Büyükelçi Haydarov, ülkesinin bağımsızlığının 35. yıl dönümü ve Türkiye-Özbekistan ilişkilerine dair AA muhabirine açıklamalarda bulundu.

Özbekistan'ın bağımsızlığının 35. yıl dönümünü idrak ettiklerini belirten Haydarov, bunun kendileri için sıradan bir tarih olmadığının altını çizerek, şöyle konuştu:

'35 yıl, tarih açısından çok uzun bir dönem olmayabilir ama bağımsızlığımızın kökleri, 3 bin yıldan fazla geçmişe sahip devletçi geleneklerimize ve kadim medeniyet tarihimize dayanmaktadır. Yeni Taşkent şehrinde 28 Ağustos akşamı büyük coşkuyla kutlanan bayram şenliklerinde de tam olarak buna vurgu yapıldı. Cumhurbaşkanımızın (Şevket Mirziyoyev) ifade ettiği gibi 'Bağımsızlık, her şeyden önce bize şan ve şerefimizi, mukaddes dinimizi, ana dilimizi ve unutulmaya yüz tutmuş milli değerlerimizi geri vermiştir.''

Geçen 35 yılda Özbekistan'ın büyük ve sorumlu bir yol katettiğini dile getiren Haydarov, ülkesinin uluslararası alanda net bir duruşa, açık ve pragmatik bir dış politikaya ve güvenilir bir ortak olarak güçlü bir itibara sahip olduğunu belirtti.

Haydarov, yeni Özbekistan olgusuyla Orta Asya'da da yeni bir siyasi atmosfer oluştuğunu söyleyerek 'Komşu ülkelerle sınır, su, ticaret, ulaştırma ve güvenlik gibi meselelerin karşılıklı güven ve diyalog yoluyla çözülmesi konusunda önemli ilerlemeler kaydedildi. Bu durum yalnızca Özbekistan'ın değil, bütün Orta Asya'nın kalkınması açısından büyük önem taşıyor.' dedi.

Özbekistan'ın uluslararası alandaki aktif rolünün giderek arttığını vurgulayan Haydarov, ülkesinin uluslararası kuruluşlar çerçevesinde önemli girişimler ortaya koyduğunu, uluslararası ve bölgesel diyalog platformlarına ev sahipliği yaptığını aktardı.

Haydarov, sözlerine şöyle devam etti:

'Son yıllarda Gayri Safi Yurt İçi Hasılamız (GSYH) 2,5 kat artarak geçen yıl 145 milyar dolar, ihracatımız 33 milyar dolar, doğrudan yatırımlar ise 43 milyar doların üzerine çıktı. Aslında 2030'a kadar GSYH hacmini 160 milyar dolara ulaştırmayı planlamıştık. Bu hedefi bu yıl fazlasıyla gerçekleştireceğiz ve geliri ortalamanın üzerinde olan ülkeler arasına gireceğiz. 2030 yılına gelindiğinde ülkemizin toplam Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının 300 milyar dolar seviyesine çıkarılması hedeflenmektedir.'

Özbekistan'ı uluslararası diplomasinin önemli bir merkezine dönüştürmek için çok yönlü, dengeli ve ölçülü dış politikayı sürdüreceklerini ifade eden Haydarov, stratejik ortak olarak gördükleri Türkiye ile derin işbirliği içinde olacaklarını dile getirdi.

Haydarov, Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin bugünkü seviyesinin temelinde yüzyıllar boyunca şekillenen ortak tarih, dil, kültür ve manevi değerlerin yanı sıra iki halkın birbirine duyduğu samimi sevgi ve kadirşinaslığın yattığını belirtti.

'Türkiye, Özbekistan'ın bağımsızlığını ilk tanıyan ülke olarak tarihimizde müstesna bir yere sahip. O tarihi adım, iki ülke arasındaki modern diplomatik ilişkilerin sağlam temelini oluşturdu.' diyen Haydarov, iki ülke arasındaki ilişkilerin son 10 yılda önemli bir ivme yakaladığını aktardı.

Haydarov, iki ülke arasında üst düzey düzenli istişare mekanizmaları oluşturulduğunu, stratejik işbirliğinin yeni mekanizmalarının hayata geçirildiğini söyledi.

İki ülke arasında dış politika, savunma, güvenlik ve içişleri işbirliğini en üst düzeyde kurumsallaştıran Özbekistan-Türkiye 4+4 Mekanizması'na işaret eden Haydarov, 'Hemen hemen tüm bakanlık ve kurumlarımız arasında işbirliğini koordine etmek amacıyla ortak çalışma grupları oluşturulmuştur ve bunlar aktif şekilde çalışmalarını sürdürüyor. Bu sayede siyasi diyaloğumuz; ekonomi, savunma, yatırım, sanayi, enerji, ulaştırma, eğitim, turizm, kültür ve daha pek çok alandaki somut işbirliğiyle giderek zenginleşiyor.' değerlendirmesinde bulundu.

'Türkiye, Özbekistan'ın en önemli ekonomik ortaklarından biri.' ifadesini kullanan Haydarov, ülkesinde 2 bin 276 civarında Türk şirketinin katılımıyla büyük yatırım ve sanayi projelerinin hayata geçirildiğini belirtti.

Büyükelçi Haydarov, iki ülke arasında ticari ve ekonomik ilişkilerin genişlediğinin, ortak girişimlerin sayısının arttığının ve bunun da stratejik ortaklığın yalnızca siyasi bir söylemden ibaret olmadığını, somut bir ekonomik içeriğe sahip olduğunu gösterdiğinin altını çizdi.

Özbekistan ve Türkiye'nin çok sayıda uluslararası ve bölgesel kuruluş çerçevesinde işbirliği yaptığına değinen Haydarov, iki ülkenin barış, istikrar, güvenlik ve karşılıklı çıkar temelinde ekonomik kalkınma konularında birbirlerini desteklediğine dikkati çekti.

Haydarov, iki ülke ilişkilerinin bugün ulaştığı noktayı nihai hedef olarak görmediklerini söyleyerek 'Bu seviyeyi yeni fırsatların sıradaki aşaması olarak değerlendiriyoruz. Tarihsel yakınlığımız, güçlü siyasi güvenimiz ve karşılıklı çıkarlarımız var olduğu sürece Özbekistan-Türkiye ilişkilerini daha ileri bir seviyeye taşımak için önümüzde çok büyük imkanlar bulunuyor.' diye konuştu.

'Ticaret hacmimiz 2025 sonunda 3 milyar dolara ulaştı. 5 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmaya oldukça yakınız.' diyen Haydarov, burada yalnızca ticaret hacmini artırmaya değil, yüksek katma değerli ürünlerin üretimine, sanayi işbirliğinin geliştirilmesine, ulaştırma ve lojistik imkanlarının güçlendirilmesine ve ihracata yönelik ortak projelerin artırılmasına odaklandıklarını dile getirdi.

Haydarov, Türkiye'nin teknolojisi, tecrübesi ve pazarlarıyla Özbekistan'ın üretim ve insan kaynağı potansiyelini bir araya getirmek için çok büyük imkanlar bulunduğunu vurguladı.

'Türk şirketlerini yalnızca mevcut pazara değil, Özbekistan'ı bölgesel bir üretim ve ihracat merkezine dönüştürmeyi hedefleyen projelere de daha geniş ölçekte dahil etmek istiyoruz.' diyen Haydarov, şunları kaydetti:

'Özbekistan, Orta Asya'nın merkezinde yer alıyor. Türkiye ise Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan önemli ulaştırma ve lojistik merkezlerinden biri. Dolayısıyla iki ülke arasındaki ulaştırma bağlantılarının güçlendirilmesi, yalnızca ikili ticaret açısından değil, bölgeler arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi bakımından da büyük önem taşıyor.'

Haydarov, Türkiye'den Özbekistan'ı ziyaret eden kişi sayısının bu yılın ilk yarısında 100 bini geçtiğini, yıl sonunda 200 binden fazla Türk vatandaşını ülkelerinde misafir etmiş olacaklarını aktardı.

İki ülke arasında haftalık 130'dan fazla uçuş gerçekleştirildiğini belirten Haydarov, hava yolu ulaşımı, turizm, öğrenci değişimleri, kültürel etkinlikler ve iş forumları gibi çalışmaların iki ülke halklarını birbirine daha da yakınlaştırdığını vurguladı.

Büyükelçi Haydarov, çalışmalarından dolayı Anadolu Ajansına (AA) teşekkür etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te ikinci gün programına başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi'nin genişletilmiş oturumuna katılmak üzere Ordo Kongre Merkezi'ne geldi. Erdoğan'ı kongre merkezinde Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadr Caparov karşıladı. Erdoğan'ın genişletilmiş formatta düzenlenecek zirve oturumuna hitap etmesi bekleniyor.

Zirvede İran ve Orta Doğu'daki gelişmeler, Rusya-Ukrayna Savaşı, uluslararası sistemdeki güç dengeleri, yeni dünya düzeni ve çok kutupluluk gibi başlıkların ele alınması bekleniyor. Bunun yanı sıra terörizm, radikalleşme, sınır aşan güvenlik sorunları, ulaştırma koridorları, Orta Koridor ve enerji güvenliği konularının da zirvenin gündeminde yer alması planlanıyor. Zirve kapsamında yapılacak görüşmelerin ardından alınan kararların Bişkek Bildirisi ile kamuoyuna duyurulması bekleniyor.

Türkiye, dialog ortağı statüsünde

Şanghay İşbirliği Örgütü Çin, Rusya, Kırgızistan, Tacikistan, Kazakistan, Özbekistan, Hindistan, Pakistan, İran ve Belarus'tan oluşuyor. Afganistan ve Moğolistan gözlemci üye statüsünde bulunurken, diyalog ortağı ülkeler arasında ise Türkiye, Azerbaycan, Sri Lanka, Ermenistan, Kamboçya, Nepal, Suudi Arabistan, Mısır, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Maldivler, Myanmar ve Laos yer alıyor.

ŞİÖ, üye ülkeler arasında karşılıklı güven, iyi komşuluk ve dostluk ilişkilerinin güçlendirilmesi, bölgesel barış, güvenlik ve istikrarın korunması için ortak çaba sarf edilmesi, terörizm, köktencilik, ayrılıkçılık, örgütlü suçlar ve yasa dışı göçle ortak mücadele edilmesi, ayrıca siyaset, ekonomi, bilim ve teknoloji, kültür ve eğitim, enerji, çevre konularında iş birliğinin geliştirilmesi amacıyla 2001 yılında kuruldu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, İstanbul'da gerçekleştirilen Mekke Savunma İttifakı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısının ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a refakat etmek üzere Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'e vardı. Bakan Fidan ve Güler'le birlikte Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar da aynı uçakla Pakistan heyetine katılmak üzere Bişkek'e geldi. Bakanlar, Bişkek'te Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem, Pakistan'ın Bişkek Büyükelçisi Altamash Wazir Khan ve Kırgızistan Dışişleri Bakanlığı'nın üst düzey yetkilileri tarafından karşılandı.

Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında tesis edilen ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesinin Çırağan Sarayı'nda düzenlenen toplantısına katıldı.

Toplantıda Pakistan heyetinde Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir; Suudi Arabistan heyetinde de Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili yer aldı.

Komite toplantısının ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Fidan, bölge ülkelerinin güvenlik, istikrar, refah ve kalıcı barış için ortak hareket etmeleri ve bu yönde attıkları adımlara kurumsal bir nitelik kazandırmalarının acil bir ihtiyaç haline geldiğini vurgulayarak, "(Mekke Ortak Savunma Anlaşması) Bu anlaşmayla bölgemizde yeni bir güvenlik ve işbirliği mimarisinin test edilmesi süreci başlamıştır." dedi.

İttifaka başka ülkelerin katılımının anlaşma gereği mümkün olduğuna işaret eden Fidan, "Bunun şartları, süreçleri, standartları konusunda hem ittifaka girmek isteyen ülkelerle hem ittifaktaki diğer ülkelerle görüşmelerinin yapılması gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

“İttifak, zaten genişlemek için kurulmuş bir ittifak”

Fidan, ittifaka katılış süreçleriyle ilgili bir yol haritası konusunda çalıştıkları bilgisini paylaşarak, "İttifak, zaten genişlemek için kurulmuş bir ittifaktır. Ama başlangıç itibarıyla temellerin çok iyi atılması gerekiyor, kurumsallaşmasının da çok iyi yapılması gerekiyor. Hem Suudi Arabistan hem Pakistan, bu konuda bizim gibi çok hassaslar." ifadelerini kullandı.

Bir taraftan güçlü, kurumsallaşmış, sorunlara sahip çıkabilen ve bölgeye istikrar, barış ve refah getiren bir temel atarken, diğer yandan da ittifakın genişlemesi konusunda hemfikir olduklarını dile getiren Fidan, bunun bir süreç içerisinde gerçekleşeceğini söyledi.

Fidan, ittifaka gelecek potansiyel bir müttefikin iyi altyapısı olan, kurulmuş ve iyi işleyen bir yapıya dahil olması gerektiğini vurgulayarak, "Biz şu anda işin zor kısmı olan kuruluş aşamasını hep beraber bitirmeye çalışıyoruz." diye konuştu.

"Bu ittifakla bölgede giderek daha büyük bir istikrarın oluşacağını göreceğiz ve belirsizlik azalacak. Aktörlerin tavırları daha belirgin hale gelecek." diyen Fidan, belirsizlik azalınca oluşan istikrar ortamı üzerine daha fazla yatırım ve kalkınma yapılabileceğinin altını çizdi.

“Netanyahu canisi, soykırımcısı bu noktada ciddi olarak bir insan değildir”

İsrail'in Türkiye'yi "stratejik tehdit olarak görmesine" ilişkin Fidan, "Seçim sürecine girdiği andan itibaren (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu hükümetinin, başta Netanyahu olmak üzere destekçilerinin artan bir şekilde Türkiye'ye yönelik bir söylemi var, Cumhurbaşkanımızı (Recep Tayyip Erdoğan) ve bazı arkadaşlarımızı hedef alan yaklaşımları var. Biz bunu baştan beri takip ediyoruz. Şimdi birincisi şunun altını çizmek gerekiyor. İnsanlığın ve uluslararası toplum ve güvenliğin ortak düşmanı haline gelmiş Netanyahu, altını çiziyorum, Netanyahu canisi, soykırımcısı, bu noktada ciddi olarak bir insan değildir." ifadelerini kullandı.

Fidan, Netanyahu'nun muhatabı olduğu ana kitlenin uluslararası topluluk ve sistem olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Çünkü sadece Türkiye için değil, bütün küresel güvenlik için Netanyahu, onun mentalitesi ve onunla beraber hareket eden soykırımcı kitle bir tehdit oluşturmaktadır. Bunu sadece Türkiye'nin problemiymiş gibi düşünmek büyük bir hata. Dolayısıyla burada uluslararası toplumun şu ana kadar yapmadığı görevi yerine getirip bu caniyi, bu soykırımcıyı durdurması, bu soykırımcının bölgeye, İsrail'e, Yahudi halkına ve bütün dünyaya zarar vermesinin artık önüne geçmek gerekiyor. Filistinli kanı dökmekten, Müslüman kanı dökmekten zevk alan bu caninin artık durdurulması gerekiyor. Bunun durduğu yer İsrail'e de büyük zarar, Filistinlilere zaten zarar, bölgeye de büyük zarar.”

Fidan, konuşmalarına bakıldığında Netanyahu'nun Filistin Devleti'nin kurulmasını ve bölgedeki ülkelerde devam eden işgalin sona ermesini istemediğine dikkati çekerek, "Soykırımcı ve işgalci yaklaşımın, bölgesel güvenliği ve uluslararası güvenliği tehlikeye atan yaklaşımın devamını istiyor. Şimdi bu sadece bizim değil, bütün bölgenin ve uluslararası toplumun büyük bir tehdididir. Bu tehditle, bu Netanyahu tehdidiyle bu uluslararası sistem savaşmalıdır arkadaşlar. Benim mesajım bu." dedi.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, ilk toplantısını bugün gerçekleşecek. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, kapsamında tesis edilen Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısının kapsamında Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud ile görüştü.

Milli Savunma Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında tesis edilen Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Toplantısı'nın ilki, bugün İstanbul'da yapılacak.

Toplantı öncesinde ikili görüşmelere devam eden Güler, bu kapsamda, Pakistan Kara Kuvvetleri ve Savunma Kuvvetleri Komutanı Munir ile görüştü.

Görüşmede, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu da yer aldı.

Açıklamada, "Cezayir'in çeşitli vilayetlerinde çıkan orman yangınları nedeniyle yaşanan can kayıplarından derin üzüntü duyuyoruz." ifadesine yer verildi.

Ülkenin doğusundaki vilayetlerde çıkan orman yangınlarında 12 kişinin hayatını kaybettiği bildirilmişti.

Irak ve Türkiye arasında Kalkınma Yolu Projesi'ne yönelik çalışmalar devam ediyor. Irak'ın başkenti Bağdat'ta Irak ve Türkiye arasında Kalkınma Yolu Projesi'nin ilk uygulama toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıda, proje kesimleri, finansman mekanizması ile hukuki ve kurumsal uygulama yapısına ilişkin teknik çerçeve ele alındı.

Toplantı sonunda Birinci Uygulama Toplantısı Tutanağı imzalandı. Tutanakta, Kalkınma Yolu'nun 'İki Ülke, Tek Koridor' anlayışıyla hayata geçirilmesine yönelik teknik, mali ve hukuki çalışmaların sürdürülmesi kararlaştırıldı.

Kalkınma Yolu Projesi kapsamında demiryolu projelerinin iki ay içinde netleşmesi ve ardından yapım aşamasına geçilmesiyle Kalkınma Yolu'nda uygulama sürecinin hızlandırılması planlanıyor.

Bayraktaroğlu, resmi davetlisi olarak Türkiye'yi ziyaret eden Mohamud'u Genelkurmay Başkanlığı'nda resmi törenle karşıladı.

İki ülkenin milli marşlarının çalınmasının ardından Mohamud, Onur Kıtası'nı selamladı.

Orgeneral Bayraktaroğlu ve Tuğgeneral Mohamud,​ daha sonra basına kapalı görüşme gerçekleştirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, çalışma ziyareti kapsamında geldiği Suudi Arabistan'ın Mekke şehrinde temaslarına başladı.

Erdoğan, ilk olarak Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüştü.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ile Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan da yer aldı.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Fidan, Ankara'da Libya İçişleri Bakanı Trablusi ile görüştü.

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Altunköprü Büro Başkanı Zeki İbrahim Şeyha, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kasabanın merkezinde bulunan Altunköprü Katliamı Şehitliği ve anıtında başlatılan restorasyon çalışması dolayısıyla TİKA'ya teşekkür etti.

Anıtın, Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesinin ardından 2003 yılında inşa edildiğini belirten Şeyha, o tarihten bu yana herhangi bir restorasyon çalışması yapılmadığını söyledi.

Türkmenler için şehitliğin büyük manevi önem taşıdığına işaret eden Şeyha, 'Şehitlik her geçen gün daha da yıpranıyordu. Sağ olsun TİKA restorasyon çalışması başlattı. Altunköprülüler ve Türkmenler için bu şehitlik son derece değerli.' dedi.

Restorasyon kapsamında şehitliğin çevre düzenlemesinin yapıldığını, oturma alanlarının oluşturulduğunu ve şehitlerin isimlerinin yer aldığı mermer bir levhanın anıtın merkezine yerleştirildiğini aktaran Şeyha, bu çalışmaya katkı sağlayan Irak Türkmen Cephesi'ne de teşekkür etti.

TİKA'nın dünyanın birçok ülkesinde yürüttüğü benzer projeleri Irak'ta da hayata geçirmesinden memnuniyet duyduklarını dile getiren Şeyha, restorasyon çalışmasının şehitliğin manevi değerini daha da artırdığını vurguladı.

- Altunköprülülerden TİKA'ya teşekkür

Altunköprü sakini Ahmet Zeki de uzun yıllardır ihmal edilen şehitliğin TİKA tarafından restore edilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Zeki, 'Uzun yıllardır bu şehitlik ihmal edilmişti. Sağ olsun TİKA Türkmen şehitlerini unutmayıp burada restorasyon başlattı. Kendilerine teşekkür ediyoruz.' dedi

Altunköprü kasabasında birçok tarihi yapı ve kamusal alanın bakım ve restorasyona ihtiyaç duyduğunu belirten Zeki, benzer çalışmaların sürmesini temenni etti.

- Altunköprü Katliamı

Körfez Savaşı'ndan sonra Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin'e bağlı askerler 28 Mart 1991'de Kerkük'ün 44 kilometre kuzeyinde yer alan Altunköprü kasabasında aralarında çocuk ve yaşlıların da bulunduğu 100'den fazla Türkmen'i katletmişti.

Türkmenler Altunköprü kasabasında bulunan şehitlikte her yıl 28 Mart'ta törenler düzenleyerek katliamda hayatını kaybedenleri anıyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Konusunda Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ı makamında kabul etti. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre kabulde, BM Genel Sekreteri Guterres'in Ada'ya gerçekleştireceği ziyaret öncesinde, Kıbrıs meselesiyle ilgili güncel gelişmeler hakkında fikir alışverişinde bulunuldu. Kıbrıs meselesindeki en gerçekçi çözümün Ada'da iki devletin yan yana var olmasından geçtiğine inanıldığı vurgulandı. Bakan Fidan, Ada'daki gerçekler temelinde, Kıbrıs Türk halkının özden gelen hakları olan egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüyü tanımayan yaklaşımların çözüm yönünde fayda sağlamayacağını belirtti.

ASEAN Dışişleri Bakanları'nın Filipinler'in başkenti Manila'da aldığı kararla, Türkiye'nin ASEAN'ın Diyalog Ortağı olarak kabul edildiğini aktaran Fidan, "Böylece, ASEAN içinde üye ülke statüsünün hemen ardından gelen ve daha önce sadece 11 devletin kabul edildiği bir konuma ulaştık." ifadesine yer verdi.

Fidan, bu sürece destek veren dışişleri bakanlarına, Dönem Başkanı Filipinler'e ve ASEAN sekretaryasına teşekkürlerini sundu.

Bu gelişmenin, Türkiye'nin küresel diplomasinin doğu ekseni olan Asya-Pasifik'teki etkisini artırmak, ASEAN bölgesine yönelik uzun vadeli stratejisini ilerletmek ve mevcut projeleri sonuçlandırmak bakımından son derece önemli olduğunu belirten Fidan, Türkiye ile ASEAN arasındaki kurumsal ilişkilerin temelinin atıldığı 2024'ten bu yana ticaret hacminin 6,5 milyar dolardan 16 milyar dolara çıkarıldığını kaydetti.

Fidan, ASEAN Diyalog Ortağı statüsüyle beraber, Türkiye'nin yaklaşık 700 milyon nüfusu ve 4 trilyon doları aşan ekonomisi bulunan ASEAN bölgesiyle siyasi ve ekonomik işbirliğinin daha da derinleşeceğine inandığını vurgulayarak, yeni dönemin Türkiye ve ASEAN üyeleri için hayırlı olmasını diledi.

Açıklamada, 20 Temmuz 1936'da imzalanan ve ülkenin iç suları olan Türk boğazları üzerindeki egemenliğini teyit eden Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Türkiye tarafından tam 90 yıldır tarafsızlık, şeffaflık ve titizlikle uygulandığı ifade edildi.

Karadeniz'de barış, güvenlik ve istikrarın ana teminatlarından biri olan sözleşmenin, gerek barış gerek savaş dönemlerinde geçerliliğini kesintisiz şekilde koruduğu ve değerini kanıtladığı belirtilen açıklamada, "Türkiye bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni aynı kararlılıkla uygulamaya devam edecektir." değerlendirmesinde bulunuldu.

Savaşın başından beri dikkati çekilen "çatışmanın yayılması riski"nin halen ciddi bir tehdit olduğunu ifade eden Fidan, çeşitli şekilde gerilimin tırmandığının görüldüğünü aktardı.

Fidan, Karadeniz’in güvenliğini tehlikeye atan gelişmelerin bu endişeleri daha da artırdığını kaydederek, "(Rusya-Ukrayna) Savaşın Karadeniz'e taşınmasını istemiyoruz." ifadesini kullandı.

Karadeniz’de huzurun korunmasının şart olduğunu vurgulayan Fidan, "(Karadeniz'de) Limanların, tankerlerin ve balıkçı teknelerinin hedef alınması, sivillerin hayatlarının riske atılması mazur görülecek bir husus değildir." dedi. Bakan Fidan, bu açıdan tüm tarafların sağduyulu ve sorumlu davranması gerektiğinin altını çizdi.

Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki kısır döngüden nasıl çıkılabileceğiyle ilgili yeni stratejik arayışlar içerisinde olduklarına işaret eden Fidan, yeni fikirler olduğunu ve taraflarla ve arabulucularla görüşmelerinde onların masaya yatırıldığını belirtti.

“Türkiye müzakerelerinin sürmesinin çok faydalı olacağına inanıyorum”

Bakan Fidan, "Geçtiğimiz yıl özellikle artık görünür hale gelmiş İstanbul Görüşmeleri ile yürütülen Türkiye müzakerelerinin aynı şekilde devam etmesinin ben çok faydalı olacağına inanıyorum." diye konuştu.

İstanbul formatına bakıldığında tarafların çeşitli branşlarda yetkililerin bir araya gelerek gerçekten hem kendi içlerinde hem de kendi aralarında bir şeffaflık sağladığını aktaran Fidan, direkt müzakerelerin olduğunu ve çok güzel görüşmeler gerçekleştiğini söyledi.

Fidan, aynı türden görüşmelerin kesintisiz şekilde devam etmesinin önemli olduğunun altını çizerek, "Savaşın devam ediyor olması aslında görüşmelerin bu formatta devam etmeyeceği manasına gelmez." ifadesini kullandı.

İstanbul Görüşmeleri'nden sonra ABD'li müzakerecilerin devreye girdiğine ve onların daha nihai ve sonuç alıcı ne yapılabilir diye uğraştıklarına değinen Fidan, "Bugün itibarıyla maalesef halihazırda savaş devam ediyor ve gittikçe tırmanma riski var." değerlendirmesinde bulundu.

“Türkiye, deniz unsurlarına liderlik yapmayı kabul etti”

Fidan, Rusya ile Ukrayna arasındaki olası bir barış anlaşmasının en önemli ayaklarından birinin Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri olduğuna dikkati çekerek, bu garantilerin verilecek kara, deniz ve hava unsurlarını içerdiğini kaydetti.

Bu bağlamda Türkiye'nin katkısına ilişkin Fidan, "Türkiye, deniz unsurlarına liderlik yapmayı kabul etti, müttefiklerimizle de bu konuda anlayış birliği içerisindeyiz. Bu konudaki planlama çalışmaları ilgili müttefik ülke deniz kuvvetleri tarafından da yapılmakta." ifadesini kullandı.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha: Ukrayna olarak ateşkese hazırız

Ukrayna parlamentosunun kısa bir süre önce Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması'nı onayladığını anımsatan Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, bunun tarihi bir gelişme olduğunu söyledi.

Sybiha, Türkiye'nin Ukrayna'nın 3. en büyük ticaret ortağı ülke olduğunu, anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile iki ülke arasındaki yıllık ticaret hacminin daha da artacağını belirtti.

Ankara'da gerçekleşen NATO Zirvesi'nde Ukrayna'ya yardım paketinin açıklandığını dile getiren Sybiha, "Bu yüzden bizim açımızdan NATO Zirvesi çok önemliydi." dedi.

Sybiha, Bakan Fidan ile gerçekleştirilen ikili görüşmede Türkiye-Ukrayna-Suriye üçlü işbirliği mekanizmasını da ele aldıklarını aktardı.

“Liderlerin Türkiye'de görüşme fikrini destekliyoruz”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bu savaşı bitirmek için yoğun çaba sarf ettiğini kaydeden Sybiha, savaşın sonlandırılması sürecine katkı için Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bir araya gelmesi gerektiğini vurguladı.

Sybiha, "Müzakerelerin, özellikle de Sayın Zelenskiy ve Putin arasında gerçekleşebilecek olası görüşmelerin Türkiye’de yapılabileceğini ifade ediyoruz." diye konuştu.

Liderlerin bir araya gelmesinin önemine değinen Sybiha, "Sadece liderler zirvesinin barış sürecine yeni bir dinamik katabileceğine inanıyorum." ifadesini kullandı.

Sybiha, Türkiye'nin çabalarının savaşın bitirilmesi için önemli olduğunun altını çizerek, "Barışa daha hızlı bir şekilde erişilmesi konusunda Ankara’nın küresel diplomasi merkezlerinden biri olduğuna inanıyorum." dedi.

Bu süreçte diplomasinin önemini vurgulayan Sybiha, "Diplomasiyi olabildiğince devreye sokarak bu savaşı bitirmek için müzakere masasına oturmalıyız." diye konuştu.

Savaşın bitirilmesi için Rusya'ya defalarca çağrıda bulunduklarını söyleyen Sybiha, "Biz Ukrayna olarak, bu savaşı nasıl bitirebileceğimize ilişkin gerçek önerilere sahibiz." değerlendirmesinde bulundu.

Sybiha, çatışmaların durdurulması için diplomasiyi tercih ettiklerini bildirerek, "Ukrayna olarak ateşkese hazırız." ifadesini kullandı.

Ukrayna'nın toprak bütünlüğü konusunda taviz vermeyeceklerini vurgulayan Sybiha, "Ukrayna, toprak bütünlüğü veya egemenliğimizi zedeleyecek hiçbir çözümü kabul etmez." dedi.

“Türkiye, Karadeniz'in güvenliği için lider bir ülke”

Sybiha, Rusya'nın Kırım'ı yasa dışı olarak ilhak etmesinden sonra Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin tehlikeye girdiğini kaydederek, "Rusya’nın Kırım’ı işgal etmesinden itibaren Karadeniz’deki güvenlik mimarisi neredeyse tamamen imha edilmiştir.” yorumunu yaptı.

Seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının kendileri için son derece önemli olduğunu vurgulayan Sybiha, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği için paha biçilemez bir aktör olduğunun altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:

“Karadeniz güvenliğinin dengesini yeniden sağlamalıyız. Türkiye, Karadeniz’deki varlığıyla, deniz filosuyla birlikte günümüz itibarıyla bu konuda NATO’nun en güçlü devletidir.”

Fidan'ın ziyareti kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından kabul edilmesi ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha'nın yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov, Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov, Kırım Tatarları'nın milli lideri Mustafa Abdulcemil Kırımoğlu ve Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Rıfat Çubarov dahil olmak üzere üst düzey yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.

Bakan Fidan'ın görüşmelerde Türkiye-Ukrayna ilişkilerinin ekonomi, enerji ve savunma başta her alanda daha da geliştirilmesi ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesi için atılabilecek müşterek adımlara ilişkin görüş alışverişinde bulunması bekleniyor.

Türkiye'nin Ukrayna'nın bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne desteğini, Ukrayna'ya her alanda ve platformda sağlanan yardımlara da değinerek bir kere daha teyit edecek Fidan'ın, Ukrayna'da adil ve kalıcı barışın sağlanmasına yönelik diplomatik çabaların sürdürülmesinin önemine dikkati çekmesi ve Türkiye'nin, Ukrayna ve Rusya'yı müzakere masası etrafında yeniden bir araya getirmeye hazır olduğunu dile getirmesi öngörülüyor.

Fidan'ın Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'e taşınmaması gerektiğinin altını çizerek, Karadeniz'de artan gerginliğin azaltılmasının ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanmasının önemini vurgulaması bekleniyor.

Bu kapsamda, Karadeniz'de limanların ve gemiler ile balıkçı tekneleri başta deniz taşıtlarının hedef alınmasının hiçbir koşul altında kabul edilemeyeceğinin altını çizmesi beklenen Fidan'ın, Türkiye'nin Karadeniz'in barış, istikrar ve işbirliği havzası olarak muhafaza edilmesi amacıyla diplomatik girişimlerini kararlılıkla sürdürdüğünü ifade etmesi öngörülüyor.

Fidan'ın Türk firmalarının Ukrayna'daki mevcut yatırımları ve üstlendikleri projelerle Ukrayna'nın yeniden imarına önemli katkılar sunabileceğini belirtmesi, Türkiye'nin Kırım'ın yasa dışı ilhakı konusundaki pozisyonunu yinelemesi ve Kırım Tatarlarının haklarının güçlendirilmesi hususunda ilave adımlar atılmasının önemine dikkati çekmesi bekleniyor.

Serbest ticaret anlaşması

Türkiye ile Ukrayna arasında 3 Şubat 2022'de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA), Bakan Fidan'ın Kiev'i ziyaretinin hemen öncesinde, Ukrayna Parlamentosu tarafından dün onaylandı.

Söz konusu yasanın Devlet Başkanı Zelenskiy tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Dört senedir onaylanması beklenen anlaşmanın Türk ihracatçılarının Ukrayna pazarında Avrupa Birliği ihracatçılarıyla benzer rekabet koşullarına sahip olması ile Türkiye-Ukrayna ekonomik ve ticari ilişkilerinin daha da gelişerek 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefine ulaşılmasına katkıda bulunması bekleniyor.

Türkiye ile Ukrayna arasında 2024'te 6,2 milyar dolar olarak gerçekleşen ikili ticaret hacmi 2025'te 6,6 milyar dolara yükseldi.

Dışişleri Bakanı Fidan, Ukrayna’yı son olarak 29-30 Mayıs 2025'te ziyaret etmişti.

Ukrayna’dan Türkiye’ye dışişleri bakanı düzeyindeki son ziyaret ise 7-8 Temmuz'da Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi vesilesiyle gerçekleştirilmişti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi ziyaret kapsamında Fransa'ya geldi. Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı temsilen başkent Paris'te düzenlenen Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi'ne katıldı. Elysee Sarayı'nda Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından karşılanan Bakan Fidan, zirve öncesi ise çekilen aile fotoğrafına katıldı.