalarımıza başladık. Kapasitesi 250 kişilik olan trenler ile toplamda 4 seferde bin kişiyi şehrimize getirmeyi planlıyoruz. Bu 4 seferi başarıyla tamamladığımızda sonraki dönemlerde Çankırı, Ankara’nın günübirlik turizm merkezlerinden biri olacaktır. Aynı zamanda turizm anlamında Çankırı’ya artı katma değer sağlayacağına inanıyorum. Planlamalarımızı ona göre yapıyoruz” ifadelerini kullandı.

Elazığ’ın Kovancılar ilçesi Ekinözü köyünde bulunan Hristiyanlığın erken dönemine ait bin 200 yıllık Meryem Ana Kilisesi adeta zamana direniyor. 1900’lü yıllarda 40 yıl cami olarak kullanılan yapı, daha sonra boş kaldı. Yüz yıllara rağmen ayakta kalan tarihi yapı doğal nedenlerden dolayı yıkılmaya yüz tuttu. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda restorasyon için projesi hazırlanarak onaylanan yapı, ayağa kaldırılmayı bekliyor.

Eserin bin 200 yıllık tarihe sahip olduğunu dile getiren Hayati Sinem, “Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nden tescilli tarihi eserlerimizdir. Kilise olarak da tarihte anılır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda onaylı bir projemiz vardır. Kilisenin çok harap olduğu için duvarlarının dondurularak bir cam fanus içerisine alınmasıdır. Projemiz 2 senedir bakanlıkta ödenek bekliyor. Projenin 2024 bütçesine konmasını, tarihi eserlerimizin kurtarılmasını talep ediyorum. Bu kilise zamanında 1956 yılına kadar cami olarak kullanıldı. Buraya halk arasında eski cami de derler. Bu eserin kurtarılmasını bekliyoruz. Şu an ödenek bekliyor” dedi.