Forum Erzurum, 31 Temmuz-2 Ağustos tarihlerinde TÜBİTAK Bilim Her Yerde Çocuk Şenliğine ev sahipliği yapacak. Çocukların bilimsel merakını desteklemek amacıyla hazırlanan etkinlik programı kapsamında minikler, uygulamalı atölyelerden interaktif oyunlara kadar birçok etkinliğe ücretsiz olarak katılabilecek. Üç gün sürecek şenlikte çocuklar, bilimi keşfederken eğlenerek öğrenmenin keyfini yaşayacak.

Bilimle tanışmanın en eğlenceli yolu

Etkinlik süresince çocuklara, TÜBİTAK'ın sevilen yayınları Meraklı Minik ve Bilim Çocuk dergileri dağıtılacak. Uzman rehberlerin eşliğinde gerçekleştirilecek uygulamalı atölyelerde, dergilerde yer alan içerikler deneyim odaklı çalışmalarla desteklenecek. Periskop Yapım Kiti, Kaleydoskop (Çiçek Dürbünü) Yapım Kiti ve Denge Kuşu Yapım Kiti gibi ahşap bilimsel eğitim kitleriyle kendi tasarımlarını hazırlayacak çocuklar, el becerilerini geliştirirken temel bilimsel prensipleri de uygulamalı olarak keşfedecek.

Oyunlarla öğrenme zamanı

Şenlik programında yer alan etkileşimli oyunlar da çocukları eğlenceli bir keşif yolculuğuna çıkaracak. 'Uzay Labirenti', 'Test Sürüşüne Çıkıyoruz' ve 'Böcek Bilimciye Yolu Göster' oyunları sayesinde çocuklar dikkat, gözlem, iletişim, takım çalışması ve problem çözme becerilerini geliştirirken keyifli vakit geçirecek. Etkinlik alanında oluşturulacak özel fotoğraf noktaları ise ailelerin çocuklarıyla birlikte bilim dolu bu deneyimi unutulmaz karelerle ölümsüzleştirmesine olanak sağlayacak.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesi, Bakan Kacır'ın katılımıyla Ankara'da bir otelde gerçekleştirildi.

Kacır, burada yaptığı konuşmada, geçen yıl dünyada yapay zeka yatırımlarının 1,5 trilyon dolar seviyesine ulaşmasının, gelecek dönemde yapay zekanın küresel ekonomide oynayacağı rol hakkında ipucu verdiğini ifade etti.

Tüm dünyada firmaların, değer zincirlerinin tüm halkalarına yapay zeka teknolojilerini entegre ettiğine dikkati çeken Kacır, yapay zeka alanında öncü ülkelerin, kendi teknolojik üstünlüklerini korumaya yönelik daha korumacı, seçici ve çıkar odaklı politikalar izlediğini aktardı.

Kacır, kendi verisini yönetemeyen, yapay zeka modellerini geliştiremeyen ve kritik dijital altyapılarını inşa edemeyen ülkelerin, geleceğin dünyasında dijital parya olmaya mahkum edileceğini belirterek, yapay zekayı, güvenilirlik, şeffaflık, hesap verebilirlik, insan odaklılık ve etik sorumluluk ilkeleri temelinde Türkiye'nin kalkınma yolculuğunun lokomotifi yapmaya gayret ettiklerini söyledi.

TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsünü kurduklarını ve Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları ile yapay zeka çözümlerine ihtiyaç duyan işletmeleri, teknoloji sağlayıcı şirketleri ve araştırma kurumlarını ortak hedefler etrafında buluşturduklarını kaydeden Kacır, şu bilgileri paylaştı:

'Yapay zeka alanında üniversitelerimiz ve şirketlerimiz bünyesindeki birikimin ekonomik değere dönüşmesine aracılık eden programın ilk 4 çağrısında 62 işbirliği projesini destekledik, yapay zeka sistemlerini iş süreçlerine entegre etmeyi planlayan firmaları programın 5'inci çağrısına başvurmaya davet ediyorum. 14 Eylül'e kadar açık kalacak çağrımızla, akıllı üretim sistemleri, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık, finans teknolojileri, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik ile akıllı eğitim teknolojileri başlıklarında yapay zeka çözümlerine ihtiyaç duyan şirketlerimizin, ülkemizin araştırma ve inovasyon altyapısı birikiminden etkin şekilde faydalanmasını sağlayacağız. Kurumlarımızın yapay zeka alanındaki somut ihtiyaçlarına yerli ve özgün çözümler geliştirmek üzere attığımız bir diğer adım da Rekabet Öncesi İşbirliği Programımız kapsamında açtığımız Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Çağrısı'dır. Çağrıyla Türkçe büyük dil modellerini sektörlerimizin özgün ihtiyaçlarına uyarlayacak 10 stratejik projeyi destekliyoruz.'

- Yapay Zeka Eylem Planı

Kacır, yapay zekanın sunduğu potansiyeli ekonomik ve toplumsal değere dönüştürmenin, nitelikli veriyi gelişmiş algoritmalarla işleyebilen yüksek başarımlı bir hesaplama altyapısıyla mümkün olduğunu ifade etti.

HIT-30 Programı ile yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarını hızlandırdıklarını, hesaplama kapasitelerini büyüttüklerini ve girişimlerin ihtiyaç duyduğu dijital altyapıyı güçlendirdiklerini belirten Kacır, yapay zekayı gerçek bir kalkınma kaldıracına dönüştürmek için nitelikli insan kaynağının önem taşıdığını bildirdi.

Kacır, TEKNOFEST, Sektör Kampüste Programı, Ekol 42 Yazılım Okulları ile Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi gibi öncü uygulamalarla gençleri yapay zeka çağının gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinliklerle donattıklarını anlattı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Türkiye'nin 2026-2030 dönemindeki yapay zeka yol haritasını ortaya koyan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nı geçen ay kamuoyuyla paylaştığını hatırlatan Kacır, şöyle devam etti:

'Eylem planımız doğrultusunda önümüzdeki dönemde 81 ilimizde hayata geçireceğimiz Yapay Zeka Okuryazarlığı Atölyeleri ile 2 yılda 5 milyon vatandaşımıza eğitim vereceğiz. 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştireceğiz. Sağlıktan tarıma, savunmadan elektronik ticarete kadar stratejik alanlardaki en az 2 bin kamu veri setini Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açarak araştırmacılarımızın, girişimcilerimizin ve şirketlerimizin yenilikçi çözümler geliştirmesine imkan sağlayacağız. Yapay zekanın ihtiyaç duyduğu hesaplama kapasitesini büyütecek, enerji verimliliğini ve uluslararası standartları gözeterek veri merkezlerimizin toplam kurulu gücünü 2030'a kadar en az 1 gigavata ulaştıracağız. Kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay ayırarak teknolojik dönüşümü kamu politikalarımızın ayrılmaz bir unsuru haline getireceğiz.'

- 'Ülkemizin teknolojik kapasitesini daha ileri taşıyacağız'

Kacır, kamu kurumlarının, yerli ve başarılı yapay zeka çözümlerine ilk kullanım alanını açarak firmaların ürünlerini geliştirmesine, doğrulamasına ve küresel pazarlara taşımasına güçlü bir referans sunacağını aktardı.

Enerji ve dijital altyapısı hazır Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri ile KOBİ'lere ve araştırmacılara fikirlerini kısa sürede prototipe dönüştürebilecekleri ortam sağlayacaklarını kaydeden Kacır, 'Veri merkezi, bulut bilişim ve yapay zeka altyapılarında özel sektörün öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık kaynağı harekete geçirerek, ülkemizin teknolojik kapasitesini daha ileri taşıyacağız. Yenilikçi çözümlerin güvenli biçimde geliştirilip test edilebilmesi için en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları kuracak, girişimcilerimize öngörülebilir, çevik ve yeniliği destekleyen bir uygulama zemini sunacağız. Yapay zeka modellerinin toplumumuzun hafızasını, değer dünyasını ve dilimizin zenginliğini yansıtması, teknolojik bağımsızlığımız açısından büyük önem taşıyor. Bu doğrultuda BİLGE dil modelimizi yakın zamanda geliştiricilerin kullanımına açacağız.' değerlendirmesinde bulundu.

Kacır, yapay zeka girişimlerinin sermayeye erişimini artırmak için yapay zeka odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu kaynağını yönlendireceklerini belirterek, şunları kaydetti:

'KOBİ'lerimize teknolojiye erişimde fırsat eşitliği sağlamak, yüksek maliyetli dijital altyapıların oluşturduğu finansman yükünü hafifletmek ve yapay zeka çözümlerini iş süreçlerine daha hızlı entegre etmelerini desteklemek üzere KOSGEB Yapay Zeka Kredi Programı'nı uygulamaya aldık. Program kapsamında teknogirişim rozeti sahibi girişimlerimize, yüksek başarımlı hesaplama altyapısı, güvenli veri saklama hizmetleri ve yapay zeka araçlarına erişim için 5 milyon liraya kadar faizsiz finansman sağlıyoruz. Bu imkanı, ilk 12 ayı geri ödemesiz olmak üzere 24 ay vadeyle sunuyoruz. Türkiye'den doğan yapay zeka girişimlerini dünya markalarına dönüştürmek için girişimcilerimizin yanında olmaya devam edeceğiz.'

Edge AI, makine öğrenmesi, büyük dil modelleri, otonomi ve veri bilimi gibi alanlara odaklanacak program kapsamında katılımcılar, eğitim ve yarışma süreçlerine dahil edilecek.

Bilgisayar, havacılık, uzay, elektrik-elektronik ve yapay zeka mühendisliği bölümlerinden mezun, 0-5 yıl deneyimli ve tercihen lisansüstü çalışma yürüten araştırmacılara yönelik hazırlanan programda, çevrim içi eğitimler, teknik atölyeler, paneller ve 48 saat sürecek hackathon düzenlenecek.

Hackathon öncesinde katılımcılara büyük dil modelleri, "Agentic AI", bilgisayarlı görü ve otonom sistemler alanlarında üç günlük çevrim içi eğitim verilecek. Eğitimleri başarıyla tamamlayan katılımcılara sertifika sunulacak.

Program kapsamında ayrıca güvenilir yapay zeka sistemleri, otonomi, karar üstünlüğü ve savunma sanayisinde yapay zeka kariyeri konularının ele alınacağı panel gerçekleştirilecek.

Hackathona katılmaya hak kazanan adaylar, takımlar halinde proje geliştirecek. Jüri değerlendirmesi sonucunda dereceye giren takımlara "ROKETSAN Yapay Zeka Ödülü" verilecek.

Programa başvurular, "levelup.roketsan.com.tr" adresi üzerinden 16 Ağustos'a kadar yapılabilecek.

Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından her yıl düzenlenen kongre, bu yıl Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliğinde ve SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde 5-9 Ekim'de Antalya NEST Kongre Merkezi'nde yapılacak.

Etkinlik öncesinde IAC 2026'nın uluslararası katılımını daha da güçlendirmek amacıyla Ankara Etnografya Müzesi'nde tanıtım resepsiyonu düzenlendi. Resepsiyona, çok sayıda büyükelçi ve yabancı misyon temsilcisi katıldı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, burada yaptığı konuşmada, uzay teknolojilerinin artık modern yaşamın dokusuna işlediğini belirterek, 'Küresel uzay ekonomisinin halihazırda 600 milyar doları aşması ve 2035'e kadar 1,8 trilyon dolara yaklaşmasının öngörülmesiyle, uzaya yapılan yatırım artık sadece bir keşif yatırımı değil, inovasyona, rekabet gücüne ve insanlığın geleceğine yapılan yatırımdır.' diye konuştu.

IAC'nin, uzay camiasının tüm paydaşlarını bir araya getiren küresel platformlar arasında benzersiz bir yere sahip olduğuna işaret eden Kacır, etkinliğe ev sahipliği yapmanın, Türkiye'nin küresel uzay ekosistemine daha aktif katkıda bulunma vizyonuyla uyumlu olduğunu söyledi.

Kacır, bu tarihi buluşmanın, Türkiye'nin uluslararası arenada güvenilir bir 'birleştirici güç' olarak büyüyen rolünü de yansıttığını belirterek, 'İnanıyoruz ki IAC 2026, uluslararası diyaloğu güçlendirmek, bilimsel ve endüstriyel işbirliğini genişletmek ve dünyanın dört bir yanından paydaşları bir araya getirmek için eşsiz bir fırsat sunacak. Kongrenin 'The World Needs More Space' teması, uzayın yarattığı fırsatlara erişimi genişletme ve keşfi ile barışçıl kullanımı konusundaki işbirliğini derinleştirme ihtiyacını yansıtmaktadır.' ifadesini kullandı.

Jeopolitik parçalanmanın arttığı dönemde böyle bir platforma duyulan ihtiyacın her zamankinden daha fazla olduğuna dikkati çeken Kacır, uzayın, farklı önceliklere sahip ülkelerin hala yan yana çalışabildiği, bilgi paylaşabildiği ve ortak zemin oluşturabildiği nadir alanlardan biri olmayı sürdürdüğünü anlattı.

- Başvurularda rekor kırıldı

Kacır, IAC 2026 hazırlıklarının başarıyla ilerlediğini, bu yılki 'Bildiri Özeti Çağrısı'na 108 ülkeden 8 bin 330'dan fazla başvuru alındığını, böylece Uluslararası Uzay Kongresi tarihindeki en yüksek rakama ulaşıldığını aktardı.

Bugüne kadar kaydedilen en yüksek 'erken kayıt' sayısının da elde edildiğini belirten Kacır, şöyle devam etti:

'100'den fazla ülkeden 10 binden fazla katılımcıyı ağırlamayı bekliyoruz. Hafta boyunca Antalya, yeni işbirliklerini ve kalıcı ortaklıkları teşvik edecek teknik oturumlara, üst düzey diyaloglara, sergilere ve iş toplantılarına ev sahipliği yapacak. Katılımcılar yer gözlemi, iklim izleme ve afet yönetiminden uydu haberleşmesine, yapay zekadan ticari uzay faaliyetlerine, uzay keşfinden uluslararası yönetişime kadar geniş bir yelpazedeki konuları keşfedecek. Kongrenin kilit özelliklerinden biri de 'IAF Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı' olacak. Bu üst düzey toplantı, küresel uzay yönetişiminin geleceğini şekillendirmek, sürdürülebilir kalkınmayı ilerletmek ve uluslararası işbirliğini güçlendirmek üzere dünyanın dört bir yanından politika yapıcıları bir araya getirecek.'

Kacır, Türkiye'nin, büyüyen kabiliyetleri, dinamik ekosistemi ve barışçıl, sürdürülebilir ve kapsayıcı uluslararası işbirliğine olan sarsılmaz bağlılığıyla uzayın geleceği için payına düşeni üstlenmeye hazır olduğunu dile getirdi.

Türkiye genelinde, özellikle gençler arasında uzay bilimlerine ve teknolojilerine ilginin hızla arttığını ifade eden Kacır, TEKNOFEST ve gökyüzü gözlem etkinlikleriyle, bilimi halka yakınlaştırmaya ve yeni nesillere ufkun ötesine bakmaları için ilham vermeye devam ettiklerini söyledi.

Kacır, bu ilgiyi Türkiye'nin bilimsel, teknolojik ve girişimcilik kapasitesini genişletmek için somut adımlarla desteklediklerini belirterek, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin deneyimi, uzun vadeli vizyon, insan kaynağına yatırım ve uluslararası işbirliği bir araya geldiğinde nelerin başarılabileceğini göstermektedir. IAC 2026, kendi deneyimlerimizi paylaşmamıza, başkalarının başarılarından öğrenmemize ve ortak ilerleme için yeni fırsatlar yaratmamıza olanak sağlayacaktır. IAC 2026'nın yeni diyalog kanalları açmasını, bilimsel toplulukları birbirine bağlamasını, yeni endüstriyel ortaklıkları desteklemesini ve uzayın geleceğini şekillendirecek gençlere ilham vermesini istiyoruz. Uzayda faaliyet gösteren devletler ile bu alanda yeni gelişmeye başlayan ülkeleri ortak hedefler etrafında birbirine yaklaştırmasını arzuluyoruz.'

- 'Dünyanın gözü Türkiye'ye çevriliyor'

Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) İcra Direktörü Christian Feichtinger de küresel uzay ekosisteminin yeni aktörler ve bölgelerin yükselişiyle önemli bir dönüşüm geçirdiğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

'Yeni bölgeler ve yeni aktörler, büyük hedefler ve kararlılıkla sahneye çıkıyor. Türkiye ise bu gelişmeyi yönlendirmede öncü rol üstleniyor. Dolayısıyla kongrenin Antalya'da düzenlenecek olması son derece uygun bir karar. Bugün, dünyanın gözü Türkiye'ye çevriliyor. Bu, mühendislikteki mükemmelliğe, teknik kapasiteye ve uluslararası işbirliğine olan derin bağlılığı sergilemek için bir fırsat. Bir hafta boyunca küresel uzay camiası, uzay diyaloğuna öncülük etmesi ve yeni uzay çağında öncü bir rol üstlenmesi için Türkiye'yi izleyecek.'

Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü de Türkiye'nin, Milli Uzay Programı doğrultusunda kendi uzay kapasitesini hızla geliştirerek uluslararası ortaklarına sunabileceği önemli bir birikime sahip olduğunu ve gelişmiş uzay ülkeleri ile gelişmekte olan ülkeler arasında köprü olmayı amaçladığını söyledi.

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay ise bugün haberleşme, ulaşım, tarım, iklim izleme, afet yönetimi, doğal kaynaklar ve daha birçok alanın büyük ölçüde uydu teknolojilerine bağımlı olduğunu bildirdi.

Küresel uzay ekonomisinin özel şirketler, startuplar, üniversiteler ve genç girişimciler tarafından şekillendirildiğini ve politika yapıcıların sağlam mevzuat ve uygulamalarla bu tür faaliyetlerin önünü açması gerektiğini belirten Oktay, 'Türkiye, bilimsel araştırma ve sanayi kabiliyetlerini güçlendirerek ve uluslararası uzay arenasında güvenilir bir ortak haline gelerek böyle bir ekosistem inşa etmek için çalışmaktadır. IAC 2026'yı uzay yönetişimi ve diplomasisi platformu olarak görüyoruz.' diye konuştu.

- Küresel bir buluşma noktası olacak

Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da kongreyi, fikirlerin ortaklıklara dönüştüğü küresel bir buluşma olarak gördüklerini ifade ederek, 'Antalya'da kurulacak bilimsel ve teknolojik ortaklıkların kongre sonrasında da kalıcı bir mirasa dönüşmesini istiyoruz.' dedi.

IAC 2026 Direktörü Emine Doğrukök de zirvenin vizyonu, teknik detayları ve hazırlık sürecine ilişkin sunum yaparak, 'IAC 2026, görünürlüğün ve rekorların ötesinde küresel uzay ekosistemi için ortak bir gelecek inşa etme zeminidir. 'The World Needs More Space' temamızla, kadınlara, genç nesillere ve sürdürülebilirliğe uzayda daha fazla alan açmayı hedefliyoruz. Tüm küresel paydaşlarımızı yeni ortaklıklar kurmak ve uzayın geleceğine birlikte yön vermek üzere Antalya'ya davet ediyoruz.' ifadesini kullandı.

AA muhabirinin ASELSAN'dan edindiği bilgiye göre, ASELFLIR-500'ün Paramount Aerospace Industries tarafından geliştirilen Mwari'ye entegrasyonu tamamlandı.

Entegrasyonla, Mwari'nin keşif, gözetleme, hedef tespiti, takibi ve işaretlenmesine yönelik kabiliyetleri geliştirildi.

İnsanlı ve insansız hava platformlarında kullanılmak üzere tasarlanan ASELFLIR-500, yüksek çözünürlüklü orta dalga kızılötesi kamera, gündüz görüş kamerası ve kısa dalga kızılötesi görüntüleme kanalını bünyesinde barındırıyor.

Sistem, lazer mesafe ölçme, lazer hedef işaretleme, hedef takibi, hassas stabilizasyon ve gelişmiş görüntü işleme yetenekleriyle görev yapıyor. Yaklaşık 54 kilogram ağırlığındaki sistemin lazer hedef işaretleyici ve mesafe ölçerinin menzili 35 kilometreye kadar ulaşabiliyor.

Yapay zeka destekli görüntü işleme kabiliyetine sahip ASELFLIR-500, farklı optik kanallardan elde edilen görüntülerin işlenmesiyle hedeflerin uzun mesafelerden tespit ve teşhis edilmesine imkan sağlıyor.

Dört eksenli gimbal ve iki eksenli optik stabilizasyon yapısıyla geliştirilen sistem, hava aracının manevra ve titreşimlerinden kaynaklanan etkileri azaltarak hedefin görüntüde tutulabilmesine imkan tanıyor.

- Farklı görevler için yapılandırılabiliyor

İki kişilik mürettebata sahip Mwari, açık mimarisi ve tak-çalıştır entegrasyon yaklaşımı sayesinde farklı sensör, silah ve görev sistemleriyle yapılandırılabiliyor. Uçak, istihbarat, gözetleme ve keşif, sınır ve kıyı güvenliği, isyan ve terörle mücadele ile hassas taarruz görevlerinde kullanılabiliyor.

Tek motorlu turboprop Mwari, 6 kanat altı istasyonunda 1000 kilograma kadar faydalı yük taşıyabiliyor. Uçak, yaklaşık 230 knot azami seyir hızına, 21 bin feet servis tavanına ve 1150 deniz mili görev menziline sahip bulunuyor.

ASELFLIR-500'ün Mwari'ye entegrasyonu, Türkiye'nin elektro-optik sistemlerdeki kabiliyetleri ile Güney Afrika'nın hava platformu geliştirme tecrübesini bir araya getirmiş oldu.

Entegrasyonun, ASELSAN'ın yeni pazarlara erişimine ve Mwari uçağının farklı ülkelerdeki ihracat imkanlarının geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Seri üretimine 2024'te başlanan ASELFLIR-500, Bayraktar TB2 ve Bayraktar TB3'ün de aralarında bulunduğu çeşitli hava araçlarına entegre edildi. Sistem, bugüne kadar 20'den fazla ülkeye ihraç edildi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 6'ncı Ulusal Arktik Bilim Seferine katıldı. Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) yürütücülüğünde gerçekleştirilen 6'ncı Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI) devam ediyor. Sefer kapsamında hem Türk bilim heyetini hem de araştırmaların sürdüğü bölgeyi ziyaret eden Kacır, Svalbard Adası'nda bulunan Longyearbyen yerleşimine gelerek, Türk araştırmacıların bulunduğu gemiye çıktı.

'Bilim insanlarımız Svalbard Adası çevresinde 4 bin deniz mili yol kat etti'

Kacır, gemide yaptığı açıklamada, 6'ncı Arktik Bilim Seferinde Türk Bilim İnsanlarımızla birlikte 78'inci Kuzey Paralel'in kuzeyine doğru seyahat halindeyiz. 22 gün boyunca bilim insanlarımız Svalbard Adası çevresinde 4 bin deniz mili yol kat etti. 90'dan fazla istasyonda bilimsel deneyler gerçekleştirdiler. 2017'den bu yana gerçekleştirdiğimiz bilim seferlerinde 300'e yakın bilim insanımızın doğrudan ulusal seferlere katılım imkanına sahip olması aslında bilim dünyamızın tabiri caizse kabuğunu kırmasına ve bu alanda çok daha güçlü küresel düzeyde varlık göstermesine de vesile oldu. Burada olmak, yeryüzünün en kuzeyinde ve yeryüzünün geleceğinin ipuçlarının bulunduğu bu laboratuvarda olmak, Türk bilim insanlarının en ileri düzeyde araştırmalar yapmakta olduğunu müşahede etmek ve bu araştırmaları destekliyor olmak bizim için gerçekten iftihar vesilesi' dedi.

'Antarktika'da ise kalıcı Türk bilim üssünü hayata geçireceğiz'

Kacır, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda ise bilim insanlarının kutup bölgesindeki araştırmalarını yerinde gözlemlediklerini ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde düzenlenen bilim seferleriyle, 2017 yılından bu yana kutuplarda Türk bayrağının gururla dalgalandığına dikkati çeken Kacır, 'Bugüne kadarki 10 Antarktika ve 6 Arktik Bilim Seferi'ne yaklaşık 300 bilim insanımız katıldı. Onların çalışmalarıyla ülkemiz küresel bilim literatürüne değerli katkılar sundu. 2025 yılından itibaren Svalbard Antlaşması'na taraf olmamızla birlikte bilim insanlarımız için kuzey kutup bölgesinde daha güçlü araştırma imkanları oluşturuyoruz' ifadelerini kullandı.

'Antarktika'da ise kalıcı Türk bilim üssünü hayata geçireceğiz' diyen Bakan Kacır, 'Küresel iklim değişikliğinin etkilerinin en belirgin şekilde gözlemlendiği kutup coğrafyasında, bilim insanlarımız bu yılki Arktik seferinde 22 gün boyunca 90'dan fazla istasyonda ölçümler gerçekleştirdi. Elde edilen veriler bilimsel çalışmalara dönüşerek uluslararası literatüre kazandırılacak, insanlığın ortak bilgi birikimine katkı sağlayacak' dedi.

Kutup araştırmalarının, bilimsel olduğu kadar stratejik açıdan da büyük önem taşıdığını vurgulayan Kacır, değişen iklim şartlarıyla birlikte enerji kaynakları, yeni ticaret yolları ve jeopolitik dengeler açısından önemi giderek artan bu bölgede Türkiye'nin, güçlü şekilde yer almaya devam edeceğini kaydetti.

Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) yürütücülüğünde gerçekleştirilen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI) devam ediyor.

Oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer dinamikleri, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri alanlarında toplam 12 farklı bilimsel proje ve çalışmanın hayata geçirildiği sefere 12 bilim insanı katılıyor. Küresel iklim değişikliğinin etkilerini yerinde incelemek ve kritik araştırmalara imza atmak üzere yola çıkan bilim heyetinde 3 yabancı araştırmacı da bulunuyor.

Bilim ekibi, bu yıl da "Ulusal Kutup Bilim Stratejisi" kapsamında, küresel iklim değişikliği, tehdit altındaki ekosistemler ve insan kaynaklı etkiler gibi ulusal ve uluslararası öneme sahip öncelikli bilimsel temalar üzerine çalışmalarını sürdürüyor. Sefer, önceki yıllarda olduğu gibi bu yıl da güncellenen çevre protokolleri doğrultusunda, doğada minimum iz bırakılması prensibiyle gerçekleştiriliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, sefer kapsamında hem Türk bilim heyetini hem de araştırmaların sürdüğü bölgeyi ziyaret etti.

İlk olarak Svalbard Adası'nda bulunan Longyearbyen yerleşimine gelen Kacır, Türk araştırmacıların bulunduğu gemiye çıktı.

Bakan Kacır, burada AA muhabirine yaptığı açıklamada, 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi'ne katılan Türk bilim insanları ile birlikte 78. kuzey paralelin kuzeyine doğru seyahat halinde olduklarını söyledi.

İlki 2017'de Antarktika'ya düzenlenen kutup bilim seferleriyle başlayan bilim yolculuğunun TASE-VI ile devam ettiğini dile getiren Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

"2017'den bu yana gerçekleştirdiğimiz kutup bilim seferleri, Cumhurbaşkanımızın himayesinde Türk bilim insanlarımızın yürüttüğü bilimsel çalışmalara ev sahipliği yapıyor. Bugüne dek gerçekleşen kutup bilim seferlerine 300'e yakın bilim insanımız katıldı ve yürüttükleri çalışmalarla dünya bilim literatürüne özgün katkılar sundular. 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi kapsamında da 22 gün boyunca bilim insanlarımız Svalbard Adası çevresinde 4 bin deniz mili yol katetti, 90'dan fazla istasyonda bilimsel deneyler gerçekleştirdi."

"Yaklaşık 5 Türkiye büyüklüğünde deniz buzunun hızla eridiği gerçeğiyle yüz yüzeyiz"

Bakan Kacır, yeryüzünün laboratuvarı niteliğindeki kutup bölgelerinin, küresel iklim değişikliğinin etkilerinin en yoğun hissedildiği coğrafyalar arasında yer aldığını belirterek, bu bölgelerin küresel ortalamanın 3,5 katı hızla ısındığını, bu nedenle burada yürütülen bilimsel çalışmaların özgün sonuçlar ortaya koyduğunu söyledi.

Kutuplardaki kara buzullarının hızla erimesinin dünyanın dört bir yanındaki deniz suyunu yükselttiğini, bu hızla devam etmesi halinde zamanla yeryüzünde farklı bölgelerin sular altında kalabileceğini anlatan Kacır, şöyle devam etti:

"Hemen arkamızda görünen kara buzulu yaklaşık 500 bin yaşında ve bu kara buzulunun da hızla eridiğini bilim insanları değerlendirmekte. Deniz buzlarındaki erime de maalesef büyük bir hızla gerçekleşiyor. Arktik Okyanusu'nda bulunan deniz buzlarının toplam büyüklüğü yaklaşık 17 milyon kilometrekareydi. Bu büyüklük şimdilerde 13 milyon kilometrekareye kadar düştü. Yani yaklaşık 5 Türkiye büyüklüğünde deniz buzunun hızla eridiği gerçeğiyle yüz yüzeyiz. Deniz buzlarındaki erime buradaki ekosistemin dönüşmesini beraberinde getiriyor."

"Türkiye'nin uluslararası işbirliklerine güçlü şekilde katılımını mümkün hale getiriyoruz"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, buzulların erimesi nedeniyle bu deniz buzlarının altındaki alglerden ve yosunlardan beslenen balık türlerinin ve bunları yiyen kutup ayılarının olumsuz etkilendiğini kaydederek, iklim değişikliği sonuçlarıyla paralel olarak kutup bölgelerinin ve Arktik bölgesinin jeostratejik değerinin arttığını anlattı.

Bu bölgedeki deniz buzlarının erimesinin yeni ticaret rotalarının açılması sonucunu beraberinde getirdiğini ifade eden Kacır, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Özellikle Uzak Asya ve Çin ile Avrupa ve Amerika arasında halihazırda kullanılan güneydeki ticaret rotalarından yüzde 50 daha kısa rotalar Kuzey Kutbu çevresinde ortaya çıkıyor. Bu durum, bu bölgeyi çok daha değerli hale getiriyor. Aynı zamanda bu bölge küresel hidrokarbon yataklarının önemli bir kısmına ev sahipliği yapıyor. Dünyadaki toplam doğal gaz rezervlerinin yüzde 30'dan fazlası, petrol rezervlerinin yüzde 15'e yakını Arktik Okyanusu'nda bulunuyor ve burada deniz buzlarının erimesi önümüzdeki dönemde enerjiye yönelik çalışmaların hızlanması sonucunu beraberinde getirecek. Burası aynı zamanda nadir toprak elementlerinin yoğun düzeyde var olduğu öngörülen bir bölge. Dolayısıyla bütün bu süreç, bu bölgeye yönelik uluslararası ilginin arttığı bir dönemi beraberinde getirmekte. Türkiye olarak biz, Cumhurbaşkanımızın himayesinde yürütülen kutup bilim seferleriyle hem Türk bilim insanlarının araştırma çalışmalarına hız kazandırıyor hem de Türkiye'nin bu alanda varlığını güçlendiriyor, uluslararası işbirliklerine güçlü şekilde katılımını mümkün hale getiriyoruz."

"Artık biz başka ülkelerin bilim insanlarına ev sahipliği yapıyoruz"

Bakan Kacır, Norveç egemenliğindeki Svalbard Adası'nın uluslararası bir anlaşmayla varlığını devam ettirdiğini ve bu anlaşma kapsamında adanın sadece sivil çalışmalara ev sahipliği yaptığını belirterek, Türkiye'nin 2025 itibarıyla Svalbard Anlaşması'na taraf olan 49 ülke arasında yer aldığını söyledi.

Böylece Türk vatandaşlarının bu adadaki varlığını ve burada yürütecekleri çalışmaları daha mümkün hale getirdiklerini ifade eden Kacır, şunları kaydetti:

"Önümüzdeki dönemde Türkiye olarak hem bilimsel alanlarda en ileri düzeyde çalışmalar yürütmeyi hem de uluslararası ilişkileri ve işbirliklerini en ileri seviyede değerlendirmeyi sürdüreceğiz. Türk bilim insanlarımız geçmişte başka ülkelerin bilim seferlerine katılmaya gayret ediyorlardı ve bu da Türk bilim insanlarının kutup bilim çalışmalarına katılımını çok sınırlandırıyordu. 2017'den bu yana gerçekleştirdiğimiz bilim seferlerinde 300'e yakın bilim insanımızın doğrudan ulusal seferlere katılım imkanına sahip olması aslında bilim dünyamızın, tabiri caizse, kabuğunu kırmasına ve bu alanda çok daha güçlü küresel düzeyde varlık göstermesine de vesile oldu. Şimdi artık biz başka ülkelerin bilim insanlarına ev sahipliği yapıyoruz. Bu Arktik bilim seferimizde Uruguay'dan, Arjantin'den, Bulgaristan'dan bilim insanları Türk bilim insanları ile birlikte çalıştı."

"Türk gençliğinin bu çalışmalara dahil olmasını çok önemsiyoruz"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, Türk gençliğinin de kutup araştırmaları vesilesiyle bu çalışmalara dahil olmasını önemsediklerini ifade ederek, TEKNOFEST kapsamında düzenledikleri kutup ve iklim bilim yarışmalarında dereceye giren lise öğrencilerini bu seferlere dahil ettiklerini anlattı.

Bu sefere katılan lise öğrencisinin üniversite giriş sınavlarında Türkiye dördüncüsü olduğunu aktaran Kacır, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bir önceki Antarktika bilim seferine katılan öğrencimiz de Türkiye birincisi olmuştu. Bütün bunlar aslında TEKNOFEST kuşağının gümbür gümbür geldiğini de gösteriyor. Bu da bizim için ayrı bir iftihar vesilesi. Burada, yeryüzünün en kuzeyinde, yeryüzünün geleceğinin ipuçlarının bulunduğu bu laboratuvarda olmak, Türk bilim insanlarının en ileri düzeyde araştırmalar yaptığını görmek ve bu araştırmaları destekliyor olmak bizim için gerçekten iftihar vesilesi."

Kacır, açıklamalarının ardından bir süre daha araştırmalara katılarak, sefere katılan Türk bilim insanları ile sohbet etti.

Bakan Kacır, son olarak Svalbard yetkilileri ile bir araya geldi.

İzmir'de bilim insanları, ileri evre kalp yetmezliği yaşayan hastalara umut olacak bir projeye imza attı. Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Medical Point Hastanesi ve Bakırçay Üniversitesi iş birliğiyle hazırlanan proje kapsamında, yapay zeka desteğiyle çalışan ve yerli üretim olan 'yapay kalp destek sistemi' geliştirildi. Projede, hastanın dijital kopyası üzerinden sağlık çalışanlarına ve hastaya anlık bilgi akışı sağlanacak. Sistem, 'kablosuz enerji transferi' teknolojisi sayesinde vücutta açık yara bırakmayarak enfeksiyon riskini de ortadan kaldıracak.

Kalp hastalıklarının, dünyada ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer aldığına değinen İEÜ Medical Point Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümünden Prof. Dr. Koray Aykut, 'Çok sayıda insan ağır kalp yetmezliği çekmekte ve bunların ciddi bir kısmını kalp nakli adayları oluşturmaktadır. Kalp nakli, yüz güldürücü bir işlem ancak uygun organ bulmak her zaman kolay olmuyor. Gerek donör sayısının azlığı gerekse bulunan kalbin nakle uygun olmaması yapılan ameliyat sayısını kısıtlamaktadır. Dünyada özellikle kalp nakli bekleyen hastaların hem sağ kalımını artırmak hem de yaşam konforunu yükseltmek amacıyla birtakım yapay kalpler geliştirilmiştir. Ülkemizde de bu yapay kalpler birçok merkezde başarıyla uygulanabilmektedir' dedi.

'Yerli üretim' vurgusu

Bu cihazların birtakım dezavantajlarının da bulunduğuna değinen Aykut, 'En önemli sorunlardan biri yurt dışına bağımlı olmamız ve cihaz maliyetlerinin aşırı yüksekliğidir. Bunlar milyonlarca liraya mal olan sistemlerdir. İkinci dezavantaj ise cihaz göğüs kafesi içine takılmasına rağmen motoru besleyen bataryaların vücut dışında kalmasıdır. Hastanın vücut içi ile dışı arasında bir bağlantı sağlayan ve cildinden çıkan hortumlar bulunmakta. Hasta bu bataryaları bir çantayla yanında taşımak zorunda kalmaktadır. Bu durum aynı zamanda enfeksiyon riskini de ciddi oranda artırmaktadır. Yüksek maliyet, sınırlı sayıda hastaya uygulanabilme, enfeksiyon riskleri ve şarj-batarya problemleri gibi etkenleri göz önüne alarak ekip olarak 'Bunun daha gelişmiş bir modelini yapabilir miyiz?' düşüncesiyle yola çıktık. Tıp ve biyomedikal uzmanları, elektrik-elektronik mühendisleri, hekimler ve araştırma görevlilerinden oluşan yaklaşık 20 kişilik bir ekibimiz var. Yerli bir üretim gerçekleştirerek maliyetleri ciddi oranda düşürmeyi ve böylece çok daha fazla hastaya ulaşabilmeyi hedefledik' diye konuştu.

Biyomedikal Mühendisi Necip Çiftçi ise 'Gerçekleştirmiş olduğumuz bu prototipte, transkutanöz enerji (deri üzerinden verilen enerji) ile pompayı çalıştırmayı ve herhangi bir kablo vücut dışına çıkmadan pompayı döndürmeyi hedefliyoruz. Sol ventrikül yetmezliği olan hastalarda, kalbin alt tarafına bir hortum vasıtasıyla pompa yerleştireceğiz. Bu pompa kanı kalpten alarak aorta gönderecek ve aort üzerinden kan tüm vücuda dağıtılacak. Sol ventrikül, vücudumuzda kanı tüm organlara pompalamaya yarayan bir yapıdır. Bu mekanizma görevini yerine getiremediğinde, bölgeye yapay bir pompa implante ederek hastanın hayati fonksiyonlarını idame ettirmeyi amaçlıyoruz' ifadelerine yer verdi.

Yılbaşına kadar pompanın prototipini tamamlamayı hedeflediklerini belirten Çiftçi, şunları kaydetti:

'Deneylerimiz devam ediyor. Hazırlamış olduğumuz pompanın vücuttaki simülasyonunu gerçekleştirdik. Hedeflediğimiz noktaya ulaştığımızda prototipimizi tamamlayacağız. Sonrasında hayvan deneyleri aşamasına geçmeyi ve ardından cihazımızı halkımızın kullanımına sunmayı planlıyoruz.'

'Var olan cihazlardan ayrışan, önemli özgün değerlerimiz mevcut'

Projenin çıkış noktasının yüksek lisans tezine dayandığını aktaran İzmir Bakırçay Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümünde Araştırma Görevlisi Nazlıhan Kaçmaz da 'Bu çalışmanın ön hazırlıklarını ve bilgisayar destekli analizlerini yüksek lisans tezim kapsamında tamamladık. Şu anda doktora tezim doğrultusunda, projemizin prototipini elde etmek amacıyla çalışmalarımıza devam ediyoruz. Var olan cihazlardan ve sistemlerden ayrışan, önemli özgün değerlerimiz mevcut. Sistemimize dijital ikiz ve yapay zeka entegre ederek, hastanın dijital bir kopyası üzerinden hem hastaya hem de sağlık çalışanlarına anlık bilgi akışı sağlamayı hedefliyoruz. 'Kablosuz enerji transferi' teknolojisiyle de hastada açık bir yara bırakmadan, enfeksiyon riskini en aza indiren bir enerji aktarım sistemi kurmayı amaçlıyoruz. Ayrıca 'DFX metodu' olarak adlandırılan tasarım yöntemleriyle çok daha optimize bir tasarım elde etmeyi hedeflemekteyiz' şeklinde konuştu.

En kritik noktanın, hastanın kalbine yerleştirilecek olan pompa mekanizması olduğuna işaret eden Kaçmaz, şöyle konuştu:

'Bilgisayar analizleriyle en optimum tasarıma ulaşarak 'manyetik levitasyon' teknolojisini kullanmayı, bu sayede sürtünmeyi minimuma indirerek kan hücrelerine zarar vermeyen bir yapı oluşturmayı hedefliyoruz. Son aşamada ise elde ettiğimiz prototipin deneylerini, laboratuvarda kurduğumuz sistem üzerinde gerçekleştireceğiz. Bu test düzeneğiyle, hastanın kardiyovasküler sistemini (yapay dolaşım döngüsünü) birebir simüle etmeyi amaçlıyoruz.'

Görgün, Mısır heyeti ile gerçekleştirilen görüşmelere ilişkin sosyal medya hesabından açıklamalarda bulundu.

Mısır Savunma ve Askeri Üretim Bakanı Korgeneral Eşref Salim Zahir ve beraberindeki heyeti Başkanlıkta ağırladıklarını belirten Görgün, görüşmede savunma sanayisi alanındaki işbirliği imkanlarını ve ortak kabiliyet geliştirme başlıklarını ele aldıklarını kaydetti.

Görgün, bu temaslar kapsamında iki ülke arasında gelecek dönemde yürütülecek işbirliğinin çerçevesini belirleyecek bir niyet mektubu imzaladıklarını bildirdi.

Başkan Görgün, atılan bu adımın önemine dikkati çekerek, 'Türkiye ile Mısır arasında savunma sanayisi alanında geliştirilecek işbirliklerinin, bölgesel güvenliğe ve karşılıklı kapasite gelişimine katkı sunacağına inanıyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

Görgün ayrıca, verimli görüşmeler dolayısıyla Mısırlı Bakan Zahir ve beraberindeki heyete teşekkür etti.

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nin en önemli başlıklarından biri modern muharebenin karakteristik unsurları arasına katılan ve muharebe alanında belirleyici unsurlara dönüşen dronlara karşı alınacak tedbirler oldu.

Zirvede duyurulan NATO Drone Edge girişimi ile dronları tespit etmek, tanımlamak ve etkisiz hale getirmek için etkili bir savunma sistemi kurulması amaçlanıyor. Bu girişimle müttefiklerin, 5 yıl boyunca dron karşı savunma kapasitelerine 40 milyar doların üzerinde yatırım yapması öngörülüyor.

Bu kapsamda dron tespit radarları, RF algılama sistemleri, elektro-optik sensörler, elektronik karıştırma (jamming), koordinat yanıltma (GPS spoofing), lazer ve kinetik imha sistemleri, komuta-kontrol yazılımları gibi bir dizi çözümün hızla yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Dronları etkisiz hale getirmeye ve engellemeye yönelik sistemler, sahada uygulanan yönteme, teknolojinin çalışma prensibine ve hedef üzerindeki fiziksel etkisine göre pasif (algılama ve teşhis) ve aktif tedbirler (etkisiz hale getirme) olmak üzere iki ana kategoriye ayrılıyor. Aktif tedbirler ise kendi içinde dronun yapısına zarar verip vermemesine göre yumuşak (soft kill) ve sert kırım (hard kill) olarak sınıflandırılıyor.

Türk savunma sanayisi, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda son dönemde geliştirdiği yeteneklerle tüm bu kategorilerde önemli çözümler oluşturup güvenlik güçlerinin kullanımına sundu, ihracat başarılarına imza attı. Söz konusu tedbirler Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nde de başarıyla görev yaptı.

Boğaziçi Savunma Teknolojileri de RF algılama, radar, elektro-optik sensörler, karıştırma ve koordinat yanıltma gibi katmanlı yeteneklerle zirvenin güvenliğine katkı sağladı. Devlet ve hükümet başkanlarını bir araya getiren buluşmanın hava güvenliğinde milli anti-dron sistemleri etkin şekilde kullanıldı.

Şirketin ileri teknoloji ürünü İLTER ailesi sistemleri, zirve süresince kritik noktalarda konuşlandırılarak dronlardan kaynaklanabilecek tehditlere karşı kesintisiz ve çok katmanlı koruma sundu. Operasyonda, uzun menzilli elektronik karıştırma kabiliyetine sahip İLTER J400, hibrit aktif faz dizinli radar teknolojisiyle geliştirilen İLTER HSPAR (Hybrid Active Scanned Phased Array Radar) ve yapay zeka destekli elektro-optik takip sistemi ile birlikte, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve Boğaziçi Savunma Teknolojileri tarafından yürütülen proje kapsamında geçtiğimiz aylarda Jandarma Genel Komutanlığı envanterine teslim edilen ve Türkiye'nin en etkili dron önleme sistemlerinden biri olarak öne çıkan İLTER MRKAS başarıyla görev yaptı.

Yapay zeka destekli hedef tespit, teşhis, takip ve elektronik etkisizleştirme kabiliyetlerini tek bir komuta-kontrol mimarisi altında birleştiren İLTER ailesi, NATO Zirvesi boyunca hava sahasının güvenliğinin sağlanmasında kritik rol üstlendi. Sistemler, operasyon süresince yüksek performans sergileyerek görevlerini başarıyla tamamladı.

Kritik altyapıların, stratejik tesislerin ve uluslararası organizasyonların güvenliğinde bugüne kadar çeşitli sorumluluklar üstelenen bu ileri teknoloji çözümler operasyonel başarılarına bir yenisini ekledi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, PTT dağıtım hizmetlerinde kullanılan elektrikli skuterlere ilişkin açıklamalarda bulundu. Elektrikli skuterlerin (e-Skuter) PTT bünyesinde ilk olarak 2021 yılı itibarıyla kullanılmaya başlandığını hatırlatan Uraloğlu, özellikle gençler arasında da yoğun bir şekilde kullanılan mikro hareketlilik araçlarının gönderi dağıtım hizmetlerinde de kullanılmasıyla fosil yakıt kullanımının önüne geçildiğinin altını çizdi.

'PTT e-Skuterler ile gönderi teslimi yapıyor, bu sayede karbon emisyonunu azaltıyor'

2021'de 100 adet elektrikli skuter ile başlayan uygulamanın 2026 Haziran sonu itibarıyla bin 50 adet e-Skuter ile devam ettiğini belirten Uraloğlu, 'Ulaşım konusundaki yeni eğilimler ve ihtiyaçlar doğrultusunda Bakanlık olarak doğa dostu uygulamalar geliştirmeye devam ediyoruz. PTT dağıtım görevlileri fosil yakıt kullanan araçlar yerine yeşil enerji kullanan e-Skuterler ile gönderi teslimi yapıyor, bu sayede karbon emisyonunu azaltıyor. Ayrıca trafiğin yoğun olduğu bölgelerde yüksek hareket kabiliyeti ile zamandan tasarruf edilmesini de sağlıyor' diye konuştu.

'e-Skuterler 10,4 milyon kilometre yol yaptı, Dünya'nın çevresini yaklaşık 260 kez dolaşacak mesafeye ulaştı'

PTT'nin elektrikli skuterları kullanmaya başlamasından bu yana kargo hariç yaklaşık 89,6 milyon gönderinin sahiplerine ulaştırıldığının altını çizen Uraloğlu, 'Gönderi dağıtımında kullanılan e-Skuterler 10,4 milyon kilometre yol yaptı, Dünya'nın çevresini yaklaşık 260 kez dolaşacak mesafeye ulaştı. PTT, e-Skuterler ile 312 bin litre fosil yakıt kullanımının önüne geçti. Daha etkin ve hızlı bir şekilde dağıtım yapılarak dar ve araç hareketliliğinin zor olduğu alanlarda hızlı ve çevreci bir ulaşım yöntemiyle gönderilerin teslimi gerçekleştiriliyor. Ayrıca yaya olarak dağıtım yapılmasına kıyasla yüzde 20 zamandan tasarruf ediliyor' açıklamasında bulundu.

Doğa dostu çevreci ulaşım aracı elektrikli skuterlerin hızının saatte 25 kilometreye çıkabildiğini ve tek şarj ile 40 kilometre mesafe gidebildiğini kaydeden Uraloğlu, 'Kullanılmaya başladığı günden itibaren Ankara, İstanbul, İzmir ve Bursa olmak üzere dört büyük ilde toplam 62,5 milyon gönderi dağıtıldı. Söz konusu illerdeki elektrikli skuter ile dağıtılan gönderi adedi toplam gönderi adedinin yüzde 69'una karşılık geliyor' şeklinde konuştu.

İzmir'in Konak ilçesinde bulunan Şehit Ömer Halisdemir Bilim ve Sanat Merkezi'nde (BİLSEM), Matematik Öğretmeni Merve Cebeci koordinatörlüğünde bir matematik olimpiyat takımı kuruldu. Toplam 50 öğrenciden oluşan takım, yürüttükleri disiplinli ve yoğun çalışmalarının sonucunda ilk olarak Türkiye Matematik Yarışması'nda derece elde etti. Ulusal düzeydeki bu başarının ardından öğrenciler, 4 Temmuz'da Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen TIMO Dünya Matematik Olimpiyatları'na davet edildi.

Dünya genelinden pek çok öğrencinin katıldığı olimpiyatlarda öğrencilerden Kerem Tan altın madalya kazanırken, Ela Güzelocak ve Yılmaz Kaan Çelebi bronz madalyanın sahibi oldu. Yarışmada Kaan Karaarslan, Ebrar Çetin ve Çınar Bayram Çelenk ise mansiyon (onur ödülü) almaya hak kazanarak Türkiye'ye temsil etmenin gururunu yaşadı.

Yarışmaya hazırlık sürecinden bahseden Matematik Öğretmeni Merve Cebeci, 'Çalışmalarımızın temel amacı, üstün potansiyele sahip öğrencilerimizin matematik alanındaki yeteneklerini en doğru şekilde geliştirebilecek bir ortam oluşturmaktı. Yaklaşık üç yıl süren planlı, sabırlı ve özverili bir çalışmanın sonunda bu anlamlı başarıya ulaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bu süreçte yalnızca akademik başarıyı değil, öğrencilerimizin disiplinli çalışmayı, pes etmemeyi ve öğrenme sürecinin değerini benimsemelerini hedefledik. Sonuç elbette gurur verici ancak bizim için asıl kazanım, öğrencilerin emek vermenin ve istikrarlı çalışmanın başarının temel anahtarı olduğunu fark etmeleriydi. Hazırlık sürecinin her aşamasında öğrencilerimizin bireysel gelişimlerini gözeterek onları doğru yönlendirmeye özen gösterdik. Velilerimizle kurduğumuz güçlü işbirliği de bu başarının en önemli yapı taşlarından biri oldu' diye konuştu.

Öğrencilerin, gelecekte bilimde, teknolojide ve Türkiye'nin stratejik alanlarında önemli sorumluluklar üstlenecek potansiyel taşıdığına inandıklarını ifade eden Cebeci, 'Onların sahip olduğu cevheri doğru eğitimle işlemek ve ülkemize değer katan bireyler olarak yetişmelerine katkı sunmak, bizim için en büyük motivasyon kaynağıdır' dedi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 9 Temmuz 2024'te uzaya fırlatılan Türksat 6A'ya ilişkin yazılı açıklamada bulundu. Bakan Uraloğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleştirilen törenle 21 Nisan 2025'te resmen hizmete alınan uydunun 42 derece doğu yörüngesindeki görevine başarıyla devam ettiğini kaydetti. Uraloğlu, 'Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranı ile ürettiğimiz Türksat 6A geniş kapsama alanıyla ülkemizin uzay ve haberleşme kapasitesi için önemli bir kilometre taşı oldu' ifadelerini kullandı.

'Yüzde 80'nin üzerinde yerlilik oranına ulaştırdığımız uydumuz için 84 yerli ve milli uydu ekipmanın üretimi yapıldı'

Türksat 6A için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığındaki çalışmaların 15 Aralık 2014'te başladığını ve yaklaşık 10 yıl sürdüğünü belirten Uraloğlu, 21 Mayıs 2015'te TÜRKSAT ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) işbirliğiyle TUSAŞ tesislerinde kurulan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'nin (USET) açılmasıyla çalışmalara başlandığını hatırlattı. Türksat 6A projesi kapsamında yerlilik ve milliğe verdikleri önemi vurgulayan Bakan Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

'Yüzde 80'nin üzerinde yerlilik oranına ulaştırdığımız uydumuz için 84 yerli ve milli uydu ekipmanın üretimi yapıldı. TÜBİTAK UZAY, ASELSAN, CTech ve TUSAŞ'ın ürettiği bileşenler test edilip, uyduya entegre edildi. Tüm testleri başarıyla geçen uydumuzu ABD'nin Florida Eyaleti'ndeki Cape Canaveral Uzay Üssü'ndeki Space X tesislerinden 9 Temmuz 2024'te uzaya fırlattık. 28 Aralık 2024'te ise nihai görev yörüngesi olan 42 derece doğu boylamına ulaşan uydumuzun ilk test yayınını da 17 Şubat 2025'te gerçekleştirdik. Böylece Türksat 6A ile ülkemizi haberleşme uydusu tasarlayıp üretebilen dünyadaki 11 ülke arasına taşıdık.'

'Türksat, 6 aktif uyduyla dünya uydu operatörleri arasında yer alıyor'

Uraloğlu, Türkiye'nin uydu serüveninin 1994'te Türksat 1B uydusuyla başladığını belirterek, 'Bugün Türksat; 31, 42 ve 50 derece yörüngelerindeki 6 aktif uyduyla dünya uydu operatörleri arasında yer alıyor. Jeosenkron yörüngede görev yapan Türksat 6A, başta televizyon yayıncılığı olmak üzere acil durum haberleşmesi gibi kritik hizmetleri geniş bir coğrafyada sunuyor. Türksat 6A sayesinde televizyon yayını yapan uydular yedeklenebilir hale gelirken, TÜRKSAT'ın sunduğu hizmet kapasitesi de arttı' dedi.

'Türksat 6A üzerinden Güney Asya kapsamasındaki 10 ülkede 69 televizyon kanalına yayın hizmeti sunuyoruz'

Türksat 6A ile birlikte Türkiye'nin kapsama alanını dünyanın en uzak noktalarına taşıdıklarını dile getiren Uraloğlu, şöyle devam etti:

'Uzay vatanımızdaki egemenliğimizi teknoloji ihraç eden kabiliyetimizle birleştirdik. Bugün Türksat, sadece bir uydu operatörü değil, yurt dışında tercih edilen ve güven duyulan bir teknoloji markası hâline geldi. Pakistan, Hindistan, Nepal, Bangladeş, Myanmar, Tayland, Malezya ve Endonezya ile Sri Lanka'nın önde gelen platformu Freesat Lanka'nın 50 kanalını Türksat 6A'nın hizmet kapsamına dahil ettik. Bugün yalnızca Türksat 6A üzerinden Güney Asya kapsamasındaki 10 ülkede 69 televizyon kanalına yayın hizmeti sunuyoruz. Tüm Türksat uydularımız ise artık 111 ülkede 5,5 milyar nüfusa hitap ediyor.'

Türksat uyduları 2025'te yayıncılık rekoru kırdı

Türksat uyduları üzerinden yayın yapan toplam TV kanal sayısının da 532'ye ulaşarak 10 yılın en yüksek seviyesine çıktığını kaydeden Uraloğlu, 'Türksat 6A uydusunun hizmete girmesiyle sağlanan Güney Asya açılımı, Türksat'ın küresel yayıncılık pazarındaki büyüme ivmesini tarihi bir rekora taşırken, Türksat uyduları üzerinden yayın yapan kanal sayısı sadece bir yılda yüzde 20'lik artış yakaladı. Yurtdışı merkezli kanal sayısındaki artış ise beş yılda yüzde 50 gibi rekor düzeyde oldu' açıklamasında bulundu.

2020 yılı sonunda 114 olan yabancı menşeli kanal sayısının da 2025 yılı sonu itibarıyla 171'e yükseldiğini kaydeden Uraloğlu, söz konusu artışla birlikte Türkiye'nin uydu hizmetleri ihracat hacminin de rekor düzeye taşındığını ifade etti.

Sırada Türksat 7A var

Uraloğlu, TÜRKSAT'ın uzaydaki haberleşme kapasitesini artırma hedefi kapsamında Türksat 7A'ya ilişkin finansman desteğini kapsayan protokolün TÜRKSAT ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı arasında 19 Haziran 2025'te imzalandığını hatırlattı. Uraloğlu, protokol ile Türksat 7A'nın yapım sürecine yönelik olarak Bakanlık tarafından sağlanacak desteğin çerçevesinin belirlendiğini ifade etti. Türksat 7A projesinin 42 derece doğu yörüngesinde görev yapan TÜRKSAT 3A uydusunun tasarım ömrünün sona yaklaşması nedeniyle başladığını belirten Bakan Uraloğlu, '2029 yılında hizmete almayı planladığımız bu uydumuz, daha yüksek veri kapasitesi, daha güçlü kapsama alanı ve esnek kaynak yönetim kabiliyetiyle 7A uydusu, Türkiye'nin dijital gelecek vizyonunun taşıyıcısı olacaktır. Hizmete alındıktan sonra ülkemizin uzaydaki bağımsızlığının güçlü bir simgesi olarak varlığını sürdürecektir' dedi.

Nurol Makina, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi çerçevesinde Ankara'ya gelen Estonya heyetini üretim tesisinde ağırladı.

Estonya Başbakanı Kristen Michal, Savunma Bakanı Hanno Pevkur ve beraberindeki heyet, şirket yetkililerinden üretim altyapısı, mühendislik kabiliyetleri ve zırhlı araç çözümleri hakkında kapsamlı bilgi aldı. Ziyarette, savunma sanayisinde potansiyel işbirliği alanlarına ilişkin verimli görüşmeler gerçekleştirildi.

Ziyaret sırasında Nurol Makina tarafından üretilen araçlarla heyet üyelerinin katılımıyla test sürüşleri yapıldı.

Michal, Zirve kapsamında yaptığı açıklamada Türk zırhlı araçlarına ilişkin, 'Şu anda Estonya'nın zırhlı araçlarınız için bir referans ülke gibi olduğunu söyleyebilirim. İyi iş çıkarıyorlar, ordumuz onlardan oldukça memnun. Onları farklı rollerde kullanıyoruz.' değerlendirmesinde bulunmuştu.

Nurol Makinayı, 2024 yılında da Estonya Cumhurbaşkanı Alar Karis ziyaret etmişti.

- Rekabeti kazandı, sonrasında desteğiyle de memnuniyet sağladı

Estonya, kalite, sürdürülebilirlik ve hızlı teslimat süreleri dolayısıyla savunma güçlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için Nurol Makina tarafından üretilen 100 adet NMS EWB 4x4 (YÖRÜK) aracını tercih etti. Bunlara ek olarak kullanım esnasında sağlanan güçlü entegre lojistik destek de kullanıcılarda yüksek memnuniyet oluşturdu.

Savunma ve İçişleri bakanlıklarının ihtiyacına yönelik yapılan sözleşmenin ardından araçlar yoğun şekilde ülkenin ihtiyaçları için özelleştirildi.

Araçlar, Estonya'da yapılan çok uluslu NATO tatbikatlarında aktif görev alarak başarıyla görev yaptı.

Estonya, Türkiye ile savunma ilişkilerini geliştirmede Avrupa ve Baltık ülkeleri arasında öncüler arasında yer alıyor. Türk şirketleri de eşit rekabet koşullarını değerlendirerek rakiplerine karşı üstünlük sağlayıp Estonya'da sorumluluklar üstleniyor.

Estonya'nın tedarik zincirini Batı Avrupa veya Kuzey ülkelerinin firmalarının dışında Türkiye ile çeşitlendirmesi, bu anlamda jeopolitik dayanımını artırdığı şeklinde değerlendiriliyor.

Görgün, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi çerçevesinde Ankara'da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu'nun açılışında yaptığı konuşmada, forumun etkilerinin ve sonuçlarının yıllar boyunca sürebileceğini belirterek, katılımcıları Ankara'da ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu söyledi.

Savunma Sanayii Forumu'nun bu yılki zirvenin 'merkez parçası' olduğunu ifade eden Görgün, bunun büyük ölçüde müttefiklerin geleceği açısından savunma sanayisinin öneminin daha iyi anlaşılmasından kaynaklandığını kaydetti.

Görgün, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin bu konuyu öncelik haline getirmesinin foruma özel bir anlam kazandırdığını dile getirerek, 'Bu forumu gerçekten eşsiz kılan bir diğer unsur da Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde savunma sanayisinde benzeri görülmemiş bir büyüme sergileyen Türkiye'de gerçekleştiriliyor olmasıdır.' dedi.

Forum için NATO Sekreterliği ile yakın işbirliği içinde çalıştıklarını anlatan Görgün, 'Forumdan beklentilerin yüksekliği karşısında, NATO Sekreterliği ile yakın işbirliği içinde her ayrıntıyı bir kuyumcu titizliğiyle planladık.' ifadesini kullandı.

Bu yıl katılımcı profilinin hem nitelik hem nicelik bakımından en yüksek seviyeye ulaştığını dile getiren Görgün, katılımcılara sergilenen kabiliyetleri incelemeleri çağrısında bulunarak, 'Özellikle KIZILELMA'yı yakından tanıma fırsatını kaçırmamanızı tavsiye ediyorum.' diye konuştu.

- 'Çok az zamanımız var'

Görgün, NATO'nun savunma üretim kapasitesini artırmaya dönük son yıllardaki kararlarına işaret ederek, Vilnius Zirvesi'nde Savunma Üretim Eylem Planı'nın açıklandığını, Washington Zirvesi'nde Endüstriyel Kapasiteyi Genişletme Taahhüdü üzerinde uzlaşıya varıldığını hatırlattı.

Lahey Zirvesi'nde savunma harcamalarına gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'inin ayrılması taahhüdünün ittifakın endüstriyel genişleme konusundaki mutabakatını ortaya koyduğunu belirten Görgün, şöyle devam etti:

'Geçen üç yıllık süreç boyunca dünyanın neredeyse her bölgesindeki ciddi kırılmalar, savaşlar ve güvenlik tehditleri savunma mimarisini baştan yazdı. Bugünkü forum işte bu arka plan üzerinde gerçekleştiriliyor. Kesin olan, çok az zamanımızın bulunduğu, endüstriyel kapasitemizi güçlendirmemiz gerektiği ve hiçbir ülkenin bu yükü tek başına omuzlayamayacağıdır.'

Rutte'nin de sıkça vurguladığı üzere bu hedeflerin NATO üyelerinin birlikte hareket etmesi halinde gerçekçi hale geleceğini kaydeden Görgün, 'Türk savunma sanayisi olarak, NATO'nun ihtiyaç duyduğu endüstriyel dönüşümün itici güçlerinden biri olmaya hazırız.' ifadesini kullandı.

- 'Yüksek olgunlukta çözümlerimiz var'

Haluk Görgün, Türk savunma sanayisinin zirvenin temaları arasında bulunan alanlarda çözümler sunduğunu belirterek, 'Silahlı insansız hava araçları, derin vuruş, uzay teknolojileri, hava savunma ve dron tehditleriyle mücadele başta olmak üzere alanlarında yüksek olgunlukta çözümlerimiz var. NATO güçleri halihazırda ürünlerimizi sahada başarıyla kullanıyor.' dedi.

İspanya ile modern jet eğitim uçağı alanındaki iş birliğine, Polonya'daki elektronik harp ve sınır güvenliği altyapısına yönelik ortaklığa, Romanya, Macaristan ve Estonya'nın kara ve deniz envanterlerini güçlendirmeye dönük çalışmalara değinen Görgün, şöyle konuştu:

'İspanya ile modern jet eğitim uçağı işbirliğimizde, Polonya'daki elektronik harp ve sınır güvenliği altyapısına yönelik ortaklığımızda, Romanya, Macaristan ve Estonya'nın kara ve deniz envanterlerini güçlendirmeye dönük çalışmalarımızda ve Polonya'da konuşlu Bayraktar TB2 filosunun transatlantik dayanıklılığını artırma faaliyetlerimizde, müttefiklerimize sunduğumuz endüstriyel katkıların izlerini görebilirsiniz.

Bu kabiliyetleri NATO şemsiyesi altındaki yeni girişimlere de taşımak istiyoruz. Bu tür iş birliklerine stratejik bir perspektiften yaklaşıyoruz. Son yıllarda Çok Alanlı Harekat, İnovasyon Sürekliliği gibi çok sayıda etkinliğe ev sahipliği yapmamız ve NATO bünyesindeki tüm çalışma platformlarına teknik destek sunmamızın arkasındaki motivasyon da buydu.'

Forumun NATO'nun ilerlemesine katkı sağlamasını dileyen Görgün, katılımcıları Türk Havacılık Uzay Sanayii tesislerinde düzenlenecek resepsiyona davet etti.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, milli imkanlarla geliştirilen TAYFUN füzesinin BLOK-3 versiyonunun, uzun menzilli hassas vuruş kabiliyetini daha da ileriye taşıyan test atışında hareketli hedefi tam isabetle vurarak sahadaki başarısını bir kez daha kanıtladığını bildirdi. Görgün, şu değerlendirmelerde bulundu:

'TAYFUN füzemiz, ülkemizin caydırıcılığını güçlendiren stratejik kabiliyetlerimizden biri olarak güvenlik mimarimize önemli katkılar sunacak. Güçlü liderliği ve sarsılmaz desteği ile savunma sanayiimizin bugünlere erişmesinde tarihi rol üstlenen Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a ekosistemimizin tüm paydaşları adına şükranlarımı sunuyorum. Başta ROKETSAN ailesi olmak üzere bu başarıda emeği bulunan tüm alt yüklenicilerimizi, mühendislerimizi, teknisyenlerimizi ve Savunma Sanayii Başkanlığındaki çalışma arkadaşlarımı tebrik ediyorum. Türkiye Yüzyılı'nı inşa etme yolunda üstlendiğimiz emaneti daha da ileri taşımak için durmaksızın, tüm gücümüzle çalışmayı sürdüreceğiz.'

ROKETSAN'dan yapılan paylaşımda da hipersonik hızlara ulaşarak, yüksek vuruş gücü ve hassasiyet sunan TAYFUN Blok-3 füzesinin, uzun menzilde ilk kez su üstü hareketli hedefi cerrahi hassasiyetle imha ettiği belirtildi. Paylaşımda, 'Ürünlerimizin yeteneklerini her geçen gün artırıyor, stratejik caydırıcılığımızı güçlendirmeye devam ediyoruz! Ülkemize ve aziz milletimize hayırlı olsun.' ifadesine yer verildi.

ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de teste ilişkin şunları kaydetti:

'Karadeniz'de TAYFUN yine çok sert esti. Uzun menzilde hareketli hedefi tam isabetle vuran TAYFUN Blok-3 füzemiz, arayıcı başlık entegrasyonuyla mühendislik kabiliyetlerimizin ulaştığı seviyeyi bir kez daha gösterdi. Dünyada sayılı örnekleri olan ve ülkemizde ise ilk kez gerçekleşen bu kritik başarıda emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.'

- Türkiye'de ilk, dünyada sayılı örneği bulunan yetenek

Test kapsamında, düşman unsuru olarak belirlenen serbest gezen insansız deniz aracına/gemiye hipersonik hızlara ulaşan bir füze ile angajman uygulandı. Canlı harp başlığının kullanıldığı test kapsamında hedef arayıcı başlıkla kilitlendi ve başarıyla imha edildi. Atış testi ile ilk defa bir balistik füze tarafından denizdeki serbest gezen insansız deniz aracı/gemi hedef alındı ve tam bir başarı sağlandı.

Atış ile Türkiye'de ilk kez, dünyada ise sayılı örneği bulunan bir balistik füzeye arayıcı başlık entegrasyonu gerçekleştirildi ve seyir halindeki su üstü hedef başarıyla vuruldu. Yaklaşık 7 metre boyundaki, küçük bir balıkçı teknesi temsili olan insansız deniz aracı, TAYFUN BLOK-3 tarafından çok yüksek hızda vurularak cerrahi hassasiyetle imha edildi.

TAYFUN füzesi, roket, füze ve mühimmat teknolojileri firması ROKETSAN tarafından üretilen, derinlikteki hedeflerde etki yaratacak, güvenilirlik seviyesi yüksek bir füze sistemi olarak geliştirildi.

Hipersonik seviyelere ulaşan seyir hızı sayesinde hava savunma sistemi tehditlerinden etkilenmeyen TAYFUN, yüksek vuruş hassasiyetiyle istenmeyen hasar durumlarının da önüne geçiyor.

Türkiye örümcek faunasına yeni bir tarantula cinsi eklendi. Avrupa'daki doğa tarihi müzelerinde yürütülen araştırmalar sırasında, 1992 yılında Aydın'ın Bafa Gölü çevresinden toplanan bir örümcek örneğinin, Türkiye'de daha önce hiç kaydedilmemiş Ischnocolus cinsine ait olduğu belirlendi.

Keşif, uluslararası hakemli Invertebrate Zoology dergisinin 2026 yılı 23. cildinde yayımlanarak bilim dünyasına duyuruldu.

Araştırma kapsamında Almanya'nın Frankfurt kentindeki Senckenberg Araştırma Enstitüsü ve Doğa Müzesi koleksiyonunda muhafaza edilen erkek örümcek örneği incelendi. Bilim insanları, farklı bir örümcek familyası üzerinde çalışırken müze koleksiyonundaki kavanozlardan birinde Türkiye için bilinmeyen bu tarantula cinsine ait örnekle karşılaştı.

Etiket bilgilerine göre örnek, 10 Nisan 1992 tarihinde Aydın'ın Bafa Gölü'nün doğu kıyısında, antik Herakleia kenti yakınlarında deniz seviyesinden 33 metre yükseklikte bir taşın altından toplandı. Yapılan ayrıntılı inceleme sonucunda örneğin Ischnocolus valentinus türüne ait olduğu belirlendi. Böylece, Ischnocolus cinsi ilk kez Türkiye faunasına kaydedilmiş oldu.

Araştırma; Kosova, Türkiye ve Birleşik Krallık'tan bilim insanları Donard Geci, Dr. Kadir Boğaç Kunt, Dr. Ersen Aydın Yağmur ve Danniella Sherwood'un uluslararası iş birliğiyle gerçekleştirildi.

Araştırmacılar, Türkiye'de uzun yıllardır sürdürülen kapsamlı arazi çalışmalarında bu cinse ait başka bir popülasyona rastlanmamasının dikkat çekici olduğunu belirtti. Bilim insanları, bu durumun türün doğal yayılışından ziyade geçmişte insanlar tarafından bölgeye taşınmış olabileceği ihtimalini güçlendirdiğini ifade etti.

Yaklaşık 2 bin 500 yıl önce önemli bir liman kenti olan Herakleia'nın bulunduğu bölgede tespit edilen örneğin, antik deniz ticareti sırasında Anadolu'ya ulaşmış olabileceği değerlendiriliyor.

Araştırmacılardan merkezi İstanbul'da olan Yaban Hayatı Koruma ve Araştırma Derneği'nin kurucu üyelerinden Dr. Kadir Boğaç Kunt, söz konusu kaydın bilimsel açıdan önemli olduğunu belirterek, 'Türkiye'de bugüne kadar Theraphosidae familyası, Chaetopelma cinsine ait dört türle temsil ediliyordu. Bunlardan Chaetopelma altugkadirorum ile Chaetopelma turkesi ülkemize endemik türlerdir. Bu tarantulalar yalnızca coğrafi dağılımlarıyla değil, kayalık alanlarda oluşturdukları yuvalar ve yaşam stratejileriyle de Anadolu'nun biyolojik çeşitliliğinin önemli parçalarıdır' dedi.

Araştırmacılardan Manisa Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir MYO öğretim görevlisi Dr. Ersen Aydın Yağmur ise tarantulaların ekosistem açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, 'Tarantulalar bulundukları ekosistemlerde yalnızca etkili avcılar değil, aynı zamanda besin zincirinin sağlıklı işlemesini sağlayan önemli canlılardır. Böcek ve diğer eklembacaklı popülasyonlarını kontrol altında tutarlar. Uzun ömürlü olmaları ve belirli yaşam alanlarına bağlı kalmaları nedeniyle çevrenin sağlığını gösteren önemli biyolojik göstergeler arasında yer alırlar. Bu özellikleriyle Anadolu'nun doğal dengesinin korunmasında önemli rol üstlenmektedirler' ifadelerini kullandı.

TUSAŞ'ın 53'üncü kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında hayata geçirilen ve katılımın ücretsiz olduğu organizasyon, çocuklara yaz aylarında hem eğlenme hem de milli havacılık serüvenini yakından takip etme imkanı sundu.

Şenliğin en dikkati çeken etkinliklerinden biri, 10 bin uçurtmanın gökyüzüyle buluşması oldu. Çocuklara dağıtılan altıgen tasarımlı uçurtmaların üzerinde TUSAŞ'ın özgün platformlarından HÜRKUŞ Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağı ile T625 GÖKBEY Genel Maksat Helikopteri'nin tasarımları yer aldı. Bu sayede çocuklar, milli havacılık projeleriyle doğrudan etkileşim kurma fırsatı buldu.

Etkinlik kapsamında gün boyunca çocuklara özel sahne gösterileri, oyun aktiviteleri, bilgi yarışmaları ve profesyonel DJ performansları gibi çeşitli sosyal etkinlikler gerçekleştirildi. Organizasyonun öne çıkan programları arasında, dört farklı seansta sahnelenen 'HÜRJET ve KAAN' müzikal gösterisi yer aldı.

TUSAŞ, bu etkinlikler aracılığıyla çocukların hayal güçlerini desteklemeyi ve havacılık ile uzay teknolojilerine yönelik farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

- 'Çocukların enerjisini almamız lazım'

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, etkinlik alanında basın mensuplarına yaptığı değerlendirmede, çocukların enerjisini doğru alanlara yönlendirmenin önemini anlattı.

Çocukların Türkiye'nin geleceği olduğunu belirten Demiroğlu, 'Çocukların enerjisini almamız lazım. Onu hiçbir zaman unutmamamız lazım. Onları bir havacılık şirketi havacılığa yönlendirmek için böyle anaokulundan başlayarak ilkokul, ortaokul, lise her fırsatta gerek okullara giderek, gerek böyle onları eğlendirdiğimiz, düşündürdüğümüz organizasyonlar yaparak üzerimize düşeni yapmaya çalışıyoruz. Uçurtmadan uçaklara uzanan serüveni yönlendirebilmek bizim için çok önemli. Onu yapmaya çalışıyoruz burada.' diye konuştu.

- 'Kendi kahramanlarımızı çocuklarımızla tanıştırmak zorundayız'

Çocukların hayal dünyasında yer edinen yabancı süper kahramanların yerine yerli ve milli kahramanların benimsenmesinin stratejik bir öneme sahip olduğunu ifade eden Demiroğlu, rol model eksikliğinin Türk havacılık tarihindeki gerçek figürlerle doldurulması gerektiğine dikkati çekti.

Demiroğlu, yurtdışından ithal edilen rol modellerle bir yere varılamayacağını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Biz kendi kahramanlarımızı çocuklarımızla tanıştırmak zorundayız. Bu kahramanların altı boş değil. Havacılık alanından örnek vermek gerekirse bir Vecihi Hürkuş'u, bir Nuri Demirağ'ı, bir Özdemir Bayraktar'ı tanıtmak çok önemli. Çocukların onların ne yaptıklarını görmesi ve 'Ben de onlar gibi olmak istiyorum' demesi lazım. Aynı zamanda milli uçaklarımızı karikatürize ederek çocukların hayatında önemli bir yere sahip olmasını sağlamak da bir o kadar kritik. Elimizden geldiğince HÜRKUŞ'u, GÖKBEY'i, KAAN'ı buralara doğru çekmeye çalışıyoruz.'

Son yıllarda artan Milli Teknoloji Hamlesi farkındalığına da değinen Demiroğlu, 'TEKNOFEST'lerin ve bu tip organizasyonların etkisini son 6-7 senedir gerçekten görüyoruz. Bu durum çok ümit verici, hayranlık uyandırıcı. Birbirini tamamlayan bu organizasyon serilerinin devam edecek.' dedi.

Karabük Teknokentte gerçekleştirilen toplantıda, teknoloji geliştirme bölgeleri arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi ve girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunuldu.

Karabük Teknokentte gerçekleştirilen toplantıya Çankırı, Kastamonu, Tokat, Bartın, Çorum, Samsun, Sinop ve Zonguldak'taki teknoloji geliştirme bölgelerinin temsilcileri katıldı.

Program kapsamında bölgesel iş birlikleri, ortak proje geliştirme fırsatları, girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesi ve teknoloji geliştirme bölgeleri arasındaki koordinasyonun artırılmasına yönelik çalışmalar değerlendirildi.

Toplantının açılışında konuşan Karabük Teknokent Yönetim Kurulu Başkanı ve Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, teknoloji geliştirme bölgeleri arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çekti.

Anadolu'daki teknokentlerin ortak hareket etmesi gerektiğini belirten Kırışık, farklı yaklaşım modelleri geliştirerek başarılı sonuçlara ulaşmanın ancak iş birliğiyle mümkün olacağını ifade etti.

Karabük Teknokent bünyesinde sosyal inovasyon alanında da çalışmalar yürüttüklerini aktaran Kırışık, sosyal inovasyon projelerinin desteklenmesi ve teknokent ekosistemine daha fazla dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

Bölgesel iş birliklerinin ilerleyen süreçte daha kapsamlı projelere dönüşebileceğini kaydeden Kırışık, bunun için ortak akıl, istişare ve bilgi paylaşımının önem taşıdığını vurguladı.

Toplantıda Karabük Teknokent Genel Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Samet Nohutçu da Karabük Teknokentin faaliyetleri, mevcut kapasitesi ve gelecek hedeflerine ilişkin sunum yaptı.

Karabük Teknokentin 2023 yılından bu yana yüzde 90'ın üzerinde doluluk oranını koruduğunu belirten Nohutçu, Avrupa Birliği projelerinin ekosisteme önemli katkılar sağlayacağını ifade etti. Bölgenin farklı sektörlerdeki üretim potansiyelinin ortak projeler için önemli fırsatlar sunduğunu dile getiren Nohutçu, sürdürülebilir büyümenin iş birliğiyle mümkün olacağını söyledi.

Program kapsamında 'Birlik Vizyonu ve Yol Haritası' başlıklı iki oturum gerçekleştirildi. Oturumlarda teknoloji geliştirme bölgeleri arasındaki kurumsal iş birlikleri, ortak eğitim ve danışmanlık faaliyetleri, ulusal ve uluslararası fonlara yönelik proje geliştirme süreçleri ile girişimcilik programları ele alındı.

Toplantı, katılımcıların değerlendirmelerinin ardından çekilen hatıra fotoğrafıyla sona erdi.

Rekabet Kurumunca düzenlenen 'Dijital Çağda Rekabet Politikaları Çalıştayı' Ankara'da bir otelde yapıldı.

Bakan Bolat, burada yaptığı konuşmada, Türkiye ekonomisinin son 23 yılda yıllık yüzde 5,35'lik büyüme kaydettiğini, dijitalleşmenin bu büyümenin itici güçlerinden olduğunu dile getirdi.

Şirketlerin artık kullandıkları teknolojiler ve dijital altyapılarıyla rekabet ettiklerini anlatan Bolat, Türkiye'de e-ticaretin büyüklüğünün geçen yıl 4,6 trilyon lira, perakende e-ticaretin hacminin ise yaklaşık 2,5 trilyon lira olduğunu belirtti.

Bolat, geçen yıl e-ticarette yaklaşık 6 milyar işlem gerçekleştirildiğini, 634 bin işletmenin e-ticaret yaptığını söyleyerek, ev kadınından KOBİ'lere kadar çok sayıda kişi ve kuruluşun e-ticaret yoluyla piyasada varlıklarını ortaya koyduklarını bildirdi.

- 'Türkiye'de yapay zeka pazarının 2032'de 1,3 milyar dolara ulaşması bekleniyor'

Dünyada yapay zeka pazarının geçen yıl 584 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaştığına işaret eden Bolat, bu büyüklüğün 2032 yılında 1,4 trilyon dolara yükselmesinin tahmin edildiğini söyledi.

Bolat, Türkiye'de ise yapay zeka pazarının, 2025'te yaklaşık 571 milyon dolar seviyesinde olduğuna dikkati çekerek şunları kaydetti:

'Bunun 2032 itibarıyla 1,3 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Yapay zeka sistemini destekleyen ürünlere yönelik talepteki güçlü artış uluslararası ticaretin büyümesinde de etkili oldu. Çipler, yarı iletkenler, veri iletim ekipmanları gibi yapay zeka altyapısının temel bileşenleri olan ürünlerin ticaret hacmi, 1 yılda yüzde 22 arttı ve 4,18 trilyon dolara yükseldi.'

Yapay zeka kullanan işletmelerin toplam işletmeler içindeki payının 2021'de yüzde 2,7 olduğunu dile getiren Bolat, bu payın 2024'te yüzde 4,4'e yükseldiğini anlattı.

Bolat, 2024 itibarıyla 250 ve üzeri çalışanı olan büyük ölçekli işletmelerdeki yapay zeka kullanım oranının yüzde 22'ye çıktığının altını çizerek yapay zekanın artık e-ticarette bir tercih değil, rekabet gücünün en temel unsurlarından biri haline geldiğini belirtti.

Rekabet Kurumunun çalışmalarında gerek yapay zeka gerekse dijitalleşmenin dikkate alınmasının önemine işaret eden Bolat, şu ifadeleri kullandı:

'Geçmişte rekabet hukuku alanında daha çok fiyat, maliyet, pazar payı gibi göstergeler üzerinden yürütülen çalışmalar bugün dijital platformlar, veri, algoritmalar, ağ etiketleri, yapay zeka etrafında yeni boyut kazanmış durumdadır. Rekabet Kurumumuzun çalışmalarında, soruşturmalarında dijital dünyadaki rekabet dışı uygulamaların yoğunlaştığını soruşturmaların sayısında ve hangi sektörleri kapsadığında net olarak görebilmekteyiz.'

Bolat, rekabetin olmadığı bir ortamda teknolojik gelişmenin sürdürülebilir olamayacağına dikkati çekerek yenilikçilik ile rekabet arasındaki hassas dengenin mutlaka korunması gerektiğini bildirdi.

Rekabet Kurumunun son yıllarda dijital piyasalara ilişkin yürüttüğü çalışmalarla güçlü ve önemli bir uzmanlık geliştirdiğini ifade eden Bolat, şu değerlendirmede bulundu:

'Rekabet Kurumumuzun son birkaç yıldaki ele aldığı konular ve soruşturmaların sonuçları bu alandaki güçlü donanımını, uzmanlığını ve iradesini ortaya koymaktadır. Hazırlanan sektör raporları, alınan kararlar dijital dönüşümün rekabet üzerindeki etkilerini yakından takip etmemize imkan sağlamaktadır. Sektörlerin fotoğrafını çeken bu çalışmaların yanında Kurulca dijital platformların rekabet karşıtı davranışlarına ilişkin olarak şikayet ya da resen çok sayıda soruşturma yürütülmüştür. Bu çalışmalar, sonuçları ve alınan kararlar şeffaflık ilkesi doğrultusunda kamuoyuyla paylaşılmış, böylece dijital piyasalardaki gelişmelerin yakından izlenmesi ve rekabetçi piyasa yapısının korunması yönünde önemli adımlar atılmıştır. Yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaştığı, veri odaklı iş modellerinin güç kazandığı, dijital platformların ekonomik hayatımıza çok önemli etkiler yaptığı bir dönemde rekabet politikalarının ve hukukunun bu gelişmelere ayak uydurması çok büyük önem taşıyor.'

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle de 'Bugün ekonomilerin ve toplumların geleceğini, sıhhatini belirleyen 3 ana mesele var. Bunlar, finansallaşma, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik.' ifadelerini kullandı.

Küle, birbiriyle bağlantılı bu konuların ana bağlamında rekabet hukuku olduğuna dikkati çekti.

Açılış konuşmalarının ardından Küle, Bakan Bolat'a günün anısına hediye takdim etti.